Bekend uit de media:
Bekend uit de media:
Lipoedeem en pijn
Swipe →
Pijn
Circa 80% van de lipoedeem patiënten geeft haar pijn een score van minimaal 5 (op schaal 1-10) en 11% geeft zelfs aan dat de pijn ondragelijk is(1)! Doordat de pijn leidt tot een verminderde kwaliteit van leven en soms zelfs depressie, is vermindering van pijn vaak het belangrijkste doel van de behandeling van lipoedeem. Om dit goed aan te kunnen pakken, is kennis over het hoe en waarom van de pijn belangrijk.
Oorzaak van de pijn
Hoe en waardoor lipoedeem ontstaat is nog niet helemaal duidelijk. We weten daardoor ook nog niet precies wat de pijn bij lipoedeem veroorzaakt. Wel weten we steeds meer over wat er afwijkt in lipoedeem vet. Deze kenmerken kunnen mogelijk ook de pijn grotendeels verklaren (2):
Bovenstaande afwijkingen staan niet los van elkaar maar versterken elkaar. Zo leidt verharding van het vetweefsel tot ontsteking en zuurstoftekort. Zuurstoftekort leidt weer tot extra ontsteking en schade aan de vaatjes. Het is als het ware een vicieuze cirkel, die door behandeling onderbroken zou moeten worden.
Verder wordt er gedacht dat de pijnbeleving ook is toegenomen bij lipoedeem. Hoe dit zou ontstaan is niet duidelijk. Soms wordt gezegd dat het drukken van de vetcellen tegen de zenuwen dit veroorzaakt. Dit is echter niet erg waarschijnlijk. Dit soort pijn ontstaan namelijk niet bij toename van ‘normaal’ onderhuids vet of bij zwelling door vocht.
Daarnaast kan er nog indirect pijn ontstaan door lipoedeem. Denk bv. aan knieklachten, doordat de benen niet meer in de goede stand kunnen staan door het toegenomen vetweefsel. Of pijnklachten aan de voeten, doordat deze doorzakken door het toegenomen gewicht. Ook pijnklachten door steunkousen of drukkleding die op het vetweefsel duwen horen hierbij. Veel vrouwen met lipoedeem zijn ook ‘hypermobiel‘, waardoor de gewrichtsklachten extra kunnen toenemen.
Herken je meerdere van deze signalen? De lipoedeem zelftest geeft je in 2 minuten een eerste inschatting.
Gratis. Anoniem. 2 minuten.
Behandeling
Behandeling van de pijn is eigenlijk hetzelfde als de gehele behandeling van het lipoedeem. Dingen die je zelf kan doen zijn vooral het volgen van een gezonde leefstijl met voldoende beweging en goede voeding. Compressie (een lipoedeem broek, panty of kousen) kan de klachten bij sommige vrouwen ook verbeteren, vooral als er ook vocht in het weefsel aanwezig is. Drukkleding wordt echter regelmatig niet goed verdragen, door de druk op het pijnlijke vet. Het is belangrijk deze kleding goed aan te laten meten. Dit kan over het algemeen het best bij een oedeemtherapeut of bandagist.
> Lees hier meer over de behandeling van lipoedeem
> Lees hier meer over oedeemtherapie en compressie bij lipoedeem
> Lees hier meer over voeding bij lipoedeem
Bron: Nederlandse richtlijn lipoedeem (richtlijnendatabase.nl).
Medisch gecontroleerd door Drs. Halk, dermatoloog bij Lipology Clinic.
Liposuctie
Tumescente liposuctie heeft een bewezen langdurig effect op de pijnklachten bij lipoedeem (1). Dit is ook de ervaring van onze praktijk, waar we deze behandeling bij lipoedeem heel veel uitvoeren. De meeste vrouwen geven na de behandeling aan dat de pijnklachten in het behandelde gebied sterk afgenomen zijn, waardoor bewegen en het dragen van kleding weer veel makkelijker is geworden.
> Wil je weten wat liposuctie voor jou kan betekenen? Maak dan hier een afspraak.
Referenties
(1) Herbst KL, et al. Standard of care for lipedema in the United States. Phlebology. 2021 Dec;36(10):779-796.
(2) Kruppa P, Georgiou I, Biermann N, Prantl L, Klein-Weigel P, Ghods M. Lipedema-Pathogenesis, Diagnosis, and Treatment Options. Dtsch Arztebl Int. 2020 Jun 1;117(22-23)
(3) Sandhofer M, Hanke CW, Habbema L, […]Halk AB. Prevention of Progression of Lipedema With Liposuction Using Tumescent Local Anesthesia: Results of an International Consensus Conference. Dermatol Surg. 2020 Feb;46(2):220-228.
Iets anders
Pijn in de benen of armen kan ook andere oorzaken hebben. Het is belangrijk om deze te onderscheiden van lipoedeem, al kunnen sommige aandoeningen ook tegelijkertijd voorkomen.
Bij lymfoedeem is er sprake van vochtophoping door een verstoorde lymfeafvoer. De zwelling kan aan één kant voorkomen, en de voeten en handen zijn vaak ook aangedaan. Bij lipoedeem blijven de voeten en handen juist slank. Lymfoedeem reageert op hoogleggen van de benen; lipoedeem doet dat niet of nauwelijks.
Bij overgewicht is de vetophoping verdeeld over het hele lichaam, inclusief de buik en het gezicht. Bij lipoedeem is de vetophoping disproportioneel: de benen of armen zijn aangedaan, maar het bovenlichaam en de handen en voeten niet. Bovendien is de huid bij overgewicht niet pijnlijk bij aanraking, terwijl dat bij lipoedeem wel het geval is.
Spataderen kunnen een zwaar en pijnlijk gevoel in de benen geven, maar de pijn is anders van aard: meer kloppend of brandend, en verergert bij lang staan. Bij lipoedeem is de pijn meer diffuus en aanwezig bij aanraking van de huid zelf. Spataderen kunnen wel naast lipoedeem voorkomen.
Fibromyalgie geeft ook pijn bij aanraking, maar dan verspreid over het hele lichaam, inclusief de romp en het gezicht. Bij lipoedeem is de pijn beperkt tot de aangedane zones, doorgaans de benen of armen.
Cellulite is een cosmetische aandoening waarbij de huid een sinaasappelstructuur heeft. Het is niet pijnlijk bij aanraking. Cellulitis is een bacteriële infectie van het bindweefsel, die gepaard gaat met roodheid, warmte en koorts. Lipoedeem is een chronische medische aandoening met symmetrische vetophoping en pijn bij aanraking, zonder infectie of koorts.
Deze aandoeningen kunnen naast lipoedeem bestaan. Alleen een arts met ervaring in lipoedeem kan de juiste diagnose stellen en aandoeningen van elkaar onderscheiden. Als je twijfelt, is een informatiegesprek de meest zorgvuldige volgende stap.
Bij lipoedeem ontstaat een typisch patroon: een slank bovenlijf en dikke ledematen. Dit wordt ook wel het ’two body syndrome’ genoemd. Het vet zit rondom de ledematen en verdwijnt niet door afvallen.
Video
Twijfel je of je lipoedeem hebt? Let dan op deze drie signalen. Dermatoloog Anne-Berthe Halk legt uit welke drie kenmerken wijzen op lipoedeem en wanneer het verstandig is om je klachten te laten beoordelen. Hoe eerder je duidelijkheid hebt, hoe beter.
Afvallen
Lipoedeemvet is anders opgebouwd en reageert slecht op vetverbranding, mogelijk door bindweefselverharding (fibrose). Hierdoor lukt het vaak niet om via dieet en sport het vet op benen en armen te verminderen, terwijl het bovenlijf slanker wordt.
Op dit moment is tumescente liposuctie de enige behandeling die lipoedeemvet verwijdert; het resultaat verschilt per persoon.
Gezonde, volwaardige voeding is overigens wel héél erg belangrijk bij lipoedeem.
Vergelijking
Lipoedeem wordt regelmatig verward met overgewicht of andere aandoeningen. Dit zijn de belangrijkste verschillen.
| Kenmerk | Overgewicht | Vetophoping (lipohypertrofie) | Lipoedeem |
|---|---|---|---|
| Vetverdeling | Over het hele lichaam | Gelokaliseerd (bv. zadeltassen) | Vooral benen/armen |
| Symmetrie | Ja | Vaak asymmetrisch | Altijd symmetrisch |
| Pijn/gevolg bij aanraking | Nee | Nee | Ja |
| Effect van afvallen | Goed | Slecht tot matig | Slecht |
| Huidstructuur | Glad | Glad tot iets verdikt | Hobbelig, fibrotisch |
| Blauwe plekken | Nee | Nee | Ja |
| Medische aandoening | Nee | Nee | Ja |
Druk 30 seconden met je duim op de huid van je onderbeen. Laat los en kijk wat er gebeurt.
Het Stemmer sign is een aanvullende test voor lymfoedeem. Als je de huid op de bovenkant van de tweede teen of vinger niet kunt optillen, is het Stemmer sign positief, wat wijst op lymfoedeem. Bij lipoedeem is het Stemmer sign negatief: de huid op de voet of hand is normaal en makkelijk op te tillen.
Het Stemmer sign wordt gebruikt om lymfoedeem te onderscheiden van lipoedeem. Een positief Stemmer sign betekent dat de huid op de voet verdikt is door vochtophoping in het lymfestelsel. Bij lipoedeem blijven de voeten slank en is het Stemmer sign negatief. Een arts kan deze test uitvoeren tijdens lichamelijk onderzoek.
Diagnose en behandelindicatie
Er bestaat geen bloedtest of scan die lipoedeem aantoont. De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek en het klachtenpatroon. De ervaring van de behandelend arts is daarbij essentieel, omdat lipoedeem nog steeds vaak wordt verward met overgewicht of lymfoedeem.
De arts vraagt naar het verloop van de klachten, wanneer ze zijn begonnen, of er familieleden zijn met vergelijkbare klachten, en of de klachten verergeren bij hormonale veranderingen zoals zwangerschap of de overgang.
De arts beoordeelt de vetverdeling, de gevoeligheid van de huid bij aanraking en druk, de aanwezigheid van het cuff sign bij de enkels of polsen, en de aanwezigheid van blauwe plekken. De pittingtest en het Stemmer sign worden uitgevoerd om lymfoedeem uit te sluiten.
De arts beoordeelt of de klachten ook kunnen passen bij lymfoedeem, spataderen of overgewicht. Soms is aanvullend onderzoek nodig om deze aandoeningen uit te sluiten.
Op basis van het onderzoek stelt de arts vast of er sprake is van lipoedeem, in welk stadium, en welke behandelopties passend zijn voor jouw situatie.
Behandelingen
Bij Lipology Clinic zijn wij gespecialiseerd in het herkennen en behandelen van lipoedeem. Tijdens een persoonlijk consult brengen we jouw klachten zorgvuldig in kaart:
Ook wanneer je geen lipoedeem hebt, maar wél last hebt van vetophopingen (zoals bij lipohypertrofie), kunnen wij je helpen met een behandeling gericht op het verwijderen van vet en het verbeteren van de lichaamsverhoudingen.
De meest gerichte behandeling voor lipoedeem is liposuctie via de tumescente techniek, uitgevoerd onder plaatselijke verdoving. Bij deze techniek wordt het aangedane vetweefsel verwijderd met minimale belasting van de lymfevaten. In veel gevallen nemen de pijnklachten na behandeling aanzienlijk af en verbetert de bewegingsvrijheid. Het resultaat verschilt per persoon en is afhankelijk van het stadium en de behandelzones.
Compressietherapie, manuele lymfedrainage en aangepaste beweging kunnen de pijnklachten verminderen en de progressie van lipoedeem vertragen. Deze aanpak is geen curatieve behandeling, maar ondersteunt het lymfesysteem en vermindert de stuwing in het weefsel. Een diëtist kan adviseren over voeding die de ontstekingsreactie in het vetweefsel zo min mogelijk prikkelt.
Liposuctie is niet in alle gevallen de juiste keuze. Bij ernstig overgewicht, bepaalde medische aandoeningen of een actieve infectie kan een arts besluiten dat conservatieve behandeling eerst de voorkeur heeft. Tijdens het informatiegesprek beoordeelt de arts of en wanneer een behandeling passend is.
Zij zijn er voor jou
Onze dermatologen en liposuctieartsen combineren meer dan 30 jaar ervaring in vetbehandelingen.
Dokter Halk is expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Lees verder
Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring.
Lees verder
Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem.
Lees verder
Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic met ervaring in dermatologie en maatschappelijke en preventieve gezondheid.
Lees verder
Dokter Halk is de oprichter van Lipology Clinic. Door haar opleiding tot dermatoloog en passie voor esthetiek is drs. Halk expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring. Hij behandelde voorheen in Medisch Centrum ‘t Gooi in Bussum. Nu behandelt Loek Habbema zijn patiënten bij Lipology Clinic, waar hij ook Medisch Adviseur is.
Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem. Hij behandelt patiënten bij Lipology Clinic en is daarnaast werkzaam bij het Expertisecentrum Lymfovasculaire Geneeskunde (ECL) in Drachten.
Drs. Iteke van Seventer is liposuctiearts bij Lipology Clinic met ervaring in dermatologie en maatschappelijke en preventieve gezondheid. Ze volgt een gespecialiseerde opleiding in tumescente liposuctie en werkt nauw samen met het landelijke expertisecentrum voor lipoedeem
Erkende expertise
Wij werken samen met het ECL in ziekenhuis Nij Smellinghe, het enige door VWS erkende expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem in Nederland.
Het ECL is het nationale expertisecentrum voor lymf- en lipoedeem, onderdeel van ziekenhuis Nij Smellinghe en aangesloten bij het European Reference Network (ERN). Patiënten uit heel Nederland komen hier voor gespecialiseerde zorg.
Onze BIG-geregistreerde artsen, onder wie dermatologen, zijn specifiek geschoold in de behandeling van lipoedeem. Eén van hen is ook werkzaam bij het ECL Drachten, wat de samenwerking direct verbindt.
Onze behandeling volgt de landelijke medische richtlijn lipoedeem (NVDV, 2014). Zo weet je zeker dat je zorg aansluit op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en medische standaarden.
Herkenning en signalen
Pijn bij aanraking is een van de meest kenmerkende symptomen van lipoedeem, maar de intensiteit verschilt per persoon. Sommige vrouwen ervaren alleen gevoeligheid bij druk, anderen hebben ook spontane pijn zonder aanleiding. De ernst van de pijn neemt in veel gevallen toe naarmate het lipoedeem vordert.
Bij lipoedeem zijn de kleine bloedvaatjes in het aangedane vetweefsel gevoeliger en kwetsbaarder dan normaal. Hierdoor kunnen blauwe plekken ontstaan bij lichte stoten of druk die normaal geen zichtbaar letsel zouden geven. Dit is een direct gevolg van de veranderingen in het vetweefsel, niet van een bloedstollingsprobleem.
Ja. Lipoedeem treft vaker de benen, maar kan ook in de armen voorkomen. De klachten zijn dan vergelijkbaar: pijn bij aanraking, een zwaar gevoel en snel blauwe plekken. De handen blijven slank, vergelijkbaar met het cuff sign bij de enkels.
Lipoedeem versus andere aandoeningen
Bij lymfoedeem is er sprake van vochtophoping door een verstoord lymfesysteem. De pittingtest geeft dan een positief resultaat: de huid blijft ingedeukt na druk. Bij lipoedeem veert de huid direct terug. Bovendien zijn bij lymfoedeem de voeten en handen vaak ook aangedaan, terwijl ze bij lipoedeem slank blijven.
Ja, dat gebeurt regelmatig. Beide aandoeningen geven pijn bij aanraking. Het verschil is dat fibromyalgie pijn verspreid over het hele lichaam geeft, inclusief de romp en het gezicht, terwijl lipoedeem pijn beperkt is tot de aangedane zones. Een arts met ervaring in beide aandoeningen kan het onderscheid maken op basis van lichamelijk onderzoek.
Diagnose bij Lipology
De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek en klachtengeschiedenis. Er bestaat geen bloedtest of scan voor lipoedeem. De arts beoordeelt de vetverdeling, de pijngevoeligheid, het cuff sign en de uitkomst van de pittingtest. Op basis daarvan wordt bepaald of er sprake is van lipoedeem en in welk stadium.
Ja. Vrouwen die elders een diagnose hebben gekregen of twijfelen aan hun diagnose zijn welkom voor een informatiegesprek. De arts beoordeelt het klachtenpatroon opnieuw en geeft een onafhankelijk advies over de diagnose en mogelijke behandelopties.
Consult en wachttijd
Het informatiespreekuur is vrijblijvend en brengt geen behandelverplichting met zich mee. De actuele wachttijd zie je bij het plannen van je afspraak. Het spreekuur vindt plaats bij Lipology Clinic in Amsterdam.
Klaar voor de volgende stap?
Tijdens het informatiespreekuur bekijkt een specialist van ons lipoedeemteam je klachten en krijg je eerlijk advies over de volgende stap. Vrijblijvend en zonder behandelverplichting.
De actuele wachttijd zie je bij het plannen.
Ben je nog niet uitgelezen over Lipoedeem?
Laat jouw e-mailadres achter en download direct daarna de brochure over lipoedeem. Hierin vind je onder andere alles over de behandeling, de resultaten en de kosten.
Deze pagina is beoordeeld op medische juistheid door Drs. Halk, arts bij Lipology Clinic.
De inhoud wordt regelmatig geactualiseerd volgens de laatste medische inzichten.
Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.
100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten