Bekend uit de media:

Lipology Clinic te zien op RTL 4
Lipology Clinic te zien op NPO 1
Linda Magazine

Is lipoedeem erfelijk? Genetische factoren en familiaire aanleg

Ja, lipoedeem komt vaak in families voor. Heeft je moeder, zus of oma het, dan heb je een grotere kans op lipoedeem. Erfelijke aanleg betekent niet dat je het zeker krijgt. Meestal komen de klachten pas op gang bij een hormonale verandering, zoals de puberteit, een zwangerschap of de overgang. Welke genen precies meespelen, wordt nog onderzocht.

Introductie

Voor veel vrouwen met lipoedeem is het herkenbaar: ook moeder, zus of tante heeft last van pijnlijke, dikke benen die niet reageren op diëten. Deze familiaire clustering is geen toeval. Lipoedeem wordt grotendeels bepaald door genetische factoren, wat verklaart waarom de aandoening vaak door generaties heen voorkomt. Wat er verder bekend is over de oorzaak van lipoedeem, lees je op een aparte pagina.

Wat is lipoedeem?

Lipoedeem is een chronische aandoening waarbij zich symmetrisch overtollig vetweefsel ophoopt in benen, armen of beide. Dit vetweefsel heeft een afwijkende structuur en veroorzaakt pijn, zwelling en een gevoel van spanning. De aandoening komt vrijwel uitsluitend voor bij vrouwen en wordt vaak verward met obesitas of lymfoedeem. Bij lipoedeem behandeling is het belangrijk om de onderliggende oorzaken te begrijpen, waaronder de genetische component.

Medische achtergrond van erfelijkheid

Lipoedeem komt vaak in families voor. Daarom denken onderzoekers dat erfelijkheid een belangrijke rol speelt. Studies tonen aan dat de aandoening in 16 tot 64 procent van de gevallen familiair voorkomt. De erfelijkheid volgt waarschijnlijk een autosomaal dominant patroon, wat betekent dat één ouder met de genetische aanleg voldoende is om het risico door te geven. Hormonen zoals oestrogeen fungeren als trigger voor het tot uiting komen van de genetische aanleg. Dit verklaart waarom symptomen vaak beginnen tijdens puberteit, zwangerschap of menopauze.

Wat dit betekent voor symptomen

De genetische aanleg bepaalt niet alleen of iemand lipoedeem ontwikkelt, maar ook hoe ernstig de symptomen worden. Vrouwen met een familiegeschiedenis van lipoedeem hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van de aandoening. De symptomen kunnen variëren van lichte zwelling en pijn tot ernstige mobiliteitsbeperking. Vroege herkenning is belangrijk, omdat liposuctie met de tumescente techniek effectieve behandeling kan bieden voordat de aandoening verder progresseert.

Behandelingsmogelijkheden

Hoewel de genetische aanleg niet te veranderen is, kunnen de symptomen van lipoedeem wel effectief worden behandeld. Conservatieve behandeling met compressietherapie en lymfedrainage kan symptomen verlichten maar lost het probleem niet op. Liposuctie in Amsterdam met de tumescente techniek is momenteel de meest effectieve behandeling. Bij Lipology Clinic wordt deze behandeling uitgevoerd onder lokale verdoving, wat de risico’s vermindert en het herstel versnelt. De behandeling kan het overtollige vetweefsel permanent verwijderen en de pijn aanzienlijk verminderen. Resultaten kunnen per persoon verschillen, afhankelijk van de ernst van de aandoening en individuele factoren.

Verwachtingen en prognose

De prognose bij lipoedeem hangt af van vroege herkenning en adequate behandeling. Zonder behandeling is lipoedeem progressief, wat betekent dat de symptomen geleidelijk verergeren. Met de juiste behandeling kunnen vrouwen echter een aanzienlijke verbetering van hun kwaliteit van leven ervaren. Behandelingen met eigen vet tonen aan dat vetweefsel succesvol kan worden herverdeeld. Bij lipoedeem zorgt de tumescente liposuctie voor langdurige verbetering van pijn en mobiliteit. Het is belangrijk om realistische verwachtingen te hebben: de genetische aanleg blijft bestaan, maar de symptomen kunnen effectief worden beheerst.

Wanneer naar een specialist?

Vrouwen met een familiegeschiedenis van lipoedeem moeten alert zijn op vroege symptomen. Raadpleeg een specialist wanneer je symmetrische zwelling in benen of armen ervaart die niet reageert op diëten, pijn of spanning voelt in de aangedane gebieden, of een familiegeschiedenis van vergelijkbare klachten hebt. Bij Lipology Clinic werkt een vast team van ervaren dermatologen en liposuctie-specialisten die gespecialiseerd zijn in lipoedeem symptomen. Als enige kliniek in Nederland kun je kiezen voor een volledig vrouwelijk behandelteam. Een vrijblijvend consult kan duidelijkheid geven over de diagnose en behandelingsmogelijkheden.

Veelgestelde vragen over erfelijkheid van lipoedeem

Krijg ik zeker lipoedeem als mijn moeder het heeft?

Nee, dat staat niet vast. Je kans is groter als je moeder lipoedeem heeft. Of de aanleg ook tot klachten leidt, hangt onder meer af van hormonale veranderingen en je gewicht. Ook vrouwen zonder bekende familiegeschiedenis kunnen lipoedeem krijgen. Lipoedeem wordt bovendien vaak niet herkend, dus misschien weet je niet of familieleden het hebben.

Kunnen mannen ook lipoedeem erven?

Ja, mannen kunnen de aanleg erven en doorgeven aan hun dochters. Zelf krijgen ze zelden lipoedeem. Het hormoon oestrogeen speelt namelijk een grote rol bij het ontstaan van de klachten. Alleen in zeldzame gevallen, bij een hormonale stoornis, kan een man lipoedeem ontwikkelen. De aanleg kan dus ook via je vader in de familie komen.

Op welke leeftijd begint lipoedeem meestal?

Lipoedeem begint meestal rond een hormonale verandering. De puberteit is het meest voorkomende startmoment. Ook een zwangerschap of de overgang kan de klachten uitlokken of versterken. Bij erfelijke aanleg is er geen vaste leeftijd. Veel vrouwen herkennen achteraf dat de eerste signalen er al in hun tienerjaren waren.

Kan ik voorkomen dat mijn dochter lipoedeem krijgt?

De aanleg zelf kun je niet veranderen. Je kunt je dochter helpen door samen te letten op vroege signalen, zoals pijnlijke, gevoelige benen of snel blauwe plekken. Een gezond gewicht en plezier in bewegen kunnen helpen om klachten te beperken. Praat er open over, zonder druk op haar lichaam of gewicht. Zo weet ze waar ze op kan letten.

Is lipoedeem hetzelfde als aanleg voor overgewicht?

Nee. Lipoedeem is een aandoening van het vetweefsel zelf. Het vet zit meestal aan beide kanten gelijk op benen, heupen of armen, en voelt vaak pijnlijk en gevoelig. Handen en voeten blijven meestal vrij. Het reageert weinig op afvallen. Gewoon overgewicht verdeelt zich vaker over je hele lichaam en is meestal niet pijnlijk. Beide kunnen ook samen voorkomen.

Is er een genetische test voor lipoedeem?

Nee, een genetische test die je standaard kunt laten doen, bestaat nog niet. Een arts stelt de diagnose op basis van je klachten, lichamelijk onderzoek en je familiegeschiedenis. Vertel de arts daarom of je moeder, zus, oma of tante vergelijkbare klachten heeft. Dat helpt om jouw klachten goed te plaatsen.

Inhoud medisch gecontroleerd

Deze pagina is beoordeeld op medische juistheid door Drs. van Seventer, arts bij Lipology Clinic. De inhoud wordt regelmatig geactualiseerd volgens de laatste medische inzichten.

Twijfel je of jouw klachten passen bij lipoedeem?

Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.

100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten