Vrouwen met lipoedeem horen al decennialang hetzelfde: er is te weinig bewijs dat liposuctie effectief is bij lipoedeem. Verzekeraars zeggen het, beleidsmakers zeggen het, en veel vrouwen krijgen daardoor te horen dat ze hun klachten maar moeten accepteren.
Op 4 september 2026 verscheen in The Lancet, een van de meest gezaghebbende medische tijdschriften ter wereld, het eerste grote gerandomiseerde onderzoek naar liposuctie bij lipoedeem. Op deze pagina lees je wat er precies uit dat onderzoek kwam, wat het wel betekent en wat het niet betekent.
Waarom dit onderzoek belangrijk is
Tot nu toe bestond het bewijs voor liposuctie bij lipoedeem vooral uit patiëntenseries en observationeel onderzoek. Dat zijn waardevolle studies, maar ze missen een controlegroep. Daardoor blijft de vraag open of de verbetering door de behandeling komt of door iets anders.
Een gerandomiseerd, gecontroleerd onderzoek lost dat op. Deelnemers worden door loting verdeeld over twee groepen, waardoor je de groepen eerlijk met elkaar kunt vergelijken. In LIPLEG wisten de onderzoekers die de uitkomsten beoordeelden bovendien niet in welke groep een deelnemer zat. Dat maakt het bewijs zoveel sterker.
Voor lipoedeem was zo’n onderzoek er nooit. Dat is precies de reden waarom veel instanties, ook in Nederland, terughoudend zijn gebleven. Die leemte is nu gevuld.
Hoe het onderzoek is opgezet
LIPLEG werd uitgevoerd op elf locaties in Duitsland. Tussen januari 2021 en juni 2022 werden bijna tweeduizend vrouwen voorgeselecteerd. Uiteindelijk deden 410 vrouwen mee aan de loting: 278 kregen een liposuctie, 132 zetten de conservatieve behandeling voort.
- Deelnemers: vrouwen van 18 jaar en ouder met lipoedeem in stadium 1, 2 of 3 en een gemiddelde beenpijn van minstens 4 op een schaal van 0 tot 10. Gemiddelde leeftijd 43 jaar.
- Niet meegedaan: vrouwen die al eerder een liposuctie hadden gehad, of die zwaarder waren dan 120 kilo.
- Aanloopfase: alle deelnemers kregen eerst één maand behandeling om bestaand oedeem te verminderen, gevolgd door zes maanden om dat resultaat vast te houden. Compressie, manuele lymfedrainage en beweging.
- Verdeling: daarna werd geloot tussen doorgaan met die conservatieve behandeling of een liposuctie, in een verhouding van twee op één.
- Operateurs: alleen dermatologen of plastisch chirurgen die in de twee jaar ervoor minstens dertig liposucties bij lipoedeem hadden uitgevoerd.
- Beoordeling geblindeerd: bij iedere controle werden bij álle deelnemers pleisters op de benen geplakt, ook bij wie niet geopereerd was, en deelnemers mochten niet vertellen welke behandeling ze hadden gehad. De beoordelaar wist dus niet in welke groep iemand zat.
- Hoofdvraag: hoeveel vrouwen hadden na twaalf maanden een pijnafname van minstens 2 punten op een schaal van 0 tot 10.
Die aanloopfase is een belangrijk detail. De studie vergelijkt dus niet “operatie of niets”, maar “conservatieve behandeling voortzetten of aanvullen met een liposuctie” bij vrouwen die ondanks die behandeling klachten hielden.
Wat er uitkwam
| Na twaalf maanden | Liposuctie | Conservatief |
| Duidelijke afname van pijn | 68% | 7,6% |
| Gemiddelde pijnscore (0 tot 10) | van 6,2 naar 2,6 | van 6,3 naar 6,6 |
| Minder neiging tot blauwe plekken | 78% | 9% |
| Betere lichamelijke gezondheid | 74% | 13% |
| Betere kwaliteit van leven (DLQI) | 50% | 14% |
| Minder somberheidsklachten | 37% | 5% |
| Minstens één bijwerking | 47% | 21% |
De kans op een klinisch relevante pijnafname was in de operatiegroep 26 keer zo groot als in de groep die alleen conservatief behandeld werd. Dat verschil was er in alle drie de stadia: 68 procent in stadium 1, 73 procent in stadium 2 en 65 procent in stadium 3, tegenover 7 tot 10 procent bij conservatieve behandeling.
Niet alles verbeterde overal. In stadium 1 was er geen duidelijke verbetering op het mentale deel van de gezondheidsvragenlijst, op de sociale beleving en op gewicht. In stadium 3 bleven de sociale beleving en de leefomgeving gelijk. De onderzoekers denken dat in stadium 1 de ziektelast lager is en er dus minder te winnen valt, en dat in stadium 3 die aspecten meer vragen dan alleen een operatie.
Wat de behandeling in het onderzoek inhield
Dit is waarschijnlijk het meest praktische deel voor jou, en het staat zelden in de berichtgeving.
- Een liposuctie was geen eenmalige ingreep. Deelnemers kregen tot vier operatiesessies. Twee derde had er uiteindelijk vier.
- Tussen de eerste en de laatste ingreep zat gemiddeld ongeveer vier maanden.
- De meeste vrouwen bleven tijdens die periode gewoon conservatieve behandeling krijgen. Twaalf maanden na de laatste ingreep had 69 procent nog steeds compressie of lymfedrainage.
Dat laatste punt is belangrijk. Een liposuctie vervangt de conservatieve behandeling niet, zeker niet meteen. Het onderzoek suggereert wel dat die behoefte na verloop van tijd afneemt.
Wat het onderzoek niet zegt
Eerlijk zijn over de grenzen van een studie hoort erbij. Drie dingen om in gedachten te houden.
Een liposuctie is een ingreep, met risico’s
Bijwerkingen kwamen vaker voor na een liposuctie: bij 47 procent van de geopereerde vrouwen tegenover 21 procent bij conservatieve behandeling. De meeste waren mild tot matig van aard.
Ernstige voorvallen kwamen in beide groepen voor: bij 7,5 procent na een liposuctie en bij 3,4 procent bij conservatieve behandeling. Dat verschil was statistisch niet zeker. Wel golden de vooraf benoemde chirurgische complicaties uitsluitend voor de operatiegroep, bij ruim 4 procent van de vrouwen.
Wat er concreet gebeurde in de operatiegroep: dertig vrouwen kregen een wondinfectie of wondroos, vijftien een daling van het hemoglobinegehalte na de ingreep, tien een seroom en drie een trombose. Er zijn geen onverwachte en geen levensbedreigende voorvallen geweest, en er is niemand overleden. Op twee gevallen na waren de voorvallen na afloop volledig hersteld of aan het verbeteren.
Deze cijfers gelden voor de studie, met alle verschillen in werkwijze tussen de deelnemende centra. Ze zijn geen voorspelling voor een individuele kliniek of een individuele patiënte, niet naar boven en niet naar beneden. Wat wel geldt: ook bij ons is een liposuctie een ingreep met risico’s.
Dat is precies waarom er een consult is. In een gesprek beoordeelt een arts welke risico’s in jouw situatie spelen en of een behandeling passend is.
De ‘follow-up’ van de studie is (nog) beperkt
De deelnemers worden in totaal 36 maanden gevolgd. Het laatste bezoek van de laatste deelnemer stond gepland voor augustus 2026, dus die resultaten worden binnen afzienbare tijd verwacht. Pas dan is duidelijk of de winst na een jaar standhoudt, hoe vaak er later alsnog een ingreep nodig is en hoe tevreden vrouwen op langere termijn zijn. De onderzoekers noemen dat zelf als de belangrijkste openstaande vraag. Wel liet eerder, kleiner onderzoek zien dat resultaten tot twaalf jaar na een liposuctie stabiel kunnen blijven.
Het is geen genezing
Lipoedeem is een chronische aandoening. Het onderzoek laat zien dat pijn afneemt en kwaliteit van leven verbetert. Het laat niet zien dat de aandoening verdwijnt. Twaalf maanden na de laatste ingreep had 69 procent van de geopereerde vrouwen nog steeds conservatieve behandeling. Compressie, beweging en leefstijl blijven dus belangrijk.
Het onderzoek is in Duitsland gedaan
De onderzoekers wijzen er zelf op dat de resultaten niet zonder meer overdraagbaar zijn naar andere zorgsystemen, en dat er geen vastgestelde standaardtechniek bestaat, niet voor de operatie en niet voor de conservatieve behandeling. Ook was de hoofduitkomst een pijnscore die de patiënte zelf opgeeft. Een objectieve pijnmeting bij lipoedeem bestaat nog niet.
Kosten en vergoeding
Liposuctie bij lipoedeem valt in Nederland niet onder de basisverzekering en ook niet onder een aanvullende verzekering. Je betaalt de behandeling zelf. Kijk voor de bedragen op onze pagina over de kosten, en lees meer over de vergoeding van lipoedeembehandeling.
Wat wel is veranderd, is de bewijslast waarop dat standpunt rust. In Duitsland leidde ditzelfde onderzoek er in juli 2025 al toe dat liposuctie bij lipoedeem in alle stadia is opgenomen in de wettelijke ziektekostenverzekering, onder vastgestelde voorwaarden. In het Verenigd Koninkrijk heeft NICE aangegeven de bestaande richtlijn te herzien nu de resultaten gepubliceerd zijn.
Of en wanneer Nederland die beweging volgt, weet niemand. Wij doen daar geen voorspelling over. Wel houden we deze pagina bij zodra er iets verandert. Onze artsen houden zich hier intensief mee bezig, via onder andere de lipoedeem expertgroep, verbonden aan de patiëntenvereniging voor lipoedeem (NL-net). Lees meer over de vergoeding van lipoedeembehandeling.
Hoe wij hiernaar kijken
Drs. Christiaan Bakker, dermatoloog, ECL Nij Smellinghe en Lipology Clinic “Wat deze studie vooral laat zien, is dat de volgorde klopt. Conservatieve behandeling blijft de basis. Maar wanneer compressie en oedeemtherapie na maanden onvoldoende opleveren, is er nu bewijs van hoog niveau dat een operatie een groot verschil kan maken.” “In de praktijk zie ik nog te vaak dat vrouwen tussen wal en schip vallen: in het ziekenhuis wordt niet geopereerd, en in een kliniek wordt niet altijd gekeken of de conservatieve route wel is uitgeput. Juist die twee moeten aan elkaar geknoopt worden. Dat is de reden dat ik in beide werelden werk.” “En het blijft maatwerk. Niet iedere vrouw met lipoedeem is geschikt voor een operatie, en het stadium alleen bepaalt dat niet. Dat beoordeel je in een consult, met je klachten en je hele situatie erbij.”
Drs. Anne Berthe Halk, dermatoloog “De uitkomst bevestigt eigenlijk wat wij in onze kliniek al jarenlang zien en proberen uit te leggen. Dat is voor onze patiënten belangrijker dan voor ons: het maakt hun verhaal navolgbaar voor de huisarts, voor de verzekeraar en voor hun werkgever.” “Wat mij het meest opvalt, is dat de winst niet alleen in pijn zit. Ook de kwaliteit van leven, het lichamelijk functioneren en de neiging tot blauwe plekken verbeterden duidelijk. Dat zijn precies de dingen waar vrouwen in het dagelijks leven tegenaan lopen.” “Deze studie laat heel overtuigend zien dát liposuctie werkt. Ze laat ook zien dat de techniek ertoe doet: er is gewerkt met de natte techniek, de centra mochten hun eigen werkwijze aanhouden en er mocht per sessie tot zes of acht liter worden weggenomen. Uit ons eigen systematische literatuuronderzoek blijkt dat juist de natte techniek, algehele narcose en sedatie samenhangen met een hoger risico op ernstige complicaties, en dat liposuctie onder tumescente lokale anesthesie de veiligste methode is gebleken. Wij werken uitsluitend zo. Blijf dus niet alleen vragen óf er liposuctie wordt uitgevoerd. Vraag ook hóé.”
Die volgorde is ook de reden dat wij samenwerken met het Expertisecentrum Lymfovasculaire Geneeskunde in Drachten, dat door het ministerie van VWS is aangewezen als expertisecentrum voor zeldzame aandoeningen. In Nederland zijn conservatieve zorg en chirurgie meestal gescheiden werelden: het ziekenhuis opereert niet, en in een kliniek wordt niet altijd gekeken of de conservatieve route wel is uitgeput. Onze dermatoloog drs. Christiaan Bakker werkt in beide organisaties. Binnen het ECL richt hij zich op volwassen patiënten met lipoedeem en op wetenschappelijk onderzoek, en daarnaast behandelt hij patiënten bij ons. Conservatieve behandeling en chirurgie zijn geen concurrenten van elkaar. Ze horen in hetzelfde zorgpad.
Onze techniek: liposuctie met tumescente anesthesie
Eén ding valt op in de methodesectie van het onderzoek, en het wordt in de berichtgeving nauwelijks genoemd. Er is gewerkt met de natte techniek onder tumescente anesthesie, in verschillende centra, door zowel dermatologen als plastisch chirurgen, in ziekenhuizen en in praktijken. Wat de studie níet doet, is die werkwijzen onderling vergelijken. De onderzoekers noemen dat expliciet als vervolgonderzoek en stellen vast dat er nog geen vastgestelde standaardtechniek is.
Belangrijke nuance: niet iedere liposuctie is hetzelfde
Dit deel ontbreekt in vrijwel alle berichtgeving, en het is voor jou als patiënte misschien wel het nuttigst. De centra in de studie mochten namelijk hun eigen werkwijze aanhouden.
- Er werd zowel met de trillingsondersteunde als met de waterstraalvariant geopereerd.
- De samenstelling van de tumescente vloeistof mocht per centrum verschillen.
- Per behandeling mocht tot zes liter vetweefsel worden weggenomen bij een gewicht tot tachtig kilo, en tot acht liter daarboven. In de praktijk was dat gemiddeld ongeveer vijf liter in de eerste sessie.
Dat betekent dat “liposuctie” in deze studie een verzamelnaam is voor een reeks aanpakken die onderling verschillen. De onderzoekers zeggen zelf dat nog uitgezocht moet worden welke techniek het meest effectief en het veiligst is.
Dat onderscheid is niet triviaal. In 2019 publiceerden onze artsen in Dermatologic Surgery een systematische review van vierentwintig veiligheidsstudies naar liposuctie, met sterfgevallen en ernstige bijwerkingen als uitkomstmaat. Daaruit kwamen onder meer de (super)natte techniek, systemische anesthetica en dan vooral algehele narcose en intraveneuze sedatie, uitvoering in een operatiekamer en combinatie met andere ingrepen naar voren als factoren die samenhangen met een hoger risico op ernstige complicaties. De conclusie van die review was dat liposuctie onder tumescente lokale anesthesie de veiligste methode van vetverwijdering is gebleken, zeker wanneer er geen of nauwelijks systemische anesthesie aan te pas komt.
Dat beeld wordt onder andere bevestigd door grote series van 3.240 ingrepen en 9.002 patiënten die uitsluitend onder tumescente lokale anesthesie werden behandeld. Daarin trad bij minder dan 0,3 procent een complicatie op waarvoor extra controle of aanvullende behandeling nodig was. Er deden zich geen sterfgevallen voor en er was geen schade aan zenuwen, bloedvaten, spieren of organen, en geen blijvend lymfoedeem. De eerste serie is gepubliceerd door drs. Habbema, tegenwoordig medisch adviseur van onze kliniek; de tweede staat volledig los van ons.
Hoeveel er per sessie wordt weggenomen, met welke techniek, onder welke verdoving en hoe die techniek wordt toegepast: daar maakt iedere kliniek eigen keuzes in. Wij werken uitsluitend met tumescente liposuctie onder plaatselijke verdoving, met vibrerende microcanules en met bewust beperkte volumes per sessie. Vraag dus niet alleen of een kliniek liposuctie bij lipoedeem doet. Vraag ook hoe. Tijdens een consult leggen wij uit welke keuzes wij maken en waarom.
Wat dat in de praktijk betekent
- Werken onder alléén plaatselijke verdoving, zonder algehele narcose. Daarmee vervallen ook de risico’s die bij narcose horen.
- Je bent wakker en kunt meebewegen. Daardoor kan de arts de vorm tijdens de ingreep beoordelen in de houding waarin je later ook staat en loopt, en gericht bijsturen op symmetrie.
- Stompe, trillende microcanules en het opgezwollen weefsel geven ruimte om zenuwen en lymfevaten zo veel mogelijk te ontzien. Bij lipoedeem is dat extra van belang, omdat het lymfestelsel al onder druk staat.
- Door de vaatvernauwing is er minder bloedverlies en zijn er doorgaans minder blauwe plekken.
- De verdoving werkt na de ingreep nog uren door. De meeste vrouwen hebben daardoor weinig zware pijnstilling nodig en gaan dezelfde dag naar huis.
- Er wordt niet gesneden, alleen geprikt. De insteekopeningen zijn enkele millimeters groot.
Onze artsen aan de bron
In de literatuurlijst van dit Lancet-artikel staat als bronverwijzing de internationale consensuspublicatie over het voorkomen van progressie van lipoedeem met liposuctie onder tumescente lokale anesthesie. Drs. Halk en drs. Habbema, twee van onze artsen, zijn medeauteur van die publicatie. Het onderzoek waar de wereld deze week naar kijkt, bouwt dus mede voort op werk waar onze eigen kliniek aan heeft bijgedragen.
Wat dit niet betekent: geen enkele ingreep is zonder risico, ook de onze niet, en het resultaat verschilt per persoon. Ook is niet iedere vrouw met lipoedeem geschikt voor een behandeling. Dat beoordeelt een arts, samen met jou. Lees meer over liposuctie bij lipoedeem.
Herken je jezelf hierin?
Twijfel je of je klachten bij lipoedeem passen? Lees eerst wat lipoedeem is en welke symptomen erbij horen, of doe de zelftest. Die is anoniem en je hoeft geen gegevens achter te laten.
Wil je jouw situatie met iemand bespreken? Plan een informatiespreekuur. Je zit dan met een specialist aan tafel om te horen wat er in jouw geval mogelijk is. Vrijblijvend, zonder behandelverplichting.
Veelgestelde vragen
Wordt liposuctie bij lipoedeem nu vergoed?
Nee. In Nederland valt de behandeling op dit moment niet onder de basisverzekering en ook niet onder een aanvullende verzekering. Je betaalt de behandeling zelf.
Geldt dit onderzoek ook voor stadium 1?
Ja. Het onderzoek includeerde vrouwen met lipoedeem in stadium 1, 2 en 3, en de pijnafname werd in alle stadia gezien. In stadium 1 bleven wel enkele uitkomsten gelijk, zoals gewicht en de sociale beleving. Of een behandeling in jouw geval passend is, hangt af van je klachten en niet alleen van het stadium. Dat beoordeelt een arts tijdens een consult.
Betekent 68 procent dat ik 68 procent kans heb op resultaat?
Nee. Dat percentage geldt voor de deelnemers aan deze studie, in deze opzet, na twaalf maanden. Het is een sterke aanwijzing dat de behandeling werkt, geen voorspelling voor een individuele patiënte. Resultaten kunnen per persoon verschillen.
Is het één operatie?
In dit onderzoek niet. Deelnemers kregen tot vier ingrepen, en twee derde had er uiteindelijk vier. Tussen de eerste en de laatste zat gemiddeld ongeveer vier maanden. Hoeveel sessies er in jouw situatie nodig zijn, hangt af van het aantal zones en de hoeveelheid weefsel.
Welke risico’s heeft een liposuctie bij lipoedeem?
In dit onderzoek kreeg 47 procent van de geopereerde vrouwen minstens één bijwerking, tegenover 21 procent bij conservatieve behandeling. De meeste waren mild tot matig. Wat voorkwam: wondinfecties en wondroos, een daling van het hemoglobinegehalte, een seroom en in enkele gevallen trombose. Er zijn geen levensbedreigende voorvallen geweest en er is niemand overleden. Belangrijk daarbij: in die studie is gewerkt met de natte techniek, en onderzoek naar de veiligheid van liposuctie laat zien dat de gekozen techniek en de vorm van verdoving samenhangen met het risico op ernstige complicaties. In twee grote series waarin uitsluitend onder tumescente lokale anesthesie werd geopereerd, samen ruim twaalfduizend patiënten, trad bij minder dan 0,3 procent een complicatie op waarvoor extra controle of aanvullende behandeling nodig was. Tijdens het consult bespreekt de arts welke risico’s in jouw situatie relevant zijn.
Kan ik na een behandeling stoppen met compressie en lymfedrainage?
Meestal niet meteen. Twaalf maanden na de laatste ingreep had 69 procent van de geopereerde vrouwen in dit onderzoek nog steeds conservatieve behandeling. De onderzoekers denken dat die behoefte op langere termijn verder afneemt. Je oedeemtherapeut en je arts bepalen dat samen met jou.
Bronnen
- Podda M, Schmidt J, Cornely ME, et al. Liposuction versus conservative therapy for patients with lipoedema in Germany: a multicentre, randomised controlled clinical trial. The Lancet 2026; 408: 910-23. DOI 10.1016/S0140-6736(26)00910-4
- Habbema L. Safety of liposuction using exclusively tumescent local anesthesia in 3,240 consecutive cases. Dermatologic Surgery 2009; 35(11): 1728-1735. DOI 10.1111/j.1524-4725.2009.01284.x
- Boeni R, Waechter-Gniadek PV. Safety of tumescent liposuction under local anesthesia in 9,002 consecutive patients. Dermatologic Surgery 2021; 47(5): e184-e187. DOI 10.1097/DSS.0000000000002987
- Halk AB, Habbema L, Genders RE, Hanke CW. Safety studies in the field of liposuction: a systematic review. Dermatologic Surgery 2019; 45(2): 171-182. DOI 10.1097/DSS.0000000000001707
- Leidraad Liposuctie onder tumescente lokale anesthesie, Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie, 2021.
- Sandhofer M, Hanke CW, Habbema L, et al. Prevention of progression of lipedema with liposuction using tumescent local anesthesia: results of an international consensus conference. Dermatologic Surgery 2020; 46: 220-28.
- Halk AB, et al. Dermatologic Surgery, 2019.
- Faerber G, Cornely M, Daubert C, et al. S2k-richtlijn lipoedeem. JDDG 2024; 22: 1303-15.
- Gemeinsamer Bundesausschuss, besluit opname liposuctie bij lipoedeem, juli 2025.
- Zorginstituut Nederland, standpunt tumescente liposuctie bij lipoedeem.
Deze pagina is geschreven en medisch beoordeeld door drs. Anne Berthe Halk, dermatoloog. Laatst bijgewerkt op 8 september 2026.