Bekend uit de media:
Lipoedeem onderbenen
Lipoedeem in de voet en onderbenen is een zeldzamere maar ingrijpende vorm van deze chronische vetverdelingsstoornis. Hierbij hoopt vetweefsel zich op rondom de kuiten en in sommige gevallen ook op of rond de voeten. Dit leidt tot zwelling, een zwaar gevoel en duidelijke pijnklachten bij bewegen. Waar bij de meeste vormen van lipoedeem de voeten worden gespaard, kan bij deze variant de vetverdeling tot over de wreef reiken, wat verwarring met lymfoedeem kan veroorzaken.
De klachten zijn zowel fysiek als emotioneel. Schoenen passen niet goed meer, lopen wordt moeilijker en het zelfvertrouwen neemt vaak af. Omdat deze vorm van lipoedeem zeldzaam is en makkelijk wordt verward met andere aandoeningen zoals lymfoedeem of obesitas, wordt de juiste diagnose vaak laat gesteld.
Lipoedeem in de voet en onderbenen is een zeldzamere maar ingrijpende vorm van deze chronische vetverdelingsstoornis. Hierbij hoopt vetweefsel zich op rondom de kuiten en in sommige gevallen ook op of rond de voeten. Dit leidt tot zwelling, een zwaar gevoel en duidelijke pijnklachten bij bewegen. Waar bij de meeste vormen van lipoedeem de voeten worden gespaard, kan bij deze variant de vetverdeling tot over de wreef reiken, wat verwarring met lymfoedeem kan veroorzaken.
Swipe →
Signalen
Lipoedeem in het onderbeen herken je aan symmetrische vetophoping die pijnlijk is bij aanraking en niet reageert op afvallen. De voeten en enkels blijven slank, het zogenoemde cuff sign.
Dit onderscheidt lipoedeem van gewone vetophoping of lymfoedeem. De klachten beginnen vaak subtiel en verergeren geleidelijk, soms over jaren. Herken je dit patroon bij jezelf? Bekijk dan de symptomenchecklist hieronder.
Klachten checklist
De klachten ontwikkelen zich geleidelijk, maar kunnen op den duur het dagelijks functioneren beïnvloeden.
Symptomen herkennen
Doe de lipoedeem zelftest. Zonder naam of e-mail.
Gratis. Zonder naam of e-mail. 2 minuten.
Types
Lipoedeem in de onderbenen en voeten komt meestal voor bij gevorderde stadia of als onderdeel van een combinatiebeeld. Dit zijn de meest relevante typen:
Vetophoping van heupen tot enkels. In ernstige gevallen kan ook de voet worden aangedaan.
Alleen de onderbenen zijn vergroot, van knieën tot enkels. Dit type komt minder vaak voor.
Een combinatie van lipoedeem en lymfoedeem, waarbij ook de voeten opzwellen door vochtretentie.
De indeling helpt bij het herkennen van patronen, maar zegt weinig over de ernst van de klachten. Elk lichaam reageert anders.
Eerlijkheid
Niet alle klachten aan het onderbeen wijzen op lipoedeem. Er zijn aandoeningen die sterk op lipoedeem lijken maar een andere oorzaak en aanpak hebben.
Lymfoedeem ontstaat door een beschadigd of onderontwikkeld lymfestelsel. De voeten en enkels zijn wél aangedaan, wat bij lipoedeem niet het geval is. Bij lymfoedeem blijft er bij druk een kuiltje zichtbaar in de huid, de zogenoemde positieve pittingtest. Er is doorgaans geen drukpijn.
Veneus oedeem is zwelling door een verminderde bloedsomloop in de benen. De zwelling verdwijnt vaak bij het omhoog leggen van de benen en is niet gerelateerd aan vetweefsel. Er is geen drukpijn en de klachten zijn doorgaans asymmetrisch.
Vetophoping zonder pijn bij aanraking, die wél reageert op afvallen. Niet altijd symmetrisch. Dit is geen medische aandoening maar kan wél behandeld worden als de ophoping hinderlijk is.
Bij overgewicht is de vetophoping gelijkmatig verdeeld over het lichaam, inclusief de voeten en romp. Er is geen drukpijn. De omvang neemt af bij gewichtsverlies, wat bij lipoedeem niet het geval is.
Cellulite is een cosmetisch verschijnsel, ook wel sinaasappelhuid genoemd. Onschuldig, maar soms storend. Cellulitis is een bacteriële ontsteking van het onderhuidse weefsel, met roodheid, pijn, koorts en zwelling. Lipoedeem is een chronische vetopstapeling met drukpijn en een ongelijk huidoppervlak. De hobbels kunnen lijken op cellulite, maar de oorzaak is fundamenteel anders.
Vergelijking
De drie aandoeningen lijken op elkaar maar hebben duidelijk verschillende kenmerken.
| Lipoedeem | Lymfoedeem | Overgewicht | |
|---|---|---|---|
| Oorzaak | Erfelijk, afwijkend vetweefsel | Beschadigd lymfestelsel | Energie-onbalans |
| Symmetrie | Altijd symmetrisch | Vaak asymmetrisch | Verdeeld over lichaam |
| Voeten aangedaan | Nee, cuff sign | Ja | Vaak wel |
| Pijn bij aanraking | Ja, kenmerkend | Nee | Nee |
| Reageert op afvallen | Nee | Nee | Ja |
Druk dertig seconden met je duim op de huid van je onderbeen. Als er een kuiltje zichtbaar blijft, is de pittingtest positief. Dit wijst op lymfoedeem. Bij lipoedeem springt de huid direct terug, een negatieve pittingtest. Let op: bij lipo-lymfoedeem, een combinatie van beide aandoeningen, kan de pittingtest positief zijn.
Het Stemmer sign is een aanvullende test voor lymfoedeem. Probeer de huid aan de basis van de tweede teen op te tillen. Als dat niet lukt, is het Stemmer sign positief, wat wijst op lymfoedeem. Bij lipoedeem is dit teken negatief. Een arts gebruikt dit teken als onderdeel van het lichamelijk onderzoek.
Video
Zware, pijnlijke benen die niet reageren op afvallen? Dit kan lipoedeem zijn.
Herken lipoedeem in de benen: een slanker bovenlichaam met zwaardere, gevoelige benen en snel blauwe plekken. Het gaat niet alleen om hoe het eruitziet, maar ook om hoe het voelt.
Diagnose bij de arts
Er bestaat geen bloedtest of scan die lipoedeem definitief aantoont. De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek en het klachtenpatroon. De ervaring van de behandelend arts is daarbij essentieel.
De arts bespreekt wanneer de klachten zijn begonnen, hoe ze zich hebben ontwikkeld en of er familieleden zijn met vergelijkbare klachten aan de benen.
De arts beoordeelt de vetverdeling, symmetrie, huidkwaliteit en gevoeligheid. Het cuff sign bij de enkels wordt beoordeeld. De pittingtest wordt uitgevoerd om lymfoedeem uit te sluiten.
Lymfoedeem, veneus oedeem en gewone vetophoping worden actief uitgesloten op basis van het onderzoek en de klachtengeschiedenis.
Op basis van het onderzoek geeft de arts een eerlijk advies over de diagnose, het stadium en de meest passende vervolgstap voor jouw situatie.
Behandeling
Hoewel lipoedeem niet verdwijnt zonder behandeling, zijn er manieren om de klachten te beperken of verdere verslechtering te voorkomen:
Tumescente liposuctie is de enige bewezen methode om lipoedeemvet in het onderbeen definitief te verwijderen. Bij Lipology wordt gewerkt met de lymfe-sparende tumescente techniek onder lokale verdoving, zonder narcose. De ingreep is gericht op het verminderen van klachten en het verbeteren van de verhouding tussen boven- en onderlichaam.
Steunkousen verbeteren de doorbloeding en verminderen zwelling. Fysiotherapie en manuele lymfedrainage helpen klachten verlichten. Gezonde voeding en beweging dragen bij aan de algehele gezondheid. Deze methoden verlichten klachten maar lossen het lipoedeemvet niet op.
Wanneer klachten ondanks leefstijlmaatregelen blijven bestaan of toenemen, kan liposuctie een passende vervolgstap zijn om verdere beperkingen te beperken en de kwaliteit van leven te verbeteren.
Bij Lipology Clinic passen we tumescente liposuctie toe, een lymfesparende techniek die ook in de Nederlandse richtlijn lipoedeem wordt beschreven. Deze methode verwijdert het afwijkende vetweefsel; veel vrouwen ervaren daarna minder pijn en meer bewegingsvrijheid. Het resultaat verschilt per persoon.
Ben je benieuwd wat wij voor jou kunnen betekenen?
Niet iedereen met lipoedeem in het onderbeen is direct kandidaat voor liposuctie. Tijdens het informatiespreekuur bespreekt onze gespecialiseerde oedeemtherapeut of een van onze artsen jouw klachten, bekijkt ze en geeft advies over de volgende stap: een consult bij de arts of eerst conservatieve zorg.
Zij zijn er voor jou
Onze dermatologen en liposuctieartsen combineren meer dan 30 jaar ervaring in vetbehandelingen.
Dokter Halk is expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Lees verder
Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring.
Lees verder
Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem.
Lees verder
Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic, gespecialiseerd in lipoedeem en met jarenlange medische ervaring.
Lees verder
Dokter Halk is de oprichter van Lipology Clinic. Door haar opleiding tot dermatoloog en passie voor esthetiek is drs. Halk expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring. Hij behandelde voorheen in Medisch Centrum ‘t Gooi in Bussum. Nu behandelt Loek Habbema zijn patiënten bij Lipology Clinic, waar hij ook Medisch Adviseur is.
Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem. Hij behandelt patiënten bij Lipology Clinic en is daarnaast werkzaam bij het Expertisecentrum Lymfovasculaire Geneeskunde (ECL) in Drachten.
Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic, gespecialiseerd in de behandeling van lipoedeem. Ze heeft jarenlange medische ervaring en is opgeleid in tumescente liposuctie, met een theoretisch deel bij het ECL van Nij Smellinghe.
Specialistische expertise in lipoedeem
Lipology Clinic is gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van lipoedeem. Vanuit onze expertise werken wij samen met het Expertisecentrum Lymfovasculaire Geneeskunde (ECL) van ziekenhuis Nij Smellinghe in Drachten.
Het ECL is het nationale expertisecentrum voor lymfovasculaire aandoeningen, waaronder lymfoedeem en lipoedeem. Het is onderdeel van ziekenhuis Nij Smellinghe en aangesloten bij het European Reference Network (ERN). Patiënten uit heel Nederland komen hier voor gespecialiseerde zorg.
Het ECL vervult een belangrijke rol als tertiair verwijzingscentrum voor complexe lymfovasculaire problematiek. Deze samenwerking draagt bij aan kennisuitwisseling, multidisciplinaire afstemming en passende zorg voor patiënten met lipoedeem.
Onze BIG-geregistreerde artsen, onder wie dermatologen, zijn specifiek geschoold in de behandeling van lipoedeem. Eén van hen is ook werkzaam bij het ECL Drachten, wat de samenwerking direct verbindt.
Onze behandeling volgt de landelijke medische richtlijn lipoedeem (NVDV, 2014). Zo weet je zeker dat je zorg aansluit op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en medische standaarden.
Ja. Vaak begint lipoedeem op de heupen en bovenbenen en breidt het zich uit naar de onderbenen (type III, van billen tot enkels). Bij sommige vrouwen zitten de klachten vooral in de kuiten en rond de enkels.
Lipoedeem stopt bij de enkel: het vet eindigt abrupt, waardoor de voet in verhouding slank blijft.Dat verschil heet het cuff sign en is een van de meest specifieke signalen van lipoedeem.
Zwelling van de voeten en tenen past niet bij lipoedeem alleen. Dan is er vocht bij: lymfoedeem of een aderprobleem, soms in combinatie met lipoedeem (lipo-lymfoedeem).Laat dat beoordelen, want de behandeling verschilt.
Nee. Dikke kuiten komen ook door aanleg, spiermassa, vocht of overgewicht. Bij lipoedeem zijn beide onderbenen even dik, doet aanraking pijn, krijg je snel blauwe plekken en helpt afvallen nauwelijks.
Ja. Onze artsen behandelen de onderbenen en enkels regelmatig met tumescente liposuctie, een gebied waar niet elke kliniek ervaring mee heeft.Veel vrouwen ervaren daarna minder pijn en een slanker onderbeen; het resultaat verschilt per persoon.
Vocht zakt naar de enkels en voeten, neemt in de loop van de dag toe en laat een putje achter als je drukt.Lipoedeemvet zit gelijkmatig in het onderbeen, is pijnlijk bij aanraking en laat geen putje achter.
Het informatiespreekuur is vrijblijvend en brengt geen behandelverplichting met zich mee. De actuele wachttijd zie je bij het plannen van je afspraak. Het spreekuur vindt plaats bij Lipology Clinic in Amsterdam.
Volgende stap
Herken je de signalen en wil je duidelijkheid? Plan een informatiespreekuur of doe eerst de zelftest.
Gratis. Zonder naam of e-mail.
Laat jouw e-mailadres achter en download direct daarna de brochure over lipoedeem. Hierin vind je onder andere alles over de behandeling, de resultaten en de kosten.
Deze pagina is beoordeeld op medische juistheid door Drs. Halk, arts bij Lipology Clinic. De inhoud wordt regelmatig geactualiseerd volgens de laatste medische inzichten.
Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.
100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten