Bekend uit de media:

Lipology Clinic te zien op RTL 4
Lipology Clinic te zien op NPO 1
Linda Magazine

Lipoedeem of gewoon dik?
De verschillen herkennen.

Veel vrouwen herkennen het: je leeft gezond, sport regelmatig en valt misschien zelfs af, maar je benen blijven dik en uit verhouding met de rest van je lichaam. Vraag je je af: Ben ik gewoon te zwaar, of speelt er iets anders, zoals lipoedeem? Dan ben je niet de enige.

Het verschil herkennen tussen lipoedeem en overgewicht is cruciaal voor de juiste behandeling. Waar gewichtsverlies helpt bij obesitas, heeft dit vaak weinig effect op lipoedeem. In dit artikel leer je de belangrijkste verschillen herkennen en wanneer je je laat onderzoeken.

Veel vrouwen herkennen het: je leeft gezond, sport regelmatig en valt misschien zelfs af, maar je benen blijven dik en uit verhouding met de rest van je lichaam. Vraag je je af: Ben ik gewoon te zwaar, of speelt er iets anders, zoals lipoedeem? Dan ben je niet de enige.

Verschil

Hoe weet je of je benen dik zijn door lipoedeem of door gewoon overgewicht?

Lipoedeem herken je aan symmetrisch verdikte benen of armen die pijnlijk zijn bij aanraking en niet reageren op afvallen. De handen en voeten blijven slank. Dat is het kenmerkende verschil met gewoon overgewicht.

Bij overgewicht verlies je vet over het hele lichaam als je minder eet. Bij lipoedeem blijft het vet op de benen of armen zitten, ook als je elders wel afvalt. Dat frustrerende patroon is een van de meest herkenbare signalen.

Lipoedeem herkennen Lipology Clinic

Symptomen

Lipoedeem Herkennen: De 8 Belangrijkste Symptomen

Veel vrouwen met lipoedeem herkennen een combinatie van de volgende klachten:

  • Altijd symmetrisch: beide benen zijn even dik
  • Vooral benen en/of armen
  • Voeten en handen blijven normaal
  • Drukpijn bij aanraking
  • Gevoeligheid voor druk van kleding
  • Snel blauwe plekken krijgen
  • Hobbelige of verharde huidstructuur
  • Fibrotisch weefsel
  • Anders dan gewone cellulite
  • Benen worden niet dunner ondanks gewichtsverlies
  • Bovenlijf wordt wel slanker
  • Disproportionele verhoudingen worden erger
  • Gespannen gevoel in benen
  • Huid kan warm aanvoelen
  • Zwelling die toeneemt gedurende de dag
  • Stijfheid in gewrichten
  • Moeite met bewegen door volume
  • Vermoeidheid in benen
  • Vaak erfelijk
  • Meerdere vrouwen in familie met vergelijkbare problemen
  • Beginnend rond puberteit, zwangerschap of menopauze
  • Scherpe overgang bij enkels/polsen
  • Voeten en handen blijven normaal
  • Duidelijk zichtbare grens 

Herken je 3 of meer van deze klachten?

Doe de lipoedeem zelftest. 12 vragen. Direct uitslag.

Gratis. Zonder naam of e-mail. 2 minuten.

Lipofilling billen

Afvallen

Waarom helpt afvallen vaak niet bij lipoedeem?

Lipoedeemvet is anders opgebouwd en reageert slecht op vetverbranding, mogelijk door bindweefselverharding (fibrose). Hierdoor lukt het vaak niet om via dieet en sport het vet op benen en armen te verminderen, terwijl het bovenlijf slanker wordt.

Wetenschappelijke schattingen tonen:

  • 60% van de vrouwen met vetophoping op de benen heeft overgewicht
  • 20% heeft lipoedeem
  • 20% heeft een combinatie van beide

Op dit moment is tumescente liposuctie de enige behandeling die lipoedeemvet verwijdert; het resultaat verschilt per persoon. Gezonde, volwaardige voeding is overigens wel héél erg belangrijk bij lipoedeem. 

Liposuctie bij lipoedeem · Voeding en lipoedeem

Bij lipoedeem is het vetweefsel structureel anders dan normaal vetweefsel. Er treedt verharding op, ook wel fibrose genoemd, waardoor het vet minder goed reageert op een negatieve energiebalans. Als je afvalt, verdwijnt het vet van de buik, borsten en het gezicht, maar nauwelijks van de lipoedeem-zones. Dit is niet een kwestie van onvoldoende inzet, maar van de biologische eigenschappen van het aangedane weefsel. Bovendien speelt een verhoogde kwetsbaarheid van de kleine bloedvaatjes een rol, wat de pijn en het snel ontstaan van blauwe plekken verklaart.

Bron: Nederlandse richtlijn lipoedeem (richtlijnendatabase.nl).
Medisch gecontroleerd door Drs. Halk, dermatoloog bij Lipology Clinic.

Volgende stappen

Volgende stappen: van twijfel naar diagnose

Laat je onderzoeken als je:

  • Meerdere symptomen uit de checklist herkent
  • Geen resultaat ziet van diëten op probleemgebieden
  • Toenemende pijn of bewegingsbeperkingen ervaart
  • Familiegeschiedenis van vergelijkbare problemen hebt
  • Twijfelt tussen lipoedeem en andere vormen van vetophoping
  • Symptoomdagboek: Noteer pijn, zwelling, beperkingen
  • Foto’s: Documenteer symmetrie en progressie
  • Familiegeschiedenis: Informatie over verwante vrouwen
  • Dieetgeschiedenis: Wat heb je geprobeerd, wat waren resultaten? 

Aandachtspunten

Belangrijke aandachtspunten

Hoe eerder lipoedeem wordt herkend, hoe beter de behandelingsresultaten. Wacht niet: vroege interventie voorkomt progressie en complicaties.

Deze checklist helpt je de signalen te herkennen. De diagnose stelt een arts met ervaring in lipoedeem. Een arts met ervaring in lipoedeem kan het onderscheid maken en met je bespreken welke behandeling past.

Sommige vrouwen hebben zowel lipoedeem als overgewicht. Dit maakt diagnose complexer, maar de lipoedeem-specifieke kenmerken blijven herkenbaar voor een arts met ervaring in lipoedeem.

  • Lipoedeem is een chronische aandoening die management vereist
  • Overgewicht vraagt levenslange leefstijlaanpassingen
  • Vetophoping kan effectief behandeld worden
  • Natuurlijke lichaamsbouw is geen probleem om op te lossen 

Video

Is het vet of lipoedeem?

Niet elk hardnekkig vet is lipoedeem. Zo maak je onderscheid.

Onze dermatoloog legt uit waarin lipoedeem verschilt van gewone vetverdeling of overgewicht: pijn, blauwe plekken, drukgevoeligheid en hoe je lichaam reageert op sporten en afvallen.

Vier types

De 4 hoofdtypes: van natuurlijk tot medisch

Natuurlijke lichaamsbouw (peerfiguur)

Sommige vrouwen hebben van nature bredere heupen, billen en bovenbenen: een normaal en gezond ‘peerfiguur’. Er is dan geen sprake van een medische aandoening zolang er geen pijn, zwelling of andere klachten zijn.

Kenmerken:

  • Natuurlijke lichaamsproporties
  • Geen pijn of gevoeligheid
  • Normale huidstructuur
  • Goede reactie op sport en voeding

Vetophoping (lipohypertrofie)

Bij lipohypertrofie is er sprake van plaatselijke vetophopingen, bijvoorbeeld opvallende zadeltassen of vetophoping bij de kniëen. Dit vet voelt normaal aan, doet geen pijn en geeft geen blauwe plekken. Afvallen heeft vaak beperkt effect.

Kenmerken:

  • Gelokaliseerde vetophoping
  • Vaak asymmetrisch
  • Geen pijn bij aanraking
  • Beperkte reactie op diëten 

Overgewicht (obesitas)

Bij overgewicht is het vet over het hele lichaam verdeeld: buik, borst, rug, armen en benen. Vaak neemt ook het volume van de benen toe, maar minder disproportioneel dan bij lipoedeem.

Kenmerken:

  • Vetverdeling over hele lichaam
  • Goede reactie op afvallen
  • Geen specifieke pijn of gevoeligheid
  • Normale huidstructuur 

Lipoedeem

Bij lipoedeem is méér aan de hand. Dit is een medische aandoening; laat je onderzoeken door een arts met ervaring in lipoedeem. Welke behandelingen er zijn, lees je op de pagina over lipoedeem behandeling.

Vergelijking

Samenvatting:
hoe herken je het verschil?.

De drie aandoeningen lijken op elkaar maar hebben duidelijke verschillen. De tabel hieronder geeft een snel overzicht.

KenmerkOvergewichtVetophoping (lipohypertrofie)Lipoedeem
VetverdelingOver het hele lichaamGelokaliseerd (bv. zadeltassen)Vooral benen/armen
SymmetrieJaVaak asymmetrischAltijd symmetrisch
Pijn/gevolg bij aanrakingNeeNeeJa
Effect van afvallenGoedSlecht tot matigSlecht
HuidstructuurGladGlad tot iets verdiktHobbelig, fibrotisch
Blauwe plekkenNeeNeeJa
Medische aandoeningNeeNeeJa

Druk met je duim gedurende 30 seconden stevig op de huid van je onderbeen. Laat dan los en kijk wat er gebeurt.

  • Blijft er een deukje achter dat langzaam terugveert? Dan is er sprake van pitting oedeem, wat kan wijzen op lymfoedeem of veneus oedeem.
  • Springt de huid direct terug zonder deukje? Dan is er geen pitting oedeem. Bij lipoedeem is dit doorgaans het geval.

De pittingtest geeft een eerste aanwijzing, maar vervangt geen medische beoordeling.

Het Stemmer sign is een klinische test voor lymfoedeem. Een arts probeert de huid aan de basis van de tweede teen of vinger op te tillen. Als dit niet lukt doordat de huid te dik en stug is, is het Stemmer sign positief. Dit wijst op lymfoedeem. Bij lipoedeem is het Stemmer sign negatief: de huid aan de voet of hand is normaal en goed op te tillen. Dit onderscheid helpt een arts bij het stellen van de juiste diagnose.

Zij zijn er voor jou

Onze artsen

Onze dermatologen en liposuctieartsen combineren meer dan 30 jaar ervaring in vetbehandelingen.

Drs. Halk

Dermatoloog · Oprichter Lipology Clinic

Dokter Halk is expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Lees verder

Drs. Habbema

Dermatoloog · Medisch adviseur

Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring.
Lees verder

Drs. Christiaan Bakker

Dermatoloog

Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem.
Lees verder

Drs. Van Seventer

Liposuctiearts

Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic, gespecialiseerd in lipoedeem en met jarenlange medische ervaring.
Lees verder

Specialistische expertise in lipoedeem

Samenwerking met het Expertisecentrum Lymfovasculaire Geneeskunde (ECL)

Lipology Clinic is gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van lipoedeem. Vanuit onze expertise werken wij samen met het Expertisecentrum Lymfovasculaire Geneeskunde (ECL) van ziekenhuis Nij Smellinghe in Drachten.

Het ECL is het nationale expertisecentrum voor lymfovasculaire aandoeningen, waaronder lymfoedeem en lipoedeem. Het is onderdeel van ziekenhuis Nij Smellinghe en aangesloten bij het European Reference Network (ERN). Patiënten uit heel Nederland komen hier voor gespecialiseerde zorg.

Het ECL vervult een belangrijke rol als tertiair verwijzingscentrum voor complexe lymfovasculaire problematiek. Deze samenwerking draagt bij aan kennisuitwisseling, multidisciplinaire afstemming en passende zorg voor patiënten met lipoedeem.

Meer over het ECL Nij Smellinghe

Onze BIG-geregistreerde artsen, onder wie dermatologen, zijn specifiek geschoold in de behandeling van lipoedeem. Eén van hen is ook werkzaam bij het ECL Drachten, wat de samenwerking direct verbindt.

Onze behandeling volgt de landelijke medische richtlijn lipoedeem (NVDV, 2014). Zo weet je zeker dat je zorg aansluit op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en medische standaarden.

Veelgestelde vragen over afvallen bij lipoedeem

Omdat lipoedeemvet nauwelijks reageert op een energietekort. Je lichaam gebruikt eerst het gewone vet op buik, gezicht en bovenlichaam; het lipoedeemvet op benen en armen blijft. Dat patroon is een van de duidelijkste signalen.

Ja, dat komt veel voor. Afvallen helpt dan wel voor het gewone vet en voor je gezondheid, maar de verhouding tussen bovenlichaam en benen blijft scheef. De arts kijkt daar doorheen tijdens het onderzoek.

Nee. Na een maagverkleining verlies je veel gewicht, maar het lipoedeemvet blijft grotendeels zitten; veel vrouwen zien juist dan hoe scheef de verhouding is. Een maagverkleining kan om andere gezondheidsredenen wel zinvol zijn.

Beperkt. De BMI telt het lipoedeemvet mee en overschat daardoor je overgewicht. Artsen kijken bij lipoedeem liever naar de verhouding tussen taille en heupen en naar je klachten.

Dat is de verkeerde vraag bij lipoedeem: hoeveel je ook afvalt, de benen blijven in verhouding dik.Beter: houd je gewicht stabiel, beweeg en laat je klachten beoordelen.

Dan kijkt de arts naar het hele beeld: verdeling van het vet, pijn bij aanraking, blauwe plekken, de voeten en het beloop sinds de puberteit. Soms is het allebei: overgewicht én lipoedeem.Het informatiespreekuur is de eerste stap.

Het informatiespreekuur is vrijblijvend en brengt geen behandelverplichting met zich mee. De actuele wachttijd zie je bij het plannen van je afspraak. Het spreekuur vindt plaats bij Lipology Clinic in Amsterdam.

Klaar voor de volgende stap?

Wil je weten of jij
lipoedeem hebt?

Tijdens het informatiespreekuur bekijkt een specialist van ons lipoedeemteam je klachten en krijg je eerlijk advies over de volgende stap. Vrijblijvend en zonder behandelverplichting.

Gratis. Zonder naam of e-mail.

Download de brochure

Laat jouw e-mailadres achter en download direct daarna de brochure over lipoedeem. Hierin vind je onder andere alles over de behandeling, de resultaten en de kosten.

Inhoud medisch gecontroleerd

Deze pagina is beoordeeld op medische juistheid door Drs. Halk, arts bij Lipology Clinic.
De inhoud wordt regelmatig geactualiseerd volgens de laatste medische inzichten.

Twijfel je of jouw klachten passen bij lipoedeem?

Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.

100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten