Bekend uit de media:
Bekend uit de media:
Lipoedeem stadium 2
Lipoedeem, dat in feite ‘zwelling door vet’ betekent, wordt ook wel een vetverdelingsstoornis genoemd. Deze progressieve aandoening kent vier stadia. Patiënten kunnen in het eerste stadium blijven, maar kan ook dat de klachten verergeren en ze in lipoedeem stadium 2 terecht komen. In deze blogpost gaan we dieper in op dit tweede stadium.
Lipoedeem, dat in feite ‘zwelling door vet’ betekent, wordt ook wel een vetverdelingsstoornis genoemd. Deze progressieve aandoening kent vier stadia. Patiënten kunnen in het eerste stadium blijven, maar kan ook dat de klachten verergeren en ze in lipoedeem stadium 2 terecht komen. In deze blogpost gaan we dieper in op dit tweede stadium.
Swipe →
Signalen
Lipoedeem stadium 2 herken je aan een grover, harder aanvoelende huid met onderhuidse deuken ter grootte van een walnoot tot een appel. De zwellingen verdwijnen niet meer vanzelf, ook niet na rust. Dit onderscheidt stadium 2 duidelijk van het eerste stadium.
In stadium 1 is de huid nog glad en egaal, ook al is het onderliggende vetweefsel al verdikt. In stadium 2 verandert dit zichtbaar. Door fibrosering, de toename van bindweefsel in het vetweefsel, worden de knobbeltjes groter en harder. Ze zijn minder makkelijk in te drukken dan in het eerste stadium.
Door verklevingen van het bindweefsel ontstaan er onderhuidse deuken in de huid. Dit kenmerk wordt ook wel het matras fenomeen genoemd. De deuken kunnen variëren in grootte, van een walnoot tot een appel.
Bekijk de volledige checklist van signalen hieronder en doe de zelftest als je twijfelt.
Klachten checklist
Waar de huid in lipoedeem stadium 1 nog glad en egaal was, voelt deze in lipoedeem stadium 2 grover en harder aan. De vetknobbeltjes van de sinaasappelhuid zijn groter en onregelmatiger. Als gevolg van de toename aan bindweefsel (fibrosering) zijn ze In het tweede stadium van lipoedeem niet meer zo makkelijk in te drukken. Door verklevingen van het bindweefsel ontstaan er onderhuidse deuken in de huid, in grootte variërend van een walnoot tot een appel – een kenmerk dat ook wel het matras fenomeen wordt genoemd.
Het maatverschil tussen het bovenlichaam en het onderlichaam wordt steeds groter.
Het getroffen gebied wordt steeds gevoeliger voor aanrakingen en blauwe plekken. De zwellingen in armen of benen verdwijnen niet langer vanzelf, ook niet na langere periodes gelegen te hebben.
Symptomen herkennen
Doe de zelftest om een eerste inschatting te krijgen van jouw klachtenpatroon.
Gratis. Anoniem. 2 minuten.
Stabiliseren
Het tweede stadium van lipoedeem wordt beschouwd als onomkeerbaar. Het individuele beloop van de aandoening is echter niet te voorspellen; bij sommige vrouwen kan lipoedeem in stadium 2, met de juiste behandeling en levensstijl, stabiliseren en kan verergering van de klachten voorkomen worden. Het kan ook zijn dat lipoedeem zich verder ontwikkelt, iets dat vaak sneller gebeurt wanneer er sprake is van algehele gewichtstoename en/of hormonale disbalans (bijvoorbeeld in de overgang). De patiënt kan dan in lipoedeem stadium 3 terechtkomen.
Lees ook: welke rol spelen hormonen?
Eerlijkheid
Niet alle klachten die lijken op lipoedeem stadium 2 zijn ook daadwerkelijk lipoedeem. Andere aandoeningen kunnen vergelijkbare symptomen geven.
Bij lymfoedeem hoopt weefselvocht zich op in het onderhuidse weefsel. In tegenstelling tot lipoedeem zijn bij lymfoedeem ook de handen of voeten gezwollen. In een vroeg stadium kun je putjes drukken in het vocht, het zogenoemde pitting oedeem. Bij lipoedeem zijn de voeten en handen juist slank.
Bij overgewicht of obesitas kunnen de benen ook dikker worden. Het verschil met lipoedeem is dat bij overgewicht het vet symmetrisch over het hele lichaam verdeeld is en in principe reageert op afvallen. Bij lipoedeem reageert het vet in de aangedane zones nauwelijks op gewichtsverlies.
Een traag werkende schildklier kan zwelling en een zwaar gevoel in de benen veroorzaken. Dit is te onderscheiden van lipoedeem via bloedonderzoek door de huisarts.
Cellulitis (de huidinfectie, niet de cosmetische variant) gaat gepaard met roodheid, warmte en koorts. Dat is bij lipoedeem niet het geval. De cosmetische variant, ook wel appelsienhuid genoemd, kan bij lipoedeem voorkomen maar is op zichzelf geen diagnostisch criterium.
Vergelijking
| Lipoedeem | Lymfoedeem | Overgewicht | |
|---|---|---|---|
| Voeten en handen | Slank | Gezwollen | Wisselend |
| Reageert op afvallen | Nauwelijks | Niet van toepassing | Ja |
| Pijn bij aanraking | Ja | Zelden | Nee |
| Symmetrisch | Ja | Vaak niet | Ja |
| Huidstructuur | Hobbelig, deuken | Strak, gespannen | Glad of licht hobbelig |
Druk dertig seconden met je duim op de huid van je onderbeen. Laat los en kijk of er een putje achterblijft. Bij lymfoedeem blijft er in een vroeg stadium een putje zichtbaar. Bij lipoedeem is dit doorgaans niet het geval. Dit is een eenvoudige eerste oriëntatie, geen vervanging voor medisch onderzoek.
Bij lymfoedeem is het niet mogelijk om een huidplooi op te tillen aan de basis van de tweede teen. Bij lipoedeem lukt dit wel. Dit verschil helpt artsen bij het onderscheiden van beide aandoeningen.
Video
Lipoedeem kent vier stadia. In welk stadium zit jij?
Uitleg van stadium 1 tot en met 4, en waarom je klachten niet altijd samenhangen met het stadium. Ook in een vroeg stadium is aandacht belangrijk.
Diagnose bij de arts
Er bestaat geen bloedtest of scan waarmee lipoedeem wordt aangetoond. De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek en het klachtenpatroon. De ervaring van de behandelend arts speelt daarbij een essentiële rol.
De arts vraagt naar het verloop van jouw klachten, wanneer ze begonnen, of ze verergerd zijn en of er familieleden zijn met vergelijkbare klachten. Hormonale momenten zoals puberteit, zwangerschap of de overgang worden besproken, omdat lipoedeem vaak rondom deze periodes ontstaat of verergert.
De arts beoordeelt de huidstructuur, de verdeling van het vetweefsel, de aanwezigheid van deuken of fibrosering en de gevoeligheid bij aanraking. Het cuff sign wordt gecontroleerd. Ook wordt gekeken of de voeten en handen slank zijn.
De arts sluit lymfoedeem, hypothyreoïdie en overgewicht als primaire oorzaak uit. Dit kan deels op basis van lichamelijk onderzoek, deels op basis van eerder uitgevoerd bloedonderzoek.
Op basis van de bevindingen stelt de arts een diagnose en bespreekt welk stadium van toepassing is. Daarna volgt een persoonlijk advies over behandelmogelijkheden, passend bij jouw situatie.
Twijfel je? Een informatiegesprek geeft duidelijkheid zonder dat je een behandeling hoeft te kiezen.
Behandeling
Veel patiënten met stadium 2 lipoedeem ervaren beperkte mobiliteit en pijn, waardoor ze minder gaan bewegen. Dit leidt ertoe dat ze algeheel overgewicht of obesitas ontwikkelen, als ze dat nog niet hadden. De gewichtstoename verergert het lipoedeem, waardoor de patiënt in een vicieuze cirkel terechtkomt. Voldoende blijven bewegen en een gebalanceerd voedingspatroon zijn dus van essentieel belang voor lipoedeem patiënten.
De enige manier om het reeds aanwezige lipoedeem vet te verwijderen is door middel van liposuctie, echter zijn de meeste conventionele liposuctiemethodes niet veilig voor de behandeling van lipoedeem; ze beschadigen de lymfevaten, waardoor het lipoedeem kan verergeren. Bij Lipology Clinic zijn we gespecialiseerd in tumescente liposuctie, de enige aanbevolen vorm van liposuctie bij lipoedeem. Daarnaast kunnen we je adviseren over overige behandelingen bij lipoedeem.
De enige behandeling die het aanwezige lipoedeem vet daadwerkelijk verwijdert, is liposuctie via de tumescente techniek. Dit is een methode waarbij de behandelzone wordt verdoofd met een verdovingsvloeistof, waarna het vet wordt verwijderd zonder de lymfevaten te beschadigen. Conventionele liposuctiemethoden zijn niet geschikt voor lipoedeem, omdat ze het lymfesysteem kunnen aantasten en de klachten kunnen verergeren.
Naast of in aanloop naar liposuctie spelen niet-chirurgische behandelingen een belangrijke rol. Denk aan compressietherapie, oedeemtherapie en bewegingsprogramma’s. Een gebalanceerd voedingspatroon helpt om algehele gewichtstoename te voorkomen, wat het lipoedeem kan verergeren. Conservatieve behandeling vermindert het lipoedeem vet zelf niet, maar kan klachten verlichten en progressie vertragen.
Liposuctie is niet in alle situaties de juiste keuze. Bij actieve infecties, ernstige lymfoedeem-complicaties of bepaalde medische omstandigheden kan een arts adviseren om eerst andere stappen te zetten. Dit wordt altijd individueel beoordeeld.
Zij zijn er voor jou
Onze dermatologen en liposuctieartsen combineren meer dan 30 jaar ervaring in vetbehandelingen.
Dokter Halk is expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Lees verder
Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring.
Lees verder
Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem.
Lees verder
Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic met ervaring in dermatologie en maatschappelijke en preventieve gezondheid.
Lees verder
Dokter Halk is de oprichter van Lipology Clinic. Door haar opleiding tot dermatoloog en passie voor esthetiek is drs. Halk expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring. Hij behandelde voorheen in Medisch Centrum ‘t Gooi in Bussum. Nu behandelt Loek Habbema zijn patiënten bij Lipology Clinic, waar hij ook Medisch Adviseur is.
Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem. Hij behandelt patiënten bij Lipology Clinic en is daarnaast werkzaam bij het Expertisecentrum Lymfovasculaire Geneeskunde (ECL) in Drachten.
Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic met ervaring in dermatologie en maatschappelijke en preventieve gezondheid. Ze volgt een gespecialiseerde opleiding in tumescente liposuctie en werkt nauw samen met het landelijke expertisecentrum voor lipoedeem
Erkende expertise
Wij werken samen met het ECL in ziekenhuis Nij Smellinghe, het enige door VWS erkende expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem in Nederland.
Het ECL is het nationale expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem, onderdeel van ziekenhuis Nij Smellinghe en aangesloten bij het European Reference Network (ERN). Patiënten uit heel Nederland komen hier voor gespecialiseerde zorg.
Onze BIG-geregistreerde artsen, onder wie dermatologen, zijn specifiek geschoold in de behandeling van lipoedeem. Eén van hen is ook werkzaam bij het ECL Drachten, wat de samenwerking direct verbindt.
Onze behandeling volgt de landelijke medische richtlijn lipoedeem (NVDV, 2014). Zo weet je zeker dat je zorg aansluit op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en medische standaarden.
Herkenning en signalen
Het matras fenomeen beschrijft de onderhuidse deuken die ontstaan door verklevingen van het bindweefsel in stadium 2. De deuken variëren in grootte van een walnoot tot een appel en zijn zichtbaar en voelbaar, ook in rust. Dit onderscheidt stadium 2 van stadium 1, waarbij de huid nog glad is.
In stadium 1 kunnen zwellingen na rust of een nacht slapen nog afnemen. In stadium 2 is het weefsel door fibrosering, de toename van bindweefsel, harder en minder flexibel geworden. De zwellingen zijn daardoor structureel aanwezig en reageren niet meer op rust of positieverandering.
Bij sommige vrouwen kan lipoedeem in stadium 2 met de juiste behandeling en levensstijl stabiliseren. Het stadium zelf is onomkeerbaar, maar verergering is in veel gevallen te vertragen. Hormonale veranderingen en algehele gewichtstoename zijn factoren die progressie kunnen versnellen.
Lipoedeem versus andere aandoeningen
Het belangrijkste verschil is dat bij lymfoedeem ook de voeten en handen gezwollen zijn, terwijl die bij lipoedeem slank blijven. Bij lymfoedeem kun je in een vroeg stadium putjes drukken in het vocht. Bij lipoedeem is er pijn bij aanraking en is het vet symmetrisch verdeeld aan beide zijden van het lichaam.
Nee. De appelsienhuid die veel vrouwen kennen is een cosmetisch verschijnsel aan de huidoppervlakte. De knobbels bij lipoedeem stadium 2 zitten dieper in het onderhuidse weefsel en zijn het gevolg van fibrosering. Ze zijn harder, groter en gaan gepaard met pijn bij aanraking.
Diagnose bij Lipology
De arts beoordeelt tijdens lichamelijk onderzoek de huidstructuur, de aanwezigheid van fibrosering en deuken, en de mate van pijn bij aanraking. Er is geen bloedtest of scan voor lipoedeem. De stadiëring is gebaseerd op de bevindingen bij onderzoek en jouw klachtenpatroon.
Ja. Als je elders al een diagnose hebt gekregen maar twijfelt aan het stadium of de aanbevolen behandeling, kun je een informatiegesprek plannen. Tijdens dat gesprek beoordeelt een arts jouw situatie opnieuw en geeft een eerlijk advies.
Consult en wachttijd
Het informatiespreekuur is vrijblijvend en brengt geen behandelverplichting met zich mee. De actuele wachttijd zie je bij het plannen van je afspraak. Het spreekuur vindt plaats bij Lipology Clinic in Amsterdam.
Tijdens het informatiespreekuur bespreekt onze gespecialiseerde oedeemtherapeut jouw klachten, bekijkt ze en geeft advies over de volgende stap: een onderzoek door de arts of eerst conservatieve zorg. Het spreekuur is vrijblijvend en zonder behandelverplichting.
Volgende stap
Tijdens een vrijblijvend informatiegesprek beoordeelt een arts jouw klachten en geeft een eerlijk advies over jouw situatie en de mogelijke stappen.
Ben je nog niet uitgelezen over Lipoedeem?
Laat jouw e-mailadres achter en download direct daarna de brochure over lipoedeem. Hierin vind je onder andere alles over de behandeling, de resultaten en de kosten.
Deze pagina is beoordeeld op medische juistheid door Drs. Halk, arts bij Lipology Clinic. De inhoud wordt regelmatig geactualiseerd volgens de laatste medische inzichten.
Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.
100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten