This post is also available in:
Bekend uit de media:
This post is also available in:
Bekend uit de media:
Heel veel vrouwen en in mindere mate mannen hebben last van een bobbelige huid, vooral bij de benen en billen. Dit wordt in de volksmond ook wel cellulitis genoemd.
Navigeer op deze pagina
Bedoeld wordt echter een sinaasappelhuid en dit is in geen geval een ontsteking maar een gevolg van hoe het onderhuids weefsel (de subcutis) anatomisch in elkaar zit. De subcutis bestaat voor het grootste gedeelte uit vet en bindweefsel. Ook zijn bloedvaten, lymfevaten en zenuwen aanwezig.
Onderhuids vet ligt niet los onder de huid maar zit als het ware ingekapseld in bindweefsel. Dit bindweefsel zorgt ervoor dat de huid niet los om het lichaam hangt maar vast zit aan bijvoorbeeld spieren en gewrichten. Bindweefsel vormt een soort netstructuur waar het vet tussen ligt. Dit plaatje geeft een zeer vereenvoudigd beeld hiervan.
Als het vet onder de huid in omvang toeneemt, trekken de bindweefsel strengetjes kuiltjes in de huid. Dit wordt dan zichtbaar als sinaasappel huid.
Bij lipohypertrofie is er sprake van plaatselijke vetophopingen, bijvoorbeeld opvallende zadeltassen of vetophoping bij de kniëen. Dit vet voelt normaal aan, doet geen pijn en geeft geen blauwe plekken. Afvallen heeft vaak beperkt effect.
Afvallen
Alhoewel cellulite zeker erger kan worden door gewichtstoename en overgewicht komt het ook voor bij mensen met een gezond gewicht en zelfs hele dunne mensen. Afvallen kan de vetcellen onder de huid doen slinken, waardoor het minder zichtbaar wordt. Als je van nature echter vooral oppervlakkig onder de huid op billen en benen vet opslaat, dan lukt het meestal niet om er met diëten helemaal van af te komen.
Massage
Bindweefsel massages (zowel handmatig in een kliniek of door middel van allerlei apparaten) worden vaak genoemd als oplossing voer cellulite. Hier zit een kern van waarheid in. Massage kan het bindweefsel soepeler maken en stimuleert de doorbloeding en lymfe-afvloed. Hierdoor kan cellulite minder zichtbaar worden. Helaas zijn deze effecten altijd maar tijdelijk. De behandelingen moeten blijvend worden herhaald om het effect vast te houden. Dit kan een kostbare aangelegenheid worden. Bovendien zijn de behandelingen vaak pijnlijk en ontstaan er in het begin blauwe plekken.
Crèmes
Er zijn diverse crèmes op de markt die beloven cellulite te verminderen. Je leest bijvoorbeeld veel over cafeïne en retinol. Cafeïne zou vetcellen kapotmaken, retinol zou de huidstructuur verbeteren. Van geen enkele stof is echter bewezen dat die cellulite vermindert. Crèmes werken vooral oppervlakkig, terwijl de oorzaak dieper onder de huid zit. Er wordt veel geld verdiend aan dit soort crèmes. Als dermatoloog adviseer ik: geef er geen honderden euro’s aan uit.
Sporten
Sporten is gezond en kan helpen om het gewicht op peil te houden. Voor de zichtbaarheid van cellulite doen oefeningen echter weinig. Plaatselijk vet verbranden bestaat niet en bindweefsel valt niet te trainen. Wel kunnen spieren het lichaam natuurlijk een stevigere vorm geven.
Liposuctie
Bij liposuctie wordt vet onder de huid weggezogen. Als dit goed wordt gedaan, wordt er juist geen schade gemaakt aan het onderhuids bindweefsel. Het doet dan ook niets of maar heel weinig tegen cellulite.
Subcisie/operatief
Bij subcisie worden de bindweefselstrengetjes onder de huid losgesneden, waardoor het putje gladder wordt. Dit is eigenlijk de enige methode om cellulite écht te behandelen. Subcisie is al een heel oude methode. Tegenwoordig zijn er echter ook apparaten op de markt gebracht, zoals de Cellfina, waarin deze techniek in een nieuw jasje gestoken is. Hiermee kunnen gemakkelijker iets grotere oppervlaktes worden behandeld.
| Kenmerk | Overgewicht | Vetophoping (lipohypertrofie) | Lipoedeem |
|---|---|---|---|
| Vetverdeling | Over het hele lichaam | Gelokaliseerd (bv. zadeltassen) | Vooral benen/armen |
| Symmetrie | Ja | Vaak asymmetrisch | Altijd symmetrisch |
| Pijn/gevolg bij aanraking | Nee | Nee | Ja |
| Effect van afvallen | Goed | Slecht tot matig | Slecht |
| Huidstructuur | Glad | Glad tot iets verdikt | Hobbelig, fibrotisch |
| Blauwe plekken | Nee | Nee | Ja |
| Medische aandoening | Nee | Nee | Ja |
Bij Lipology Clinic zijn wij gespecialiseerd in het herkennen en behandelen van lipoedeem. Tijdens een persoonlijk consult brengen we jouw klachten zorgvuldig in kaart:
Ook wanneer je geen lipoedeem hebt, maar wél last hebt van vetophopingen (zoals bij lipohypertrofie), kunnen wij je helpen met een behandeling gericht op het verwijderen van vet en het verbeteren van de lichaamsverhoudingen.
Tijdens een intake bij Lipology Clinic beoordelen we zorgvuldig jouw situatie. We beantwoorden je vragen en bespreken wat onze liposuctiebehandeling voor jou kan betekenen, zoals het verminderen van klachten en het verbeteren van de lichaamsverhoudingen. Daarnaast bespreken we wat je zelf kunt doen en kijken we of aanvullend niet-chirurgische behandelingen te adviseren zijn. Plan gerust een vrijblijvend consult.
Ben je nog niet uitgelezen over Lipoedeem?
Wat is lipoedeem?
Lipoedeem is een aandoening waarbij er plaatselijk vetophopingen ontstaan. Dit vet is vaak pijnlijk en verdwijnt niet of nauwelijks door afvallen. Het lichaam raakt hierdoor uit verhouding met kenmerkend een slank bovenlijf en dikke ledematen; ook wel het ‘two body syndrome’ genoemd.
Lipoedeem komt vooral voor op heupen (zadeltassen), bovenbenen (dijen), onderbenen, aan de binnenkant van de knieën en op de armen. Soms zit het afwijkende vet ook op andere plaatsen, zoals de onderbuik.
Lees hier meer over verschillende types lipoedeem.
Onder andere deze kenmerken en klachten kunnen erop wijzen dat je lipoedeem hebt:
Dikke benen kunnen ook andere oorzaken hebben.
Lees hier meer over de kenmerken van lipoedeem en de verschillen met andere aandoeningen waarbij de benen dik kunnen worden.
Het onderscheid tussen ‘normaal’ algemeen overgewicht (obesitas) en lipoedeem is soms lastig. Bij obesitas worden de benen namelijk ook dik en er bestaat nog geen laboratoriumtest om aan te tonen of vet ‘echt’ lipoedeem vet is.
Er wordt gedacht dat van alle vrouwen met toegenomen onderhuids vet op de benen/armen 60% wordt veroorzaakt door obesitas, 20% door lipoedeem en de overige 20% door een combinatie van beide.
Vaak is het dus ook een mengbeeld.
Bij lymfoedeem hoopt zich weefselvocht op in het onderhuidse weefsel. Het meest kenmerkende verschijnsel van lymfoedeem is zwelling van het ledemaat (inclusief hand of voet) met daarbij vaak een zwaar, vermoeid of strak gevoel. In het beginstadium kun je nog putjes drukken in het vocht (pitting oedeem) in een later stadium niet meer.
De asymmetrie, de mogelijkheid er putjes in te drukken en het meedoen van de voeten/handen zijn duidelijke verschillen met lipoedeem.
Meestal ontstaat lipoedeem rond de puberteit. Maar het kan ook op latere leeftijd beginnen, bijvoorbeeld na een zwangerschap of zelfs pas rond de menopauze. Interessant is dat als die vrouwen dan terugblikken, hun lipoedeem vaak toch al eerder blijkt te zijn begonnen. Klachten kunnen namelijk heel geleidelijk aan toe nemen, waarbij er gewenning optreedt.
Lees hier meer over het beloop en de ernst van de klachten.
De oorzaak van lipoedeem is nog onbekend. Wel vermoeden we dat er sprake is van een genetische aanleg, die pas gedurende het leven zichtbaar wordt. Vaak zie je dus ook andere vrouwen in de familie met dezelfde lichaamsbouw en klachten.
Aangezien klachten vaak beginnen en/of verergeren tijdens hormonale schommelingen (puberteit, zwangerschap, menopauze) spelen hormonen waarschijnlijk ook een rol.
De oorzaak van lipoedeem is nog onbekend. Wel vermoeden we dat er sprake is van een genetische aanleg, die pas gedurende het leven zichtbaar wordt. Vaak zie je dus ook andere vrouwen in de familie met dezelfde lichaamsbouw en klachten.
Lipoedeem vet reageert niet of nauwelijks op afvallen. Heel frustrerend voor patiënten! Toch kan de juiste voeding de klachten wel verbeteren.
Bij lipoedeem gelden de volgende voedingsadviezen:
Als je moeite hebt om op basis van deze adviezen een voedingsplan samen te stellen, dan is het zinvol om eens met een diëtiste te praten. Bij voorkeur een diëtiste die kennis heeft over lipoedeem.
Meer over voeding bij lipoedeem
Er zijn vooral indirecte aanwijzingen dat hormonen een rol spelen bij lipoedeem. Zo weten we dat lipoedeem alléén bij vrouwen voorkomt, dat het meestal ontstaat tijdens periodes van hormonale veranderingen (zoals puberteit, zwangerschappen en/of menopauze) en dat lipoedeem verergert bij algehele gewichtstoename.
Het is dus waarschijnlijk dat in ieder geval geslachtshormonen een rol spelen bij lipoedeem. Maar ook hormonen die een bekende rol spelen bij obesitas, zoals schildklierhormonen, groeihormonen, stresshormonen en honger-/verzadigingshormonen kunnen een rol spelen bij lipoedeem.
Over het algemeen neemt de ernst van lipoedeem gedurende het leven toe. Hoe het zich bij een individuele patiënt ontwikkelt is echter niet te voorspellen. Zo kan lipoedeem het hele leven mild blijven maar ook ineens snel toenemen. Vaak rondom hormonale veranderingen of algehele gewichtstoename.
Ook de ernst van de ervaren klachten verschilt enorm tussen patiënten. Zo kan iemand met veel lipoedeem vet soms minder (pijn)klachten voelen dan iemand met weinig lipoedeem vet.
Het enige wat je zelf kunt doen om verergering te voorkomen is je goed houden aan de leefstijladviezen.
Om de communicatie makkelijker te maken wordt het algemene beloop van lipoedeem onderverdeeld in 3 stadia:
Deze ‘algemene stadia’ zeggen echter niets over de het individuele beloop en de ervaren hevigheid van de (pijn)klachten! Lees hier meer over het beloop en de ernst van lipoedeem.
Lipoedeem komt nagenoeg alleen bij vrouwen voor. In de literatuur zijn maar enkele casus van mannen met lipoedeem beschreven. Er wordt mede daardoor gedacht dat een van de oorzaken van lipoedeem waarschijnlijk hormonaal beïnvloed wordt.
Bertlich M, et al. Lipedema in a male patient: report of a rare case – management and review of the literature. GMS Interdiscip Plast Reconstr Surg DGPW. 2021 Sep 22;10:Doc11.
Lipoedeem is echt iets anders dan algemeen overgewicht (adipositas of obesitas). Er zijn ook een heleboel slanke vrouwen met lipoedeem. Zelfs bij forse vetophopingen op benen en/of armen, kan de romp mager zijn (two-body syndrome).
Gewichtsproblematiek en zelfs eetstoornissen komen regelmatig voor bij lipoedeem patiënten. Zeer waarschijnlijk, omdat afvallen of diëten weinig tot geen effect heeft op het lipoedeem vet. Het is heel belangrijk hier oog voor te hebben! Vooral meisjes in de puberteit zijn hier vatbaar voor.
Hoe verloopt de behandeling?
De behandeling van lipoedeem heeft meerdere onderdelen.
Chirurgische behandeling (liposuctie)
De enige manier om lipoedeem vet te verwijderen is tumescente liposuctie. Lipology Clinic is als expertise kliniek gespecialiseerd in deze geavanceerde behandeling.
Conservatieve behandeling
De niet chirurgische behandelingen en adviezen worden gezamenlijk de conservatieve behandeling van lipoedeem genoemd. Denk hierbij aan bewegingsprogramma’s, voedingsplannen, compressietherapie, oedeemtherapie, krachtopbouwende behandelingen, psychologische begeleiding en ondersteuning bij een gezonde leefstijl en het terugwinnen van controle (zelfmanagement).
Dingen die je zelf kunt doen om klachten te verminderen en verergering te voorkomen zijn onderdeel van de conservatieve behandeling van lipoedeem. De richtlijn lipoedeem geeft de volgende adviezen:
Tumescente liposuctie is een bewezen effectieve behandeling voor lipoedeem. Deze geavanceerde ‘lymfe-sparende’ methode verbetert de storende vetophopingen, de (over)gevoeligheid, de pijnklachten en daarmee de algehele kwaliteit van leven. Ook voorkomt het dat lipoedeem op de behandelde gebieden verergert (1).
Let op: andere (traditionele) liposuctie methoden kunnen de klachten juist verergeren! Laat je dus goed informeren!
1. Sandhofer M, Hanke CW, Habbema L. […] Halk AB. Prevention of Progression of Lipedema With Liposuction Using Tumescent Local Anesthesia: Results of an International Consensus Conference. Dermatol Surg. 2020 Feb;46(2):220-228.
Tumescente liposuctie is een geavanceerde techniek, die geheel onder plaatselijke verdoving wordt uitgevoerd. Er wordt hierbij heel veel vloeistof met verdoving in het te behandelen gebied ingespoten, waardoor het vetweefsel stevig wordt en het vet als het ware verweekt. Hierdoor kan het vet veiliger, makkelijker, mooier en met minder weefselschade (lymfe-sparend) worden verwijderd. Om de behandeling nog meer te verfijnen gebruiken we bij Lipology Clinic dunne trillende (vibrerende) zuigbuisjes (canules).
Om liposuctie veilig (lymfe-sparend) uit te voeren moet de behandeling voldoen aan een aantal strikte voorwaarden1. Dit wordt alleen uitgevoerd in enkele gespecialiseerde centra, zoals Lipology Clinic.
Dit zijn vragen die je zelf aan de arts kunt stellen om te achterhalen of je echt met de juiste techniek te maken hebt:
Bij lipoedeem is het ook belangrijk dat er in het behandelgebied zo veel mogelijk vet wordt weggehaald. Alleen hiermee voorkom je dat de klachten weer terugkomen.
Omdat de klachten bij de meeste patiënten steeds erger worden en het effect van een tumescente liposuctie blijvend is, heeft het de voorkeur om liposuctie in een vroeg stadium uit te laten voeren.
Tumescente liposuctie geeft vaak veel bewegingsvrijheid terug, waardoor je meer controle en tevredenheid voelt over je lichaam. Ook past kleding weer beter. Dit alles vergroot de kwaliteit van leven.
Pijnstilling en medicatie
Medicijnen hebben geen effect tegen lipoedeem. Gebruik van plastabletten kan zelfs extra risico’s opleveren.
Er is nog geen duidelijkheid over de precieze oorzaak van de pijn bij lipoedeem. Wel weten we steeds meer over afwijkingen in het lipoedeem vet, die mogelijk ook de pijn kunnen verklaren, zoals: afwijkingen in lymfe- en kleine bloedvaatjes, toegenomen ontstekingscellen, toename van vetcellen in grootte en aantal, verharding van het weefsel (fibrose), zuurstoftekort (hypoxie) en verhoogde gevoeligheid van zenuwen.
Ook lijkt de pijnbeleving toegenomen bij lipoedeem (allodynie). Hoe dit komt is niet duidelijk.
Tot slot kan er ook nog indirect pijn ontstaan door lipoedeem. Denk hierbij aan knie- en voetklachten, door het toegenomen gewicht op de gewrichten.
Behandeling van de pijn is een belangrijk doel van de gehele behandeling van het lipoedeem. Dingen die je zelf kan doen zijn vooral het volgen van een gezonde leefstijl met voldoende beweging en gezonde voeding. Bij sommigen geeft het dragen van compressie kleding verlichting.
Tumescente liposuctie onder plaatselijke verdoving heeft in ieder geval bewezen langdurig effect op de pijnklachten bij lipoedeem1. Dit is ook onze ervaring. De meeste patiënten geven na de behandeling aan dat de pijnklachten in het behandelde gebied heel erg afgenomen zijn, waardoor bewegen en het dragen van kleding weer veel makkelijker is geworden.
* Sandhofer M, Hanke CW, Habbema L. […] Halk AB. Prevention of Progression of Lipedema With Liposuction Using Tumescent Local Anesthesia: Results of an International Consensus Conference. Dermatol Surg. 2020 Feb;46(2):220-228.
Een oorzakelijke rol van deze hormonen bij lipoedeem is nog nooit wetenschappelijk aangetoond. Er zijn daarom ook geen adviezen over het al dan niet starten van bijvoorbeeld de anticonceptiepil of hormoonspiraal bij lipoedeem. Het is wel aan te raden om bij het starten van hormonen goed op te letten of er niet plotseling verergering van het lipoedeem optreedt. Houd je verder vooral ook tijdens hormonale veranderingen (zoals zwangerschappen en menopauze) heel goed aan de leefstijladviezen, om verergering van lipoedeem zo veel mogelijk te voorkomen.
Zo’n 27% tot 36% van de vrouwen met lipoedeem heeft een traag werkende schildklier! Symptomen hiervan zijn o.a. gewichtstoename, vermoeidheid en moeite met koude omgevingen. Deze klachten lijken dus ook op de klachten bij lipoedeem!
Het advies is dan ook om dit laagdrempelig te onderzoeken als er lipoedeem wordt geconstateerd.
Herbst KL, et al. Standard of care for lipedema in the United States. Phlebology. 2021 Dec;36(10):779-796.
Een verhoogd stressniveau (cortisol en adrenaline) kan tot eetbuien leiden en bijdragen aan overgewicht en langdurige ontstekingsreacties., wat beide gelinkt is aan lipoedeem.
Het nemen van voldoende rust, voldoende slaap maar zeker ook voldoende beweging is daarom ook bij lipoedeem heel belangrijk.
Nee. Lipoedeem zélf geeft geen groter risico op hartklachten. Sterker nog: een peervormige vetverdeling zou juist beschermen tegen hart en vaatziekten.
Algemeen overgewicht (obesitas) verhoogt dit risico wel. Aangezien een groot percentage van de lipoedeem patiënten ook algemeen overgewicht ontwikkelt, is volgen van de leefregels heel belangrijk.
Een recente wetenschappelijke studie liet zien dat een hoge bloeddruk bij lipoedeem patiënten vaker voorkomt dan in de gemiddelde bevolking.
De exacte relatie is echter niet helemaal duidelijk. Het lijkt erop dat er een verband is met de gelijktijdige aanwezigheid van algeheel overgewicht, wat in verder gevorderde stadia van lipoedeem ook vaker voorkomt.
Het is daarom belangrijk om altijd te kijken naar je bloeddruk, vooral als je last hebt van algeheel overgewicht.
Wat kost de behandeling?
Bekijk hieronder de kosten:
Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.
100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten