Bekend uit de media:

Lipology Clinic te zien op RTL 4
Lipology Clinic te zien op NPO 1
Linda Magazine

Lipoedeem stadium 1

Lipoedeem is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door een ongelijkmatige vetverdeling over het lichaam. De aandoening is progressief en wordt geclassificeerd in drie of vier stadia, welke van toepassing zijn op alle lipoedeem types. In deze blogpost richten we ons specifiek op lipoedeem stadium 1.

Lipoedeem is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door een ongelijkmatige vetverdeling over het lichaam. De aandoening is progressief en wordt geclassificeerd in drie of vier stadia, welke van toepassing zijn op alle lipoedeem types. In deze blogpost richten we ons specifiek op lipoedeem stadium 1.

Signalen

Hoe herken je lipoedeem stadium 1?

Lipoedeem stadium 1 herken je aan symmetrisch dik wordende benen of heupen die pijnlijk zijn bij aanraking, terwijl de huid aan de buitenkant nog glad en egaal oogt. De handen en voeten blijven slank, het zogenoemde cuff sign.

Het onderhuidse vetweefsel is al wel verdikt en begint te verharden, ook al is dat van buiten nog niet goed zichtbaar. Dit maakt stadium 1 het moeilijkst te herkennen, ook voor artsen zonder specifieke ervaring met lipoedeem.

Herken je de signalen hieronder? Doe dan de zelftest voor een eerste inschatting.

Lipoedeem Enkels

Klachten checklist

Wat zijn de symptomen van lipoedeem stadium 1?

In het eerste stadium van lipoedeem oogt de huid nog egaal en zacht. Het subcutane (onderhuidse) weefsel begint al wel dikker te worden en te verharden. Er kan al een typische sinaasappelhuid zichtbaar zijn, met gelijkmatig verdeelde, kleine vetknobbeltjes. Dit voelt alsof er een door piepschuimballetjes onder je huid zitten; ze zijn nog zacht en gemakkelijk in te drukken. In veel gevallen is er in deze eerste fase van lipoedeem al sprake van een zichtbaar maatverschil tussen het bovenlichaam en het onderlichaam.

Vrouwen met lipoedeem stadium 1 kunnen al last krijgen van andere aan lipoedeem gerelateerde symptomen. Zo kan het getroffen gebied erg gevoelig zijn en kunnen er snel blauwe plekken ontstaan. Daarnaast houden patiënten wat vaker vocht vast in de benen of armen. Dit leidt tot zwellingen, die vooral ontstaan in de avonduren, na (langdurig) zitten of staan of bij warm weer. Deze zwellingen zorgen voor een zwaar, gespannen of zelfs pijnlijk gevoel, maar nemen vanzelf weer af wanneer men gaat liggen. Naarmate de aandoening vordert, kan het steeds langer duren voordat de zwellingen in benen of armen verdwijnen tijdens het liggen.

Symptomen herkennen

Vroege tekenen van lipoedeem stadium 1

Herken je 3 of meer van deze klachten?

De meest uitgebreide lipoedeem zelftest. 12 vragen. Direct uitslag.

Gratis. Anoniem. 2 minuten.

Blijven in stadium 1

Kun je in stadium 1 van lipoedeem blijven?

Ja, dat kan. Lipoedeem is een progressieve aandoening, wat betekent dat de symptomen en klachten over het algemeen in de loop der tijd toenemen en uitbreiden. Dit hoeft echter niet altijd het geval te zijn. Er zijn patiënten die de diagnose lipoedeem stadium 1 krijgen en hier jarenlang of zelfs de rest van hun leven in blijven. Het is dus zeker geen gegeven dat een lipoedeem patiënt altijd in lipoedeem stadium 2 terecht komt. Wanneer dat wel gebeurt, wordt dit in vrijwel alle gevallen getriggerd door een algehele gewichtstoename. Een gezonde levensstijl met een gebalanceerd dieet en voldoende beweging is dan ook erg belangrijk om (verergering van) lipoedeem te voorkomen. 

Eerlijkheid

Wanneer is het waarschijnlijk iets anders?

Niet alle klachten die lijken op lipoedeem zijn ook lipoedeem. Er zijn aandoeningen met overlappende kenmerken die een andere aanpak vereisen.

Bij lymfoedeem zijn de voeten en handen wel aangedaan, en is de zwelling vaak niet symmetrisch. Een druktest op de huid laat een deukje achter dat langzaam terugveert (pittingtest positief).

Vetophoping door overgewicht is verdeeld over het hele lichaam en neemt af bij gewichtsverlies. Bij lipoedeem is de verdeling asymmetrisch ten opzichte van de romp en reageert het vet niet op afvallen.

Kan zwelling en vermoeidheid veroorzaken, maar is aantoonbaar via bloedonderzoek en treft het hele lichaam.

Veroorzaakt zwelling die toeneemt bij lang staan, maar is zichtbaar als blauwe aderen en gaat niet gepaard met het kenmerkende cuff sign.

Cellulite is een cosmetische huidverandering zonder pijn. Cellulitis is een bacteriële huidinfectie met roodheid en koorts. Lipoedeem is een chronische aandoening van het vetweefsel met pijn en symmetrie als kernkenmerken.

Vergelijking

Lipoedeem, vetophoping of overgewicht?
Herken het verschil

De drie aandoeningen lijken op elkaar, maar hebben duidelijk verschillende kenmerken.

LipoedeemLymfoedeemOvergewicht
SymmetrieJa, altijd beide zijdenVaak één zijdeVerdeeld over het lichaam
Voeten en handenSlank (cuff sign)AangedaanNiet specifiek aangedaan
Pijn bij aanrakingJaWisselendNee
Reageert op afvallenNeeNeeJa
PittingtestNegatiefPositiefNegatief

Pittingtest: een eenvoudige thuistest

Druk dertig seconden met je duim op de huid van je onderbeen. Laat los en kijk wat er gebeurt.

  • Positief resultaat (deukje blijft zichtbaar): wijst op vochtophoping, zoals bij lymfoedeem of veneuze problemen.
  • Negatief resultaat (huid veert direct terug): wijst eerder op vetophoping, zoals bij lipoedeem of overgewicht.

Bij lipoedeem is de pittingtest in de meeste gevallen negatief, al kan dit in een later stadium of bij een gecombineerd beeld anders zijn.

Het Stemmer sign is een aanvullende test waarbij de arts probeert de huid op de rug van de tweede teen op te tillen. Als dat niet lukt, is het Stemmer sign positief, wat wijst op lymfoedeem. Bij lipoedeem is dit teken in de meeste gevallen negatief.

Video

De 4 stadia van lipoedeem

Lipoedeem kent vier stadia. In welk stadium zit jij?

Uitleg van stadium 1 tot en met 4, en waarom je klachten niet altijd samenhangen met het stadium. Ook in een vroeg stadium is aandacht belangrijk.

Diagnose bij de arts

Hoe stelt een arts de diagnose bij lipoedeem stadium 1?

Er bestaat geen bloedtest of scan voor lipoedeem. De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek en het klachtenpatroon. De ervaring van de behandelend arts is daarbij essentieel, omdat de kenmerken van stadium 1 subtiel kunnen zijn.

Het diagnoseproces bij Lipology

Anamnese en klachtengeschiedenis

De arts vraagt naar de aard, duur en locatie van de klachten, familiaire aanleg, hormonale momenten waarop de klachten begonnen of verergerd zijn, en eerdere diagnoses of behandelingen.

Lichamelijk onderzoek

De arts beoordeelt de vetverdeling, de aanwezigheid van het cuff sign, de gevoeligheid bij aanraking en de huidstructuur. In stadium 1 voelt de huid nog glad aan, maar is het weefsel bij palpatie (betasten) al verdikt.

Uitsluiten andere aandoeningen

De arts sluit alternatieven uit, zoals lymfoedeem, veneuze insufficiëntie of hypothyreoïdie. Hiervoor kunnen aanvullende tests worden aangevraagd.

Diagnose en advies op maat

Op basis van het onderzoek stelt de arts een diagnose en bespreekt welke vervolgstappen passend zijn, van conservatieve behandeling tot een medisch consult voor liposuctie.

Wel een reden voor verder onderzoek
Nog niet direct behandeling nodig
Lipoedeem

Behandeling

Behandeling van lipoedeem stadium 1

Lipoedeem gaat dus niet vanzelf weg en reageert ook nauwelijks op sporten en diëten. Het vet kan alleen verwijderd worden door middel van tumescente liposuctie. Aangezien het verwijderde vet niet meer terugkomt en dus niet verder kan groeien, wordt hiermee ook de eventuele verergering van het lipoedeem voorkomen. Ben je benieuwd naar wat we bij Lipology Clinic voor jou kunnen betekenen op het gebied van de behandeling van lipoedeem stadium 1?

Meer lezen van Lipology Clinic? Bekijk ook onze blogs over Lipoedeem Buik, Lipoedeem Benen, of hoe je grotere borsten kunt krijgen zonder siliconen.

Bij lipoedeem dat voldoende klachten geeft en waarbij conservatieve behandeling onvoldoende helpt, kan tumescente liposuctie (liposuctie onder lokale verdoving) een optie zijn. Hierbij wordt het aangedane vetweefsel verwijderd via kleine incisies. Narcose is niet nodig. Of en wanneer dit passend is, wordt beoordeeld tijdens een medisch consult.

Conservatieve behandeling is gericht op het beheersen van klachten en het vertragen van de progressie. Veelgebruikte maatregelen zijn medische compressiekousen, manuele lymfedrainage (een massagetechniek die de lymfeafvoer stimuleert), bewegen in water en een ontstekingsremmend voedingspatroon.

Liposuctie is niet in alle gevallen de juiste keuze. Factoren zoals de algehele gezondheid, het stadium van de aandoening en de ernst van de klachten spelen een rol. Een arts beoordeelt dit tijdens een medisch consult.

Zij zijn er voor jou

Onze artsen

Onze dermatologen en liposuctieartsen combineren meer dan 30 jaar ervaring in vetbehandelingen.

Drs. Halk

Dermatoloog · Oprichter Lipology Clinic

Dokter Halk is expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Lees verder

Drs. Habbema

Dermatoloog · Medisch adviseur

Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring.
Lees verder

Drs. Christiaan Bakker

Dermatoloog

Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem.
Lees verder

Drs. van Seventer

Liposuctiearts

Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic met ervaring in dermatologie en  maatschappelijke en preventieve gezondheid.
Lees verder

Erkende expertise

Samenwerking met hét lipoedeem-expertisecentrum van Nederland

Wij werken samen met het ECL in ziekenhuis Nij Smellinghe, het enige door VWS erkende expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem in Nederland.

Het ECL is het nationale expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem, onderdeel van ziekenhuis Nij Smellinghe en aangesloten bij het European Reference Network (ERN). Patiënten uit heel Nederland komen hier voor gespecialiseerde zorg.

Onze BIG-geregistreerde artsen, onder wie dermatologen, zijn specifiek geschoold in de behandeling van lipoedeem. Eén van hen is ook werkzaam bij het ECL Drachten, wat de samenwerking direct verbindt.

Onze behandeling volgt de landelijke medische richtlijn lipoedeem (NVDV, 2014). Zo weet je zeker dat je zorg aansluit op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en medische standaarden.

Veelgestelde vragen over lipoedeem stadium 1 diagnose

Ja. In stadium 1 is de huid aan de buitenkant nog glad en egaal. Het onderhuidse vetweefsel is al verdikt, maar dat is niet altijd zichtbaar. Pijn bij aanraking, het cuff sign en de symmetrische verdeling zijn in dit stadium de meest betrouwbare signalen.

Niet bij iedereen in gelijke mate. Sommige vrouwen ervaren in stadium 1 vooral een zwaar of gespannen gevoel, terwijl de drukgevoeligheid nog mild is. De pijn kan toenemen bij langdurig staan, warmte of hormonale schommelingen.

Het cuff sign beschrijft het abrupte verschil in omvang tussen de aangedane zone, zoals het onderbeen, en de slanke enkel of voet. Het vet stopt als het ware bij de enkel, alsof er een manchet omheen zit. Dit is een van de meest specifieke kenmerken van lipoedeem.

Bij overgewicht is de vetophoping verdeeld over het hele lichaam en neemt het af bij gewichtsverlies. Bij lipoedeem is de ophoping symmetrisch, geconcentreerd aan de benen of heupen, en reageert het niet op afvallen. Pijn bij aanraking en het cuff sign zijn bij overgewicht niet aanwezig.

Ja, dat is mogelijk. De combinatie wordt lipolymfoedeem genoemd. Hierbij is er naast de vetophoping ook sprake van vochtophoping in de weefsels. De pittingtest is dan positief. Een arts met specifieke ervaring in beide aandoeningen kan dit onderscheiden.

De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek en een uitgebreide anamnese, een gesprek over jouw klachten en medische achtergrond. Er bestaat geen bloedtest of scan voor lipoedeem. De arts beoordeelt de vetverdeling, het cuff sign, de gevoeligheid en het klachtenpatroon.

Nee. Je kunt direct een informatiegesprek of medisch consult plannen zonder verwijsbrief van de huisarts.

Het informatiespreekuur is vrijblijvend en brengt geen behandelverplichting met zich mee. De actuele wachttijd zie je bij het plannen van je afspraak. Het spreekuur vindt plaats bij Lipology Clinic in Amsterdam.

Tijdens het informatiespreekuur bespreekt onze gespecialiseerde oedeemtherapeut jouw klachten, bekijkt ze en geeft advies over de volgende stap: een onderzoek door de arts of eerst conservatieve zorg. Het spreekuur is vrijblijvend en zonder behandelverplichting.

Volgende stap

Wil je weten of jij
lipoedeem stadium 1 hebt?

Herken je de klachten en wil je weten wat de volgende stap is? Plan een vrijblijvend informatiegesprek of doe eerst de zelftest.

Download de brochure

Laat jouw e-mailadres achter en download direct daarna de brochure over lipoedeem. Hierin vind je onder andere alles over de behandeling, de resultaten en de kosten.

Inhoud medisch gecontroleerd

Deze pagina is beoordeeld op medische juistheid door Drs. Halk, arts bij Lipology Clinic. De inhoud wordt regelmatig geactualiseerd volgens de laatste medische inzichten.

Twijfel je of jouw klachten passen bij lipoedeem?

Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.

100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten