Bekend uit de media:
Bekend uit de media:
Op internet lees je dat vrouwen met lipoedeem regelmatig ook lijden aan andere aandoeningen, zoals obesitas, diabetes, en hartklachten.
Op internet lees je dat vrouwen met lipoedeem regelmatig ook lijden aan andere aandoeningen, zoals obesitas, diabetes, en hartklachten.
Lipoedeem en hartklachten
Swipe →
Hartklachten
Hierdoor wordt de suggestie gewekt dat lipoedeem een direct risico geeft op het ontwikkelen van hartklachten. Maar is dit ook echt zo? Ons korte antwoord luidt: Lipoedeem zelf geeft géén risico op hartklachten!
In dit artikel leggen we je hier graag meer over uit.
Vetweefsel
Zoals je hier kunt lezen is niet al het vet in het lichaam hetzelfde. Je kunt vet beter beschouwen als een groot orgaan dat opgebouwd is uit verschillende vetdepots/weefsels op verschillende locaties. Ieder depot heeft verschillende kenmerken en functies. Overtollig vet heeft daardoor niet op elke locatie dezelfde uitwerking op het lichaam.
Veruit het meeste is bekend over de gevaren van overmatig buikvet, ook wel visceraal vet genoemd, zoals aanwezig is bij obesitas. Dit vet ligt als het ware tussen de organen in en zit dus veel dieper in het lichaam dan het onderhuidse vetweefsel.
Lipoedeem is overmatig onderhuids vet en is vooral gelokaliseerd op armen en benen. Dit is dus een ander type vetweefsel met andere kenmerken en risico’s dan visceraal vet.
Doe onze gratis zelftest (2 minuten) en ontdek of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem.
Gratis. Anoniem. 2 minuten.
Obesitas
Een dikke buik, zoals bij overgewicht of obesitas, is een teken dat er overtollig visceraal vet aanwezig is.
Overmatig visceraal vet is gevaarlijk, omdat het ontstekingen kan veroorzaken en de hormonen in de war kan brengen (bijvoorbeeld insulinegevoeligheid, hongerhormonen en stresshormonen). Dit kan leiden tot het zogenoemde metabool syndroom.
Het metabool syndroom is een combinatie van: een te hoog cholesterolgehalte, overgewicht, een grote buikomtrek, een hoge bloedsuikerspiegel en/of een hoge bloeddruk. Een hoge bloeddruk en/of een hoog cholesterol kan zonder behandeling leiden tot dichtslibben van de aderen, een hartaanval, herseninfarct of een nierziekte.
Kortom: Obesitas geeft risico op hart- en vaatziekten
Hoge bloeddruk, ook wel hypertensie genoemd, komt bij vrouwen met lipoedeem vaker voor dan gemiddeld. Onderzoek laat zien dat bij vrouwen met stadium 3 lipoedeem de prevalentie van hypertensie kan oplopen tot ruim 30%. De exacte oorzaak is niet volledig opgehelderd, maar het verband lijkt samen te hangen met de aanwezigheid van algemeen overgewicht, dat bij gevorderd lipoedeem vaker voorkomt.
Hoge bloeddruk geeft op de lange termijn een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Het is daarom zinvol om je bloeddruk regelmatig te laten meten, zeker als je ook last hebt van overgewicht. Dit kan laagdrempelig bij de huisarts of apotheek, of met een thuisbloeddrukmeter.
Bron: Nederlandse richtlijn lipoedeem (richtlijnendatabase.nl).
Medisch gecontroleerd door Drs. Halk, dermatoloog bij Lipology Clinic.
Bescherming
Uit wetenschappelijke onderzoek (1) komt naar voren dat lipoedeem vet heel andere ‘metabole kenmerken’ heeft dan overmatig visceraal vet, zoals bij obesitas. Het lijkt er zelfs op, dat patiënten met lipoedeem een minder hoog risico hebben op hart- en vaatziekten!
Zo blijkt een peer figuur (vooral vet op de benen/heupen, ook wel gynoïde vetverdeling genoemd) minder risico te geven op insuline ongevoeligheid (diabetes) dan een appel figuur (vooral vet op de buik, ook wel androïde vetverdeling genoemd). Ook liet een studie zien dat de cholesterolwaardes bij mensen met een peerfiguur na een maaltijd beter waren dan bij mensen met een appelfiguur.
Deze studies suggereren dus dat lipoedeem vet; wat typisch een peervormige vetverdeling is, beschermt tegen het metabool syndroom, en dus beschermt tegen hart en vaatziekten! n
1. Buso G, et al. Lipedema: A Call to Action! Obesity (Silver Spring). 2019 Oct;27(10):1567-1576.
Overgewicht
Naar schatting heeft 70% tot 80% van de lipoedeem patiënten echter ook te maken met overgewicht. Als dit het geval is, dan komen dezelfde risico’s als bij obesitas om de hoek kijken. Naast het feit dat gewichtstoename het lipoedeem kan doen verergeren, is het dus ook gevaarlijk omdat dit leidt tot metabole risico’s.
Kortom: lipoedeem zélf geeft geen groter risico op hartklachten maar het ontwikkelen van obesitas wel!
Het verliezen van gewicht bij lipoedeem is niet makkelijk. Het houden van een stabiel gewicht voor velen zelfs al niet.
De relatie tussen lipoedeem en hartklachten is indirect. Lipoedeem zelf tast het hart niet aan, maar de aandoening gaat in een deel van de gevallen samen met andere factoren die het cardiovasculaire systeem wel belasten.
De belangrijkste verbindende factor is algemeen overgewicht. Vrouwen met lipoedeem hebben een verhoogd risico op gewichtstoename, deels omdat het lipoedeemvet niet reageert op dieet of beweging. Wanneer er ook sprake is van algemeen overgewicht (adipositas), neemt het risico op hoge bloeddruk, veneus oedeem en hartklachten toe. Het is dus het overgewicht, niet het lipoedeem zelf, dat dit risico verhoogt.
Daarnaast wordt bij vrouwen met verder gevorderd lipoedeem ook vaker veneus oedeem gezien. Dat is vochtophoping in de benen door een verminderde werking van de bloedvaten. Dit kan leiden tot een zwaar, gespannen gevoel in de benen en, in ernstigere gevallen, tot extra belasting van het hart.
Veneus oedeem ontstaat wanneer de bloedcirculatie in de benen niet goed functioneert, waardoor vocht zich ophoopt in het onderhuidse weefsel. Dit is een andere aandoening dan lipoedeem, maar de twee kunnen gelijktijdig voorkomen. Bij veneus oedeem zijn de voeten en enkels vaak ook gezwollen, wat bij puur lipoedeem juist niet het geval is.
Het onderscheid tussen lipoedeem, veneus oedeem en lymfoedeem is klinisch relevant. Alleen een arts met ervaring in het herkennen van deze aandoeningen kan de juiste diagnose stellen.
Video
Wat veroorzaakt lipoedeem eigenlijk? Dit weten we.
Lipoedeem hangt vaak samen met erfelijke aanleg en hormonale veranderingen: het ontstaat of verergert rond de puberteit, zwangerschap of overgang. Het is dus geen kwestie van te veel eten of te weinig bewegen.
Risico
Lipoedeem zelf vergroot het risico op hartklachten niet. Sterker nog: een peervormige vetverdeling, waarbij vet zich ophoopt op heupen en benen in plaats van rond de buikorganen, lijkt het cardiovasculaire risico eerder te verlagen dan te verhogen. Toch komen hartklachten bij vrouwen met lipoedeem vaker voor dan je zou verwachten. Hoe dat zit, lees je hieronder.
Lipoedeem zelf is niet te voorkomen, maar je kunt de kans op bijkomende cardiovasculaire klachten wel beïnvloeden. De volgende leefstijladviezen zijn relevant:
Vergelijking
Lipoedeem wordt regelmatig verward met overgewicht of andere aandoeningen. Dit zijn de belangrijkste verschillen.
| Kenmerk | Overgewicht | Vetophoping (lipohypertrofie) | Lipoedeem |
|---|---|---|---|
| Vetverdeling | Over het hele lichaam | Gelokaliseerd (bv. zadeltassen) | Vooral benen/armen |
| Symmetrie | Ja | Vaak asymmetrisch | Altijd symmetrisch |
| Pijn/gevolg bij aanraking | Nee | Nee | Ja |
| Effect van afvallen | Goed | Slecht tot matig | Slecht |
| Huidstructuur | Glad | Glad tot iets verdikt | Hobbelig, fibrotisch |
| Blauwe plekken | Nee | Nee | Ja |
| Medische aandoening | Nee | Nee | Ja |
Lymfoedeem ontstaat door een verstoorde afvoer van lymfevocht. Hierdoor hoopt vocht zich op, vaak in één been of arm. Een belangrijk onderscheid is dat bij lymfoedeem ook de voeten of tenen kunnen opzwellen, iets wat bij lipoedeem vrijwel nooit voorkomt. De zwelling is doorgaans minder symmetrisch en kan op druk een putje achterlaten (pitting oedeem). Lymfoedeem reageert bovendien beter op specifieke oedeembehandelingen gericht op vochtafvoer.
Veneus oedeem wordt veroorzaakt door slecht functionerende aderen, vaak in combinatie met spataderen. Kenmerkend zijn zwelling rond de enkels, verkleuringen van de huid en een vermoeid, zwaar gevoel in de benen aan het einde van de dag. De zwelling neemt vaak af bij elevatie van de benen. Bij lipoedeem zien we juist een symmetrische vetophoping hoger op de benen en heupen, zonder de typische aderlijke huidveranderingen die bij veneus oedeem horen.
Obesitas is een algemene toename van vetmassa door een langdurige energie-onbalans. Hierbij neemt het vet over het hele lichaam toe en reageren de meeste cliënten goed op veranderingen in voeding en beweging. Bij lipoedeem ligt dit anders: de vetophopingen zijn specifiek en symmetrisch gelokaliseerd, verdwijnen niet door dieet of sporten en gaan vaak samen met drukpijn, blauwe plekken en een zwaar gevoel. Iemand kan zowel obesitas als lipoedeem hebben, maar de aandoeningen vragen om een verschillende aanpak.
Consult
Als je naast de typische kenmerken van lipoedeem ook last hebt van kortademigheid, een onregelmatige hartslag, sterk gezwollen enkels of een aanhoudend zwaar gevoel in de benen, is het verstandig dit te bespreken met een arts. Deze klachten kunnen wijzen op bijkomende aandoeningen die apart aandacht verdienen.
Bij Lipology Clinic beoordelen we tijdens een informatiegesprek jouw klachtenpatroon zorgvuldig. We kijken niet alleen naar het lipoedeem zelf, maar ook naar factoren die de klachten kunnen beïnvloeden of verergeren.
Behandelingen
Bij Lipology Clinic zijn wij gespecialiseerd in het herkennen en behandelen van lipoedeem. Tijdens een persoonlijk consult brengen we jouw klachten zorgvuldig in kaart:
Ook wanneer je geen lipoedeem hebt, maar wél last hebt van vetophopingen (zoals bij lipohypertrofie), kunnen wij je helpen met een behandeling gericht op het verwijderen van vet en het verbeteren van de lichaamsverhoudingen.
Liposuctie met de tumescente techniek is op dit moment de enige behandeling die het lipoedeemvet verwijdert. Deze methode stelt een specialist in staat om vet nauwkeurig en gecontroleerd te verwijderen, waardoor contouren verbeteren en klachten zoals pijn en zwaar gevoel kunnen afnemen. De procedure is onderdeel van een bredere aanpak die altijd afgestemd wordt op het stadium van lipoedeem.
Daarbij is het belangrijk om te weten dat niet iedere liposuctiemethode geschikt is voor lipoedeem. Bij Lipology Clinic zijn we hierin gespecialiseerd en informeren we je graag zorgvuldig over wat wel en niet mogelijk is.
Conservatieve behandelingen zijn gericht op het verlichten van dagelijkse klachten. Veelgebruikte mogelijkheden zijn:
Hoewel deze opties de vetophopingen zelf niet verwijderen, ervaren veel cliënten er in het dagelijks leven ondersteuning door.
Verder zijn er een heleboel niet chirurgische (conservatieve) behandelingen en adviezen. Voorbeelden zijn: bewegingsprogramma’s, voedingsplannen, compressie, oedeemtherapie, kracht opbouwende trajecten, psychologische begeleiding en educatie over een gezonde leefstijl en goed omgaan met de klachten (zelfmanagement). Ook hier kunnen we jou over adviseren!
Niet in elke fase is een operatieve behandeling direct noodzakelijk. Wanneer klachten mild zijn en je nog weinig hinder ervaart in het dagelijks leven, kan een conservatieve aanpak passend zijn. Denk aan leefstijladviezen, beweging en eventueel compressietherapie.
Het doel in deze fase is vooral stabilisatie en het voorkomen van verergering. We kijken altijd zorgvuldig of een behandeling zoals liposuctie op dat moment meerwaarde heeft, of dat afwachten en monitoren verstandiger is. Een eerlijke beoordeling staat centraal, zodat je alleen een behandeling krijgt wanneer die echt passend is.
Zij zijn er voor jou
Onze dermatologen en liposuctieartsen combineren meer dan 30 jaar ervaring in vetbehandelingen.
Dokter Halk is expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Lees verder
Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring.
Lees verder
Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem.
Lees verder
Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic met ervaring in dermatologie en maatschappelijke en preventieve gezondheid.
Lees verder
Dokter Halk is de oprichter van Lipology Clinic. Door haar opleiding tot dermatoloog en passie voor esthetiek is drs. Halk expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring. Hij behandelde voorheen in Medisch Centrum ‘t Gooi in Bussum. Nu behandelt Loek Habbema zijn patiënten bij Lipology Clinic, waar hij ook Medisch Adviseur is.
Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem. Hij behandelt patiënten bij Lipology Clinic en is daarnaast werkzaam bij het Expertisecentrum Lymfovasculaire Geneeskunde (ECL) in Drachten.
Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic met ervaring in dermatologie en maatschappelijke en preventieve gezondheid. Ze volgt een gespecialiseerde opleiding in tumescente liposuctie en werkt nauw samen met het landelijke expertisecentrum voor lipoedeem
Erkende expertise
Wij werken samen met het ECL in ziekenhuis Nij Smellinghe, het enige door VWS erkende expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem in Nederland.
Het ECL is het nationale expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem, onderdeel van ziekenhuis Nij Smellinghe en aangesloten bij het European Reference Network (ERN). Patiënten uit heel Nederland komen hier voor gespecialiseerde zorg.
Onze BIG-geregistreerde artsen, onder wie dermatologen, zijn specifiek geschoold in de behandeling van lipoedeem. Eén van hen is ook werkzaam bij het ECL Drachten, wat de samenwerking direct verbindt.
Onze behandeling volgt de landelijke medische richtlijn lipoedeem (NVDV, 2014). Zo weet je zeker dat je zorg aansluit op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en medische standaarden.
Nee. Lipoedeem zelf geeft geen direct verhoogd risico op hartfalen. Het risico op cardiovasculaire problemen neemt toe wanneer lipoedeem gepaard gaat met algemeen overgewicht of hoge bloeddruk. Die combinatie verdient medische aandacht, maar het lipoedeem op zichzelf is geen hartaandoening.
Tumescente liposuctie, de behandeling die bij lipoedeem wordt ingezet, is gericht op het verwijderen van lipoedeemvet en het verminderen van pijn en zwelling. Of dit indirect ook bijdraagt aan een betere cardiovasculaire gezondheid verschilt per persoon en is afhankelijk van meerdere factoren. Leefstijladviezen, zoals gezonde voeding en beweging, spelen hierin een aanvullende rol.
Bij veneus oedeem hoopt vocht zich op door een verminderde werking van de bloedvaten in de benen. De zwelling omvat ook de voeten en enkels. Bij lipoedeem gaat het om vetweefsel, niet om vocht, en blijven de voeten en handen doorgaans slank. Beide aandoeningen kunnen gelijktijdig voorkomen, wat de diagnose complexer maakt.
Dat is afhankelijk van jouw persoonlijke situatie. Als je naast lipoedeem ook last hebt van hoge bloeddruk, overgewicht of klachten zoals kortademigheid en een onregelmatige hartslag, is een controle bij de huisarts verstandig. Een arts kan beoordelen of aanvullend onderzoek nodig is.
Klaar voor de volgende stap?
Tijdens het informatiespreekuur bekijkt een specialist van ons lipoedeemteam je klachten en krijg je eerlijk advies over de volgende stap. Vrijblijvend en zonder behandelverplichting.
De actuele wachttijd zie je bij het plannen.
Ben je nog niet uitgelezen over Lipoedeem?
Laat jouw e-mailadres achter en download direct daarna de brochure over lipoedeem. Hierin vind je onder andere alles over de behandeling, de resultaten en de kosten.
Deze pagina is beoordeeld op medische juistheid door Drs. Halk, arts bij Lipology Clinic.
De inhoud wordt regelmatig geactualiseerd volgens de laatste medische inzichten.
Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.
100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten