This post is also available in:
Bekend uit de media:
This post is also available in:
Bekend uit de media:
Tijdens de overgang kan lipoedeem voor het eerst tot uiting komen of kunnen bestaande klachten verergeren. De hormonale veranderingen in deze levensfase hebben invloed op vetverdeling, vochthuishouding en het klachtenpatroon. Lipology Clinic legt uit wat er gebeurt tijdens de overgang en welke behandelopties mogelijk zijn.
Navigeer naar:
Volgens de meest bekende classificatie heeft lipoedeem 3 stadia:
In het plaatje hieronder zie je een voorbeeld van de drie stadia. Meer over waar lipoedeem allemaal kan zitten lees je hier.
Lipoedeem is een ‘chronische‘ aandoening. Dit betekent dat je er dus niet van kunt genezen. De aanleg zal dus altijd bij je blijven. Bij veel mensen (dus algemeen gesproken) worden de hoeveelheid vet en de bijbehorende klachten gedurende het leven steeds meer (progressief). Vandaar de indeling in stadia: dit maakt het communiceren over lipoedeem tussen professionals en in wetenschappelijke onderzoeken gemakkelijker. Deze stadia zeggen echter niets het beloop per individuen
Je kunt niet genezen van lipoedeem. Over het algemeen nemen de hoeveelheid vet en klachten gedurende het leven toe.
Hoe lipoedeem zich bij een individuele patiënt ontwikkelt is niet te voorspellen. Zo komt het voor dat iemand maar een heel klein beetje lipoedeem heeft, waarbij er nauwelijks klachten aanwezig zijn. Het kleine beetje toenomen onderhuidse vet is dan het enige symptoom. Als er geen verergering optreedt, dan kan het lipoedeem bij die persoon het hele leven heel mild blijven en hoeft het niet tot erge klachten te leiden.
Anderzijds kan lipoedeem ook heel snel toenemen. Vaak gebeurt dit in tijden van hormonale schommelingen of algehele gewichtstoename. Dit valt nogmaals niet te voorspellen. Het enige wat je kunt doen is je goed houden aan de leefstijladviezen.
Het individuele beloop van lipoedeem is onvoorspelbaar!
Om het extra ingewikkeld te maken: de hoeveelheid van het lipoedeem vet zegt weinig over de hoeveelheid klachten die een patiënt ervan ervaart. Zo zijn er mensen met maar een klein beetje lipoedeem vet (stadium 1), die heel veel (pijn)klachten hebben maar ook mensen met een heleboel lipoedeem vet (stadium 3), die nauwelijks pijnklachten hebben maar bijvoorbeeld vooral last hebben van het volume van het vet.
Door deze grote verschillen in klachten tussen patiënten is het maken van onderscheid tussen milde vormen van lipoedeem, een uitgesproken vrouwelijke vetverdeling (‘normaal’ peer figuur) en lokaal toegenomen onderhuids vet (lipohypertrofie) bijvoorbeeld op de zadeltassen soms lastig.
Bij latere stadia lipoedeem speelt vaak ook algeheel overgewicht een rol en kan een mengbeeld van obesitas en lipoedeem aanwezig zijn. Er wordt gedacht dat van alle vrouwen met toenomen onderhuids vet op de benen/armen 60% wordt veroorzaakt door obesitas, 20% door lipoedeem en de overige 20% door een combinatie van beide.
Dit maakt het stellen van de diagnose, zelfs bij veel artsen, moeilijk. Toch is een vroege diagnose belangrijk, zodat je op tijd weet welke behandelingen je kunt starten en met welke leefstijl adviezen je rekening kunt houden.
> Twijfel jij of je lipoedeem hebt? Lees dan hier meer over hoe je lipoedeem kunt herkennen.
Omdat de klachten bij de meeste patiënten steeds erger worden en het effect van een liposuctie (indien juist uitgevoerd) blijvend is, heeft het de voorkeur om liposuctie in een vroeg stadium te laten doen. Maar let op! Niet alle soorten liposucties zijn geschikt voor lipoedeem. Een tumescente (lymfe-sparende) liposuctie geeft vaak veel bewegingsvrijheid terug, waardoor vrouwen ook weer meer controle ervaren over hun lichaam. Dit voorkomt verergering en vergroot de kwaliteit van leven.
> Lees hier meer over tumescente ‘lymfe sparende’ liposuctie.
De vraag of het lipoedeem ook in jouw geval steeds erger wordt is niet te beantwoorden. Wel is het tijdig stellen van de diagnose en het krijgen van de juiste adviezen en eventueel behandeling voor iedereen met lipoedeem belangrijk.
Als expertise kliniek staan wij voor deskundigheid, veiligheid en bewezen effectieve resultaten. Lipology Clinic is opgericht door dermatoloog dokter Halk. Zij is internationaal erkend expert op het gebied van lipoedeem en de behandeling van lipoedeem met tumescente liposuctie onder plaatselijke verdoving. Ze is lid van de lipoedeem expertgroep van patiëntenvereniging NL-Net en coauteur van meerdere lipoedeem richtlijnen en wetenschappelijke publicaties.
Bij onze expertise kliniek weet je dus 100% zeker dat je in goede handen bent.
“Afgelopen jaar heeft dokter Halk lipodeem bij mij geconstateerd. Zij heeft mij een heel mooi behandelplan voorgesteld en ik ben super tevreden met het resultaat!”
zorgkaart
Dokter Halk is de oprichter van Lipology Clinic. Door haar opleiding tot dermatoloog en passie voor esthetiek is drs. Halk expert op het gebied van zowel medische als cosmetische behandelingen van de huid en de onderhuidse weefsels.
Loek Habbema is autoriteit op het gebied van vetbehandelingen met meer dan 30 jaar ervaring. Hij behandelde voorheen in Medisch Centrum ‘t Gooi in Bussum. Nu behandelt Loek Habbema zijn patiënten bij Lipology Clinic, waar hij ook Medisch Adviseur is.
Christiaan Bakker is een ervaren dermatoloog met een specialisatie in lipoedeem en lymfoedeem. Hij behandelt patiënten bij Lipology Clinic en is daarnaast werkzaam bij het Expertisecentrum Lymfovasculaire Geneeskunde (ECL) in Drachten.
Wat is lipoedeem?
Lipoedeem is een aandoening waarbij er plaatselijk vetophopingen ontstaan. Dit vet is vaak pijnlijk en verdwijnt niet of nauwelijks door afvallen. Het lichaam raakt hierdoor uit verhouding met kenmerkend een slank bovenlijf en dikke ledematen; ook wel het ‘two body syndrome’ genoemd.
Lipoedeem komt vooral voor op heupen (zadeltassen), bovenbenen (dijen), onderbenen, aan de binnenkant van de knieën en op de armen. Soms zit het afwijkende vet ook op andere plaatsen, zoals de onderbuik.
Lees hier meer over verschillende types lipoedeem.
Onder andere deze kenmerken en klachten kunnen erop wijzen dat je lipoedeem hebt:
Dikke benen kunnen ook andere oorzaken hebben.
Lees hier meer over de kenmerken van lipoedeem en de verschillen met andere aandoeningen waarbij de benen dik kunnen worden.
Het onderscheid tussen ‘normaal’ algemeen overgewicht (obesitas) en lipoedeem is soms lastig. Bij obesitas worden de benen namelijk ook dik en er bestaat nog geen laboratoriumtest om aan te tonen of vet ‘echt’ lipoedeem vet is.
Er wordt gedacht dat van alle vrouwen met toegenomen onderhuids vet op de benen/armen 60% wordt veroorzaakt door obesitas, 20% door lipoedeem en de overige 20% door een combinatie van beide.
Vaak is het dus ook een mengbeeld.
Bij lymfoedeem hoopt zich weefselvocht op in het onderhuidse weefsel. Het meest kenmerkende verschijnsel van lymfoedeem is zwelling van het ledemaat (inclusief hand of voet) met daarbij vaak een zwaar, vermoeid of strak gevoel. In het beginstadium kun je nog putjes drukken in het vocht (pitting oedeem) in een later stadium niet meer.
De asymmetrie, de mogelijkheid er putjes in te drukken en het meedoen van de voeten/handen zijn duidelijke verschillen met lipoedeem.
Meestal ontstaat lipoedeem rond de puberteit. Maar het kan ook op latere leeftijd beginnen, bijvoorbeeld na een zwangerschap of zelfs pas rond de menopauze. Interessant is dat als die vrouwen dan terugblikken, hun lipoedeem vaak toch al eerder blijkt te zijn begonnen. Klachten kunnen namelijk heel geleidelijk aan toe nemen, waarbij er gewenning optreedt.
Lees hier meer over het beloop en de ernst van de klachten.
De oorzaak van lipoedeem is nog onbekend. Wel vermoeden we dat er sprake is van een genetische aanleg, die pas gedurende het leven zichtbaar wordt. Vaak zie je dus ook andere vrouwen in de familie met dezelfde lichaamsbouw en klachten.
Aangezien klachten vaak beginnen en/of verergeren tijdens hormonale schommelingen (puberteit, zwangerschap, menopauze) spelen hormonen waarschijnlijk ook een rol.
De oorzaak van lipoedeem is nog onbekend. Wel vermoeden we dat er sprake is van een genetische aanleg, die pas gedurende het leven zichtbaar wordt. Vaak zie je dus ook andere vrouwen in de familie met dezelfde lichaamsbouw en klachten.
Lipoedeem vet reageert niet of nauwelijks op afvallen. Heel frustrerend voor patiënten! Toch kan de juiste voeding de klachten wel verbeteren.
Bij lipoedeem gelden de volgende voedingsadviezen:
Als je moeite hebt om op basis van deze adviezen een voedingsplan samen te stellen, dan is het zinvol om eens met een diëtiste te praten. Bij voorkeur een diëtiste die kennis heeft over lipoedeem.
Meer over voeding bij lipoedeem
Er zijn vooral indirecte aanwijzingen dat hormonen een rol spelen bij lipoedeem. Zo weten we dat lipoedeem alléén bij vrouwen voorkomt, dat het meestal ontstaat tijdens periodes van hormonale veranderingen (zoals puberteit, zwangerschappen en/of menopauze) en dat lipoedeem verergert bij algehele gewichtstoename.
Het is dus waarschijnlijk dat in ieder geval geslachtshormonen een rol spelen bij lipoedeem. Maar ook hormonen die een bekende rol spelen bij obesitas, zoals schildklierhormonen, groeihormonen, stresshormonen en honger-/verzadigingshormonen kunnen een rol spelen bij lipoedeem.
Over het algemeen neemt de ernst van lipoedeem gedurende het leven toe. Hoe het zich bij een individuele patiënt ontwikkelt is echter niet te voorspellen. Zo kan lipoedeem het hele leven mild blijven maar ook ineens snel toenemen. Vaak rondom hormonale veranderingen of algehele gewichtstoename.
Ook de ernst van de ervaren klachten verschilt enorm tussen patiënten. Zo kan iemand met veel lipoedeem vet soms minder (pijn)klachten voelen dan iemand met weinig lipoedeem vet.
Het enige wat je zelf kunt doen om verergering te voorkomen is je goed houden aan de leefstijladviezen.
Om de communicatie makkelijker te maken wordt het algemene beloop van lipoedeem onderverdeeld in 3 stadia:
Deze ‘algemene stadia’ zeggen echter niets over de het individuele beloop en de ervaren hevigheid van de (pijn)klachten! Lees hier meer over het beloop en de ernst van lipoedeem.
Lipoedeem komt nagenoeg alleen bij vrouwen voor. In de literatuur zijn maar enkele casus van mannen met lipoedeem beschreven. Er wordt mede daardoor gedacht dat een van de oorzaken van lipoedeem waarschijnlijk hormonaal beïnvloed wordt.
Bertlich M, et al. Lipedema in a male patient: report of a rare case – management and review of the literature. GMS Interdiscip Plast Reconstr Surg DGPW. 2021 Sep 22;10:Doc11.
Lipoedeem is echt iets anders dan algemeen overgewicht (adipositas of obesitas). Er zijn ook een heleboel slanke vrouwen met lipoedeem. Zelfs bij forse vetophopingen op benen en/of armen, kan de romp mager zijn (two-body syndrome).
Gewichtsproblematiek en zelfs eetstoornissen komen regelmatig voor bij lipoedeem patiënten. Zeer waarschijnlijk, omdat afvallen of diëten weinig tot geen effect heeft op het lipoedeem vet. Het is heel belangrijk hier oog voor te hebben! Vooral meisjes in de puberteit zijn hier vatbaar voor.
Hoe verloopt de behandeling?
De behandeling van lipoedeem heeft meerdere onderdelen.
Chirurgische behandeling (liposuctie)
De enige manier om lipoedeem vet te verwijderen is tumescente liposuctie. Lipology Clinic is als expertise kliniek gespecialiseerd in deze geavanceerde behandeling.
Conservatieve behandeling
De niet chirurgische behandelingen en adviezen worden gezamenlijk de conservatieve behandeling van lipoedeem genoemd. Denk hierbij aan bewegingsprogramma’s, voedingsplannen, compressietherapie, oedeemtherapie, krachtopbouwende behandelingen, psychologische begeleiding en ondersteuning bij een gezonde leefstijl en het terugwinnen van controle (zelfmanagement).
Dingen die je zelf kunt doen om klachten te verminderen en verergering te voorkomen zijn onderdeel van de conservatieve behandeling van lipoedeem. De richtlijn lipoedeem geeft de volgende adviezen:
Tumescente liposuctie is een bewezen effectieve behandeling voor lipoedeem. Deze geavanceerde ‘lymfe-sparende’ methode verbetert de storende vetophopingen, de (over)gevoeligheid, de pijnklachten en daarmee de algehele kwaliteit van leven. Ook voorkomt het dat lipoedeem op de behandelde gebieden verergert (1).
Let op: andere (traditionele) liposuctie methoden kunnen de klachten juist verergeren! Laat je dus goed informeren!
1. Sandhofer M, Hanke CW, Habbema L. […] Halk AB. Prevention of Progression of Lipedema With Liposuction Using Tumescent Local Anesthesia: Results of an International Consensus Conference. Dermatol Surg. 2020 Feb;46(2):220-228.
Tumescente liposuctie is een geavanceerde techniek, die geheel onder plaatselijke verdoving wordt uitgevoerd. Er wordt hierbij heel veel vloeistof met verdoving in het te behandelen gebied ingespoten, waardoor het vetweefsel stevig wordt en het vet als het ware verweekt. Hierdoor kan het vet veiliger, makkelijker, mooier en met minder weefselschade (lymfe-sparend) worden verwijderd. Om de behandeling nog meer te verfijnen gebruiken we bij Lipology Clinic dunne trillende (vibrerende) zuigbuisjes (canules).
Om liposuctie veilig (lymfe-sparend) uit te voeren moet de behandeling voldoen aan een aantal strikte voorwaarden1. Dit wordt alleen uitgevoerd in enkele gespecialiseerde centra, zoals Lipology Clinic.
Dit zijn vragen die je zelf aan de arts kunt stellen om te achterhalen of je echt met de juiste techniek te maken hebt:
Bij lipoedeem is het ook belangrijk dat er in het behandelgebied zo veel mogelijk vet wordt weggehaald. Alleen hiermee voorkom je dat de klachten weer terugkomen.
Omdat de klachten bij de meeste patiënten steeds erger worden en het effect van een tumescente liposuctie blijvend is, heeft het de voorkeur om liposuctie in een vroeg stadium uit te laten voeren.
Tumescente liposuctie geeft vaak veel bewegingsvrijheid terug, waardoor je meer controle en tevredenheid voelt over je lichaam. Ook past kleding weer beter. Dit alles vergroot de kwaliteit van leven.
Pijnstilling en medicatie
Medicijnen hebben geen effect tegen lipoedeem. Gebruik van plastabletten kan zelfs extra risico’s opleveren.
Er is nog geen duidelijkheid over de precieze oorzaak van de pijn bij lipoedeem. Wel weten we steeds meer over afwijkingen in het lipoedeem vet, die mogelijk ook de pijn kunnen verklaren, zoals: afwijkingen in lymfe- en kleine bloedvaatjes, toegenomen ontstekingscellen, toename van vetcellen in grootte en aantal, verharding van het weefsel (fibrose), zuurstoftekort (hypoxie) en verhoogde gevoeligheid van zenuwen.
Ook lijkt de pijnbeleving toegenomen bij lipoedeem (allodynie). Hoe dit komt is niet duidelijk.
Tot slot kan er ook nog indirect pijn ontstaan door lipoedeem. Denk hierbij aan knie- en voetklachten, door het toegenomen gewicht op de gewrichten.
Behandeling van de pijn is een belangrijk doel van de gehele behandeling van het lipoedeem. Dingen die je zelf kan doen zijn vooral het volgen van een gezonde leefstijl met voldoende beweging en gezonde voeding. Bij sommigen geeft het dragen van compressie kleding verlichting.
Tumescente liposuctie onder plaatselijke verdoving heeft in ieder geval bewezen langdurig effect op de pijnklachten bij lipoedeem1. Dit is ook onze ervaring. De meeste patiënten geven na de behandeling aan dat de pijnklachten in het behandelde gebied heel erg afgenomen zijn, waardoor bewegen en het dragen van kleding weer veel makkelijker is geworden.
* Sandhofer M, Hanke CW, Habbema L. […] Halk AB. Prevention of Progression of Lipedema With Liposuction Using Tumescent Local Anesthesia: Results of an International Consensus Conference. Dermatol Surg. 2020 Feb;46(2):220-228.
Een oorzakelijke rol van deze hormonen bij lipoedeem is nog nooit wetenschappelijk aangetoond. Er zijn daarom ook geen adviezen over het al dan niet starten van bijvoorbeeld de anticonceptiepil of hormoonspiraal bij lipoedeem. Het is wel aan te raden om bij het starten van hormonen goed op te letten of er niet plotseling verergering van het lipoedeem optreedt. Houd je verder vooral ook tijdens hormonale veranderingen (zoals zwangerschappen en menopauze) heel goed aan de leefstijladviezen, om verergering van lipoedeem zo veel mogelijk te voorkomen.
Zo’n 27% tot 36% van de vrouwen met lipoedeem heeft een traag werkende schildklier! Symptomen hiervan zijn o.a. gewichtstoename, vermoeidheid en moeite met koude omgevingen. Deze klachten lijken dus ook op de klachten bij lipoedeem!
Het advies is dan ook om dit laagdrempelig te onderzoeken als er lipoedeem wordt geconstateerd.
Herbst KL, et al. Standard of care for lipedema in the United States. Phlebology. 2021 Dec;36(10):779-796.
Een verhoogd stressniveau (cortisol en adrenaline) kan tot eetbuien leiden en bijdragen aan overgewicht en langdurige ontstekingsreacties., wat beide gelinkt is aan lipoedeem.
Het nemen van voldoende rust, voldoende slaap maar zeker ook voldoende beweging is daarom ook bij lipoedeem heel belangrijk.
Nee. Lipoedeem zélf geeft geen groter risico op hartklachten. Sterker nog: een peervormige vetverdeling zou juist beschermen tegen hart en vaatziekten.
Algemeen overgewicht (obesitas) verhoogt dit risico wel. Aangezien een groot percentage van de lipoedeem patiënten ook algemeen overgewicht ontwikkelt, is volgen van de leefregels heel belangrijk.
Een recente wetenschappelijke studie liet zien dat een hoge bloeddruk bij lipoedeem patiënten vaker voorkomt dan in de gemiddelde bevolking.
De exacte relatie is echter niet helemaal duidelijk. Het lijkt erop dat er een verband is met de gelijktijdige aanwezigheid van algeheel overgewicht, wat in verder gevorderde stadia van lipoedeem ook vaker voorkomt.
Het is daarom belangrijk om altijd te kijken naar je bloeddruk, vooral als je last hebt van algeheel overgewicht.
Wat kost de behandeling?
Bekijk hieronder de kosten:
Laat jouw e-mailadres achter en download direct daarna de brochure over lipoedeem. Hierin vind je onder andere alles over de behandeling, de resultaten en de kosten.
Ben je nog niet uitgelezen over Lipoedeem?
Inhoud medisch gecontroleerd
Deze pagina is beoordeeld op medische juistheid door Drs. Halk, arts bij Lipology Clinic. De inhoud wordt regelmatig geactualiseerd volgens de laatste medische inzichten.
Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.
100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten