Bekend uit de media:
Lipoedeem stadium 1
Lipoedeem is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door een ongelijkmatige vetverdeling over het lichaam. De aandoening is progressief en wordt geclassificeerd in drie of vier stadia, welke van toepassing zijn op alle lipoedeem types. In deze blogpost richten we ons specifiek op lipoedeem stadium 1.
Lipoedeem is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door een ongelijkmatige vetverdeling over het lichaam. De aandoening is progressief en wordt geclassificeerd in drie of vier stadia, welke van toepassing zijn op alle lipoedeem types. In deze blogpost richten we ons specifiek op lipoedeem stadium 1.
Swipe →
Signalen
Lipoedeem stadium 1 herken je aan symmetrisch dik wordende benen of heupen die pijnlijk zijn bij aanraking, terwijl de huid aan de buitenkant nog glad en egaal oogt. De handen en voeten blijven slank, het zogenoemde cuff sign.
Het onderhuidse vetweefsel is al wel verdikt en begint te verharden, ook al is dat van buiten nog niet goed zichtbaar. Dit maakt stadium 1 het moeilijkst te herkennen, ook voor artsen zonder specifieke ervaring met lipoedeem.
Herken je de signalen hieronder? Doe dan de zelftest voor een eerste inschatting.
Klachten checklist
In het eerste stadium van lipoedeem oogt de huid nog egaal en zacht. Het subcutane (onderhuidse) weefsel begint al wel dikker te worden en te verharden. Er kan al een typische sinaasappelhuid zichtbaar zijn, met gelijkmatig verdeelde, kleine vetknobbeltjes. Dit voelt alsof er een door piepschuimballetjes onder je huid zitten; ze zijn nog zacht en gemakkelijk in te drukken. In veel gevallen is er in deze eerste fase van lipoedeem al sprake van een zichtbaar maatverschil tussen het bovenlichaam en het onderlichaam.
Vrouwen met lipoedeem stadium 1 kunnen al last krijgen van andere aan lipoedeem gerelateerde symptomen. Zo kan het getroffen gebied erg gevoelig zijn en kunnen er snel blauwe plekken ontstaan. Daarnaast houden patiënten wat vaker vocht vast in de benen of armen. Dit leidt tot zwellingen, die vooral ontstaan in de avonduren, na (langdurig) zitten of staan of bij warm weer. Deze zwellingen zorgen voor een zwaar, gespannen of zelfs pijnlijk gevoel, maar nemen vanzelf weer af wanneer men gaat liggen. Naarmate de aandoening vordert, kan het steeds langer duren voordat de zwellingen in benen of armen verdwijnen tijdens het liggen.
Symptomen herkennen
De meest uitgebreide lipoedeem zelftest. 12 vragen. Direct uitslag.
Gratis. Anoniem. 2 minuten.
Blijven in stadium 1
Ja, dat kan. Lipoedeem is een progressieve aandoening, wat betekent dat de symptomen en klachten over het algemeen in de loop der tijd toenemen en uitbreiden. Dit hoeft echter niet altijd het geval te zijn. Er zijn patiënten die de diagnose lipoedeem stadium 1 krijgen en hier jarenlang of zelfs de rest van hun leven in blijven. Het is dus zeker geen gegeven dat een lipoedeem patiënt altijd in lipoedeem stadium 2 terecht komt. Wanneer dat wel gebeurt, wordt dit in vrijwel alle gevallen getriggerd door een algehele gewichtstoename. Een gezonde levensstijl met een gebalanceerd dieet en voldoende beweging is dan ook erg belangrijk om (verergering van) lipoedeem te voorkomen.
Eerlijkheid
Niet alle klachten die lijken op lipoedeem zijn ook lipoedeem. Er zijn aandoeningen met overlappende kenmerken die een andere aanpak vereisen.
Bij lymfoedeem zijn de voeten en handen wel aangedaan, en is de zwelling vaak niet symmetrisch. Een druktest op de huid laat een deukje achter dat langzaam terugveert (pittingtest positief).
Vetophoping door overgewicht is verdeeld over het hele lichaam en neemt af bij gewichtsverlies. Bij lipoedeem is de verdeling asymmetrisch ten opzichte van de romp en reageert het vet niet op afvallen.
Kan zwelling en vermoeidheid veroorzaken, maar is aantoonbaar via bloedonderzoek en treft het hele lichaam.
Veroorzaakt zwelling die toeneemt bij lang staan, maar is zichtbaar als blauwe aderen en gaat niet gepaard met het kenmerkende cuff sign.
Cellulite is een cosmetische huidverandering zonder pijn. Cellulitis is een bacteriële huidinfectie met roodheid en koorts. Lipoedeem is een chronische aandoening van het vetweefsel met pijn en symmetrie als kernkenmerken.
Vergelijking
De drie aandoeningen lijken op elkaar, maar hebben duidelijk verschillende kenmerken.
| Lipoedeem | Lymfoedeem | Overgewicht | |
|---|---|---|---|
| Symmetrie | Ja, altijd beide zijden | Vaak één zijde | Verdeeld over het lichaam |
| Voeten en handen | Slank (cuff sign) | Aangedaan | Niet specifiek aangedaan |
| Pijn bij aanraking | Ja | Wisselend | Nee |
| Reageert op afvallen | Nee | Nee | Ja |
| Pittingtest | Negatief | Positief | Negatief |
Druk dertig seconden met je duim op de huid van je onderbeen. Laat los en kijk wat er gebeurt.
Bij lipoedeem is de pittingtest in de meeste gevallen negatief, al kan dit in een later stadium of bij een gecombineerd beeld anders zijn.
Het Stemmer sign is een aanvullende test waarbij de arts probeert de huid op de rug van de tweede teen op te tillen. Als dat niet lukt, is het Stemmer sign positief, wat wijst op lymfoedeem. Bij lipoedeem is dit teken in de meeste gevallen negatief.
Video
Lipoedeem kent vier stadia. In welk stadium zit jij?
Uitleg van stadium 1 tot en met 4, en waarom je klachten niet altijd samenhangen met het stadium. Ook in een vroeg stadium is aandacht belangrijk.
Diagnose bij de arts
Er bestaat geen bloedtest of scan voor lipoedeem. De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek en het klachtenpatroon. De ervaring van de behandelend arts is daarbij essentieel, omdat de kenmerken van stadium 1 subtiel kunnen zijn.
De arts vraagt naar de aard, duur en locatie van de klachten, familiaire aanleg, hormonale momenten waarop de klachten begonnen of verergerd zijn, en eerdere diagnoses of behandelingen.
De arts beoordeelt de vetverdeling, de aanwezigheid van het cuff sign, de gevoeligheid bij aanraking en de huidstructuur. In stadium 1 voelt de huid nog glad aan, maar is het weefsel bij palpatie (betasten) al verdikt.
De arts sluit alternatieven uit, zoals lymfoedeem, veneuze insufficiëntie of hypothyreoïdie. Hiervoor kunnen aanvullende tests worden aangevraagd.
Op basis van het onderzoek stelt de arts een diagnose en bespreekt welke vervolgstappen passend zijn, van conservatieve behandeling tot een medisch consult voor liposuctie.
Behandeling
Lipoedeem gaat dus niet vanzelf weg en reageert ook nauwelijks op sporten en diëten. Het vet kan alleen verwijderd worden door middel van tumescente liposuctie. Aangezien het verwijderde vet niet meer terugkomt en dus niet verder kan groeien, wordt hiermee ook de eventuele verergering van het lipoedeem voorkomen. Ben je benieuwd naar wat we bij Lipology Clinic voor jou kunnen betekenen op het gebied van de behandeling van lipoedeem stadium 1?
Meer lezen van Lipology Clinic? Bekijk ook onze blogs over Lipoedeem Buik, Lipoedeem Benen, of hoe je grotere borsten kunt krijgen zonder siliconen.
Bij lipoedeem dat voldoende klachten geeft en waarbij conservatieve behandeling onvoldoende helpt, kan tumescente liposuctie (liposuctie onder lokale verdoving) een optie zijn. Hierbij wordt het aangedane vetweefsel verwijderd via kleine incisies. Narcose is niet nodig. Of en wanneer dit passend is, wordt beoordeeld tijdens een medisch consult.
Conservatieve behandeling is gericht op het beheersen van klachten en het vertragen van de progressie. Veelgebruikte maatregelen zijn medische compressiekousen, manuele lymfedrainage (een massagetechniek die de lymfeafvoer stimuleert), bewegen in water en een ontstekingsremmend voedingspatroon.
Liposuctie is niet in alle gevallen de juiste keuze. Factoren zoals de algehele gezondheid, het stadium van de aandoening en de ernst van de klachten spelen een rol. Een arts beoordeelt dit tijdens een medisch consult.
Zij zijn er voor jou
Onze dermatologen en liposuctieartsen combineren meer dan 30 jaar ervaring in vetbehandelingen.
Dokter Halk is expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Lees verder
Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring.
Lees verder
Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem.
Lees verder
Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic met ervaring in dermatologie en maatschappelijke en preventieve gezondheid.
Lees verder
Dokter Halk is de oprichter van Lipology Clinic. Door haar opleiding tot dermatoloog en passie voor esthetiek is drs. Halk expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring. Hij behandelde voorheen in Medisch Centrum ‘t Gooi in Bussum. Nu behandelt Loek Habbema zijn patiënten bij Lipology Clinic, waar hij ook Medisch Adviseur is.
Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem. Hij behandelt patiënten bij Lipology Clinic en is daarnaast werkzaam bij het Expertisecentrum Lymfovasculaire Geneeskunde (ECL) in Drachten.
Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic met ervaring in dermatologie en maatschappelijke en preventieve gezondheid. Ze volgt een gespecialiseerde opleiding in tumescente liposuctie en werkt nauw samen met het landelijke expertisecentrum voor lipoedeem
Erkende expertise
Wij werken samen met het ECL in ziekenhuis Nij Smellinghe, het enige door VWS erkende expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem in Nederland.
Het ECL is het nationale expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem, onderdeel van ziekenhuis Nij Smellinghe en aangesloten bij het European Reference Network (ERN). Patiënten uit heel Nederland komen hier voor gespecialiseerde zorg.
Onze BIG-geregistreerde artsen, onder wie dermatologen, zijn specifiek geschoold in de behandeling van lipoedeem. Eén van hen is ook werkzaam bij het ECL Drachten, wat de samenwerking direct verbindt.
Onze behandeling volgt de landelijke medische richtlijn lipoedeem (NVDV, 2014). Zo weet je zeker dat je zorg aansluit op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en medische standaarden.
Herkenning en signalen
Ja. In stadium 1 is de huid aan de buitenkant nog glad en egaal. Het onderhuidse vetweefsel is al verdikt, maar dat is niet altijd zichtbaar. Pijn bij aanraking, het cuff sign en de symmetrische verdeling zijn in dit stadium de meest betrouwbare signalen.
Niet bij iedereen in gelijke mate. Sommige vrouwen ervaren in stadium 1 vooral een zwaar of gespannen gevoel, terwijl de drukgevoeligheid nog mild is. De pijn kan toenemen bij langdurig staan, warmte of hormonale schommelingen.
Het cuff sign beschrijft het abrupte verschil in omvang tussen de aangedane zone, zoals het onderbeen, en de slanke enkel of voet. Het vet stopt als het ware bij de enkel, alsof er een manchet omheen zit. Dit is een van de meest specifieke kenmerken van lipoedeem.
Lipoedeem versus andere aandoeningen
Bij overgewicht is de vetophoping verdeeld over het hele lichaam en neemt het af bij gewichtsverlies. Bij lipoedeem is de ophoping symmetrisch, geconcentreerd aan de benen of heupen, en reageert het niet op afvallen. Pijn bij aanraking en het cuff sign zijn bij overgewicht niet aanwezig.
Ja, dat is mogelijk. De combinatie wordt lipolymfoedeem genoemd. Hierbij is er naast de vetophoping ook sprake van vochtophoping in de weefsels. De pittingtest is dan positief. Een arts met specifieke ervaring in beide aandoeningen kan dit onderscheiden.
Diagnose bij Lipology
De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek en een uitgebreide anamnese, een gesprek over jouw klachten en medische achtergrond. Er bestaat geen bloedtest of scan voor lipoedeem. De arts beoordeelt de vetverdeling, het cuff sign, de gevoeligheid en het klachtenpatroon.
Nee. Je kunt direct een informatiegesprek of medisch consult plannen zonder verwijsbrief van de huisarts.
Consult en wachttijd
Het informatiespreekuur is vrijblijvend en brengt geen behandelverplichting met zich mee. De actuele wachttijd zie je bij het plannen van je afspraak. Het spreekuur vindt plaats bij Lipology Clinic in Amsterdam.
Tijdens het informatiespreekuur bespreekt onze gespecialiseerde oedeemtherapeut jouw klachten, bekijkt ze en geeft advies over de volgende stap: een onderzoek door de arts of eerst conservatieve zorg. Het spreekuur is vrijblijvend en zonder behandelverplichting.
Volgende stap
Herken je de klachten en wil je weten wat de volgende stap is? Plan een vrijblijvend informatiegesprek of doe eerst de zelftest.
Ben je nog niet uitgelezen over Lipoedeem?
Laat jouw e-mailadres achter en download direct daarna de brochure over lipoedeem. Hierin vind je onder andere alles over de behandeling, de resultaten en de kosten.
Deze pagina is beoordeeld op medische juistheid door Drs. Halk, arts bij Lipology Clinic. De inhoud wordt regelmatig geactualiseerd volgens de laatste medische inzichten.
Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.
100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten