This post is also available in: NL

Bekend uit de media:

Lipology Clinic te zien op RTL 4
Lipology Clinic te zien op NPO 1
Linda Magazine

Lipoedeem herkennen (symptomen)

Lipoedeem is een chronische vetverdelingsstoornis die vooral voorkomt bij vrouwen. Het begint vaak subtiel: een zwaar gevoel in de benen, snel blauwe plekken, pijn bij aanraking of een vetverdeling die “niet klopt”. Het tijdig herkennen van de symptomen helpt om klachten serieus te nemen en passende vervolgstappen te zetten. Ervaringen en symptomen verschillen per persoon.

Wij zijn 100% gespecialiseerd in Lipoedeem.

Lipoedeem is een chronische vetverdelingsstoornis die vooral voorkomt bij vrouwen. Het begint vaak subtiel: een zwaar gevoel in de benen, snel blauwe plekken, pijn bij aanraking of een vetverdeling die “niet klopt”. Het tijdig herkennen van de symptomen helpt om klachten serieus te nemen en passende vervolgstappen te zetten. Ervaringen en symptomen verschillen per persoon.

Wij zijn 100% gespecialiseerd in Lipoedeem.

Symptomen

Hoe herken je lipoedeem?

Lipoedeem heeft een aantal typische kenmerken. Niet iedereen heeft alle klachten, maar veel mensen herkennen zich in één of meerdere punten hieronder.

Symmetrische vetverdeling

Een van de meest opvallende kenmerken is een symmetrische vettoename aan beide benen (en soms armen). De voeten en handen blijven slank, waardoor een duidelijke overgang kan ontstaan bij enkels of polsen (het zogeheten cuff sign). Deze vetverdeling blijft meestal aanwezig, ongeacht gewichtsschommelingen.

Veel cliënten ervaren een zwaar, vermoeid of pijnlijk gevoel in de benen of armen. Druk of aanraking kan gevoelig zijn. Deze pijn staat niet in verhouding tot inspanning en wordt veroorzaakt door veranderingen in het onderhuidse vetweefsel.

Bij lipoedeem ontstaan vaak sneller blauwe plekken. Dit kan al gebeuren bij een lichte stoot, of soms zelfs zonder dat je merkt hoe het is gebeurd.

Het onderhuidse vet kan onregelmatig aanvoelen, met knobbeltjes, verdikkingen of een bobbelige structuur. Dit komt door veranderingen in het vet- en bindweefsel.

Gewichtsverlies heeft meestal weinig invloed op de vetophoping in benen of armen. Ook als de rest van het lichaam wel afvalt, blijven de vorm en omvang van de aangedane gebieden vaak grotendeels hetzelfde. Dit is een belangrijk verschil met ‘gewoon’ overgewicht.

Zelftest

Zelftest: heb ik lipoedeem?

Twijfel je of jouw klachten passen bij lipoedeem? Met deze korte checklist kun je een eerste inschatting maken. Deze zelftest vervangt geen medische diagnose, maar kan wel helpen om te bepalen wat een logische volgende stap is.

Checklist met herkenningssignalen

Scoor per punt: ja of nee.

Wat betekent de uitslag?

  • 5–7 keer ‘ja’: de kans is groot dat je klachten passen bij lipoedeem. Een (vrijblijvend) consult kan duidelijkheid geven.
  • 3–4 keer ‘ja’: mogelijk zijn er vroege signalen. Het is verstandig om ook het verschil met andere aandoeningen te bekijken.
  • 0–2 keer ‘ja’: lipoedeem is minder waarschijnlijk, maar klachten kunnen natuurlijk wel een andere oorzaak hebben.

Let op: resultaten verschillen per persoon. Alleen een arts kan een diagnose stellen.

Herken je 3 of meer van deze klachten?

De meest uitgebreide lipoedeem zelftest van Nederland. 12 gerichte vragen, direct uitslag.

Gratis. Anoniem. 2 minuten.

knieën Lipoedeem

Vroege signalen

Vroege signalen (Stadium 1)

Subtiele vetophoping

In stadium 1 is de huid nog glad, maar ontstaat er al een zachtere, gelijkmatige vettoename rond heupen, dijen of knieën.

Veel cliënten merken een eerste zwaar gevoel, vermoeide benen aan het eind van de dag of lichte drukpijn bij aanraking.

Vroege symptomen worden vaak verward met:

  • “gewone gewichtstoename”
  • Beginnend overgewicht
  • Spataderen of vochtophoping

Bron: Nederlandse richtlijn lipoedeem (richtlijnendatabase.nl).
Medisch gecontroleerd door Drs. Halk, dermatoloog bij Lipology Clinic.

Wil je meer weten over de stadia?

Verschil

Verschil met andere aandoeningen

Lipoedeem wordt vaak verward met obesitas, lymfoedeem of veneus oedeem. Toch zijn er duidelijke verschillen.

  • Algemene vettoename over het hele lichaam
  • Wel effect van afvallen
  • Geen drukpijn of karakteristieke symmetrie

Bij lipoedeem blijft de vetverdeling ongelijk én pijnlijk, ook bij gewichtsverlies.

  • Ophoping van vocht (lymfe)
  • Vaak éénzijdig
  • Zwelling óók van voeten/tenen

Bij lipoedeem blijven voeten slank en is de zwelling vet-gedomineerd.

  • Ontstaat door slecht werkende aderen
  • Zwelling rond de enkels, vaak met spataderen
  • Huidverkleuringen

Bij lipoedeem zien we vooral vettoename hoger op het been, zonder de typische huidveranderingen.

Afvallen

Waarom helpt afvallen vaak niet bij lipoedeem?

Lipoedeemvet is anders opgebouwd en reageert slecht op vetverbranding, mogelijk door bindweefselverharding (fibrose). Hierdoor lukt het vaak niet om via dieet en sport het vet op benen en armen te verminderen, terwijl het bovenlijf slanker wordt.

Op dit moment is tumescente liposuctie de enige bewezen effectieve methode om lipoedeemvet daadwerkelijk te verwijderen.

Gezonde, volwaardige voeding is overigens wel héél erg belangrijk bij lipoedeem.

Hoewel afvallen het lipoedeem zelf niet vermindert, kunnen bepaalde leefstijlaanpassingen wel degelijk klachten verlichten:

  • Compressietherapie: steunkousen helpen vochtophoping te beperken en verminderen pijn en vermoeidheid.
  • Beweging & fysiotherapie: activiteiten zoals wandelen, zwemmen en fietsen stimuleren de doorbloeding. Gespecialiseerde oedeemtherapie kan extra ondersteuning bieden.
  • Voeding en leefstijl: gezonde, volwaardige voeding ondersteunt het lichaam, helpt gewichtstoename voorkomen en vermindert de druk op aangedane zones. Ook voldoende slaap en stressreductie zijn belangrijk.

Deze maatregelen zijn ondersteunend en dragen bij aan een betere kwaliteit van leven. Ze zijn echter niet curatief. Voor een blijvende vermindering van lipoedeemvet en contourverbetering blijft tumescente liposuctie de enige effectieve oplossing.

Lees meer · Voeding en lipoedeem

Het 'two body syndrome'

Bij lipoedeem ontstaat een typisch patroon: een slank bovenlijf en dikke ledematen. Dit wordt ook wel het ’two body syndrome’ genoemd. Het vet zit rondom de ledematen en verdwijnt niet door afvallen.

Meest aangedane gebieden

Video

Heb ik lipoedeem? (3 signalen)

Twijfel je of je lipoedeem hebt? Let dan op deze drie signalen. Dermatoloog Anne-Berthe Halk legt uit welke drie kenmerken wijzen op lipoedeem en wanneer het verstandig is om je klachten te laten beoordelen. Hoe eerder je duidelijkheid hebt, hoe beter.

Specialist

Wanneer moet je naar een specialist

Toenemende pijn

Wanneer drukpijn, vermoeidheid of een zwaar gevoel de dagelijkse activiteiten beïnvloeden.

Sneller blauwe plekken

Bij blauwe plekken zonder duidelijke aanleiding of wanneer dit vaker voorkomt.

Duidelijke symmetrie + progressie

Symmetrische toename van vetweefsel, vooral wanneer dit zichtbaar verandert in maanden of jaren.

Link naar diagnosepagina

Lees hoe een arts lipoedeem onderzoekt.

Vergelijking

Samenvatting:
hoe herken je het verschil?

Een vergelijking helpt om de aandoeningen van elkaar te onderscheiden. Onderstaande tabel geeft de belangrijkste kenmerken op een rij.

KenmerkOvergewichtVetophoping (lipohypertrofie)Lipoedeem
VetverdelingOver het hele lichaamGelokaliseerd (bv. zadeltassen)Vooral benen/armen
SymmetrieJaVaak asymmetrischAltijd symmetrisch
Pijn/gevolg bij aanrakingNeeNeeJa
Effect van afvallenGoedSlecht tot matigSlecht
HuidstructuurGladGlad tot iets verdiktHobbelig, fibrotisch
Blauwe plekkenNeeNeeJa
Medische aandoeningNeeNeeJa

Druk dertig seconden met je duim stevig op de huid van je onderbeen. Laat los en kijk wat er gebeurt. Blijft er een putje achter, dan is de pittingtest positief. Dit wijst eerder op lymfoedeem of veneus oedeem dan op lipoedeem. Bij lipoedeem veert de huid doorgaans terug zonder zichtbaar putje.

Het Stemmer-teken is een klinisch teken voor lymfoedeem. Je probeert de huid aan de basis van de tweede teen of vinger op te tillen. Als dat niet lukt door verdikt weefsel, is het Stemmer-teken positief, wat wijst op lymfoedeem. Bij lipoedeem is dit teken negatief: de huid van de voet en hand blijft normaal.

Diagnose en behandelindicatie

Hoe stelt een arts de diagnose bij lipoedeem?

Er bestaat geen bloedtest of scan voor lipoedeem. De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek en klachtenpatroon. De ervaring van de behandelend arts is daarbij essentieel.

Het diagnoseproces bij Lipology

Anamnese en klachtengeschiedenis

De arts vraagt naar het verloop van de klachten, wanneer ze begonnen, of ze verergerd zijn tijdens hormonale veranderingen, en of er familieleden zijn met vergelijkbare klachten. Dit gesprek vormt de basis van de diagnose.

Lichamelijk onderzoek

De arts bekijkt en voelt de aangedane zones. Daarbij let zij op de verdeling van het vetweefsel, de aanwezigheid van het cuff sign, de gevoeligheid bij aanraking en de consistentie van het weefsel.

Uitsluiten van andere aandoeningen

Lymfoedeem, veneus oedeem en hypothyreoïdie kunnen vergelijkbare klachten geven. De arts voert de pittingtest en het Stemmer-teken uit en overweegt aanvullend onderzoek indien nodig.

Diagnose en advies op maat

Op basis van de bevindingen stelt de arts een diagnose en bespreekt de mogelijke vervolgstappen. Dat kan conservatieve begeleiding zijn, maar ook een verwijzing voor behandeling.

Wel actie als

Nog geen actie als

Behandelingen

Behandeling van lipoedeem

De enige bewezen effectieve manier om lipoedeemvet te verwijderen is tumescente liposuctie, uitgevoerd onder plaatselijke verdoving. Bij Lipology Clinic zijn wij hierin gespecialiseerd. Onze oprichter leverde een belangrijke bijdrage aan de richtlijnen voor deze behandeling en deed wetenschappelijk onderzoek naar de veiligheid van liposuctie.

Hoewel alleen liposuctie het afwijkende vetweefsel verwijdert, bespreken we tijdens een intake ook altijd hoe leefstijl, beweging en compressie een ondersteunende rol kunnen spelen. 

Lees meer over onze behandeling van lipoedeem.

Wat kunnen wij voor jou betekenen?

Bij Lipology Clinic zijn wij gespecialiseerd in het herkennen en behandelen van lipoedeem. Tijdens een persoonlijk consult brengen we jouw klachten zorgvuldig in kaart:

  • We beoordelen of er sprake is van lipoedeem
  • We bespreken de mogelijkheden van behandeling, zoals tumescente liposuctie
  • We bespreken samen of een behandeling je kan helpen en welke aanpak het beste bij jouw situatie past


Ook wanneer je geen lipoedeem hebt, maar wél last hebt van vetophopingen (zoals bij lipohypertrofie), kunnen wij je helpen met een behandeling gericht op het verwijderen van vet en het verbeteren van de lichaamsverhoudingen.

Tumescente liposuctie onder plaatselijke verdoving is de enige behandeling die het afwijkende vetweefsel daadwerkelijk verwijdert. De techniek wordt uitgevoerd met een verdovingsvloeistof die in het weefsel wordt gebracht, waarna het vet voorzichtig wordt weggezogen. In veel gevallen ervaren cliënten na behandeling minder pijn, een lichter gevoel en meer bewegingsvrijheid. Het resultaat verschilt per persoon en is afhankelijk van het stadium en de behandelzones.

Compressietherapie, oedeemtherapie en beweging kunnen de klachten verlichten en de progressie vertragen. Ze verwijderen het lipoedeem-vet niet, maar ondersteunen het lymfatisch systeem en verminderen het gevoel van zwaarte. Een diëtist kan adviseren over voeding die gewichtstoename beperkt.

Liposuctie is niet in alle situaties de juiste keuze. Bij een slechte algemene gezondheid, bepaalde bloedstollingsstoornissen of een te vroeg stadium van de aandoening kan een conservatieve aanpak de voorkeur hebben. Tijdens het informatiegesprek beoordeelt de arts welke aanpak bij jouw situatie past.

Zij zijn er voor jou

Onze artsen

Onze dermatologen en liposuctieartsen combineren meer dan 30 jaar ervaring in vetbehandelingen.

Drs. Halk

Dermatoloog · Oprichter Lipology Clinic

Dokter Halk is expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Lees verder

Drs. Habbema

Dermatoloog · Medisch adviseur

Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring.
Lees verder

Dr. Bakker

Dermatoloog

Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem.
Lees verder

Drs. van Seventer

Liposuctiearts

Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic met ervaring in dermatologie en  maatschappelijke en preventieve gezondheid.
Lees verder

Erkende expertise

Samenwerking met hét lipoedeem-expertisecentrum van Nederland

Wij werken samen met het ECL in ziekenhuis Nij Smellinghe, het enige door VWS erkende expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem in Nederland.

Het ECL is het nationale expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem, onderdeel van ziekenhuis Nij Smellinghe en aangesloten bij het European Reference Network (ERN). Patiënten uit heel Nederland komen hier voor gespecialiseerde zorg.

Onze BIG-geregistreerde artsen, onder wie dermatologen, zijn specifiek geschoold in de behandeling van lipoedeem. Eén van hen is ook werkzaam bij het ECL Drachten, wat de samenwerking direct verbindt.

Onze behandeling volgt de landelijke medische richtlijn lipoedeem (NVDV, 2014). Zo weet je zeker dat je zorg aansluit op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en medische standaarden.

Veelgestelde vragen over lipoedeem diagnose

Kenmerkend voor lipoedeem is de combinatie van symmetrisch dikker wordende benen, pijn bij aanraking en geen reactie op afvallen. De handen en voeten blijven slank. Als je deze signalen herkent, is het zinvol om een gespecialiseerde arts te raadplegen. Een zelftest kan een eerste indruk geven.

Ja. Lipoedeem treft in de meeste gevallen de benen, heupen en billen, maar kan ook in de armen voorkomen. Ook dan blijven de handen slank. De klachten zijn vergelijkbaar: pijn bij aanraking, snel blauwe plekken en een zwaar gevoel.

Het cuff sign beschrijft het abrupte verschil in dikte tussen het been en de enkel, of de arm en de pols. Bij lipoedeem stopt het vet scherp bij de enkel of pols, terwijl de voet of hand slank blijft. Dit scherpe contrast is een van de meest specifieke signalen van de aandoening.

Bij lymfoedeem is er sprake van vochtophoping door een verstoorde lymfafvoer. De zwelling is vaak asymmetrisch en de pittingtest is positief: er blijft een putje achter na indrukken. Bij lipoedeem is de zwelling symmetrisch, de pittingtest negatief en is de pijn bij aanraking kenmerkend. De twee aandoeningen kunnen ook tegelijk voorkomen.

Bij overgewicht verdeelt het vet zich over het gehele lichaam, inclusief handen, voeten en gezicht. Bij lipoedeem blijven die zones slank. Bovendien reageert lipoedeem-vet nauwelijks op dieet of beweging, terwijl gewone vetophoping dat in meer of mindere mate wel doet. Pijn bij aanraking is bij overgewicht niet kenmerkend.

De diagnose begint met een uitgebreid gesprek over jouw klachten en klachtengeschiedenis, gevolgd door lichamelijk onderzoek. De arts let op de verdeling van het vetweefsel, het cuff sign en de gevoeligheid bij aanraking. Andere aandoeningen worden actief uitgesloten. Op basis hiervan volgt een diagnose en een advies op maat.

Ja. Vrouwen die elders een diagnose hebben gekregen en twijfelen, of die meer willen weten over de behandelmogelijkheden, zijn welkom voor een informatiegesprek. Tijdens dat gesprek bespreken we jouw situatie en de mogelijke vervolgstappen, zonder behandelverplichting.

De gemiddelde wachttijd voor een informatiegesprek bij Lipology Clinic is 2 tot 3 weken. Het gesprek kost € 80, is vrijblijvend en brengt geen behandelverplichting met zich mee. Je kunt een afspraak plannen via de website of telefonisch contact opnemen.

Klaar voor de volgende stap?

Wil je weten of jij
lipoedeem hebt?

Neem de eerste stap en doe de zelftest, of plan een informatiegesprek met een gespecialiseerde arts.

Download de brochure

Laat jouw e-mailadres achter en download direct daarna de brochure over lipoedeem. Hierin vind je onder andere alles over de behandeling, de resultaten en de kosten.

Inhoud medisch gecontroleerd

Deze pagina is beoordeeld op medische juistheid door Drs. Halk, arts bij Lipology Clinic.
De inhoud wordt regelmatig geactualiseerd volgens de laatste medische inzichten.

Twijfel je of jouw klachten passen bij lipoedeem?

Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.

100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten