This post is also available in: NL

Bekend uit de media:

Lipology Clinic te zien op RTL 4
Lipology Clinic te zien op NPO 1
Linda Magazine

Oorzaak lipoedeem: wat veroorzaakt deze aandoening?

Lipoedeem is een chronische aandoening die voornamelijk vrouwen treft en wordt gekenmerkt door een symmetrische ophoping van vetweefsel in de benen en soms armen. Voor veel patiënten is de vraag naar de oorzaak van lipoedeem een van de eerste die opkomt na de diagnose. Bij Lipology begrijpen we deze behoefte aan antwoorden en willen we u helpen de huidige wetenschappelijke inzichten over de oorzaken van lipoedeem te begrijpen.

Lipoedeem, vetophoping of overgewicht?
Herken het verschil

Wat is de oorzaak van lipoedeem?

De exacte oorzaak van lipoedeem is nog niet volledig bekend. Wel weten we inmiddels dat er een aantal factoren een rol kunnen spelen:

Erfelijke aanleg
Lipoedeem komt regelmatig voor binnen families. Als lipoedeem bij meerdere vrouwen in je familie voorkomt, is de kans groter dat jij het ook ontwikkelt.

Hormonen
Er lijkt een duidelijke relatie te zijn met vrouwelijke hormonen. Lipoedeem komt vrijwel uitsluitend bij vrouwen voor en wordt meestal zichtbaar na de puberteit. Ook zien we dat klachten kunnen ontstaan of verergeren tijdens de zwangerschap en de overgang.
(Lees ook: Lipoedeem: welke rol spelen hormonen?)

Bindweefsel en hypermobiliteit
Veel mensen met lipoedeem hebben verslapt bindweefsel (hypermobiliteit) en soms ook zwakkere banden rondom enkels en knieën. Het is nog niet zeker of dit een oorzaak is van lipoedeem, of juist een bijkomend kenmerk of gevolg.

Wat zijn de symptomen van lipoedeem?

De klachten bij lipoedeem verschillen per persoon. Niet iedereen heeft alle symptomen, en de ernst kan uiteenlopen. Veelvoorkomende kenmerken zijn:

  • een afwijkende vetverdeling, vaak symmetrisch (aan beide kanten hetzelfde)
  • vetophopingen vooral rond de heupen, dijen, knieën, armen en soms onderbenen
  • voeten en handen blijven meestal slank (in tegenstelling tot veel andere vormen van oedeem)
  • verschil tussen boven- en onderlichaam blijft zichtbaar, ook na gewichtsverlies
  • een zwaar, gespannen of pijnlijk gevoel in benen en/of armen
  • drukpijn of gevoeligheid bij aanraken
  • sneller een vermoeid of “verzuurd” gevoel bij inspanning
  • vetweefsel dat bobbelig, stevig of sponsachtig kan aanvoelen
  • snel blauwe plekken krijgen, soms zonder duidelijke oorzaak
  • vaker spataderen of kleine zichtbare vaatjes (rode of paarse adertjes)

 

Herken je meerdere van deze signalen? Dan kan het verstandig zijn om een specialist te raadplegen voor duidelijkheid.

Lipoedeem, vetophoping of overgewicht?
Herken het verschil

Waarom ontstaat lipoedeem?

De exacte oorzaak van lipoedeem is nog niet volledig bekend. Dat is belangrijk om eerlijk te benoemen: ondanks jarenlang onderzoek is er nog geen definitief antwoord op wat lipoedeem precies veroorzaakt. Tegelijk weten we inmiddels wél steeds meer over factoren die waarschijnlijk een rol spelen.

Op basis van recente studies en internationale medische inzichten lijkt lipoedeem een multifactoriële aandoening te zijn. Dat betekent dat meerdere factoren samen bijdragen aan het ontstaan en verloop.

De huidige medische consensus wijst vooral op:

  • een combinatie van erfelijke aanleg en hormonale triggers
  • veranderingen in het lymfestelsel
  • een afwijkende ontwikkeling en verdeling van vetcellen
  • hormonale schommelingen tijdens levensfasen zoals puberteit, zwangerschap en overgang

 

Belangrijk om te weten: lipoedeem is geen gevolg van overgewicht of een ongezonde leefstijl. Wel kunnen gewichtstoename en leefstijl invloed hebben op de ernst van klachten.

Hormonale factoren en lipoedeem

Hormonen spelen waarschijnlijk een belangrijke rol bij het ontstaan en verergeren van lipoedeem. Dit helpt verklaren waarom lipoedeem vrijwel uitsluitend bij vrouwen voorkomt. Uit epidemiologisch onderzoek blijkt dat meer dan 95% van de patiënten vrouw is. Vaak worden de klachten voor het eerst zichtbaar tijdens periodes van hormonale verandering.

Vrouwelijke hormonen als mogelijke trigger
Onderzoek (o.a. gepubliceerd in Lymphatic Research and Biology, 2020) laat zien dat hormonen zoals oestrogeen en progesteron invloed kunnen hebben op processen die relevant zijn bij lipoedeem, zoals:

  • de manier waarop vet wordt opgeslagen en verdeeld in het lichaam
  • de doorlaatbaarheid van bloedvaten
  • het functioneren van het lymfestelsel
  • vocht vasthouden en zwelling

 

Er zijn ook aanwijzingen dat vetweefsel bij vrouwen met lipoedeem anders kan reageren op hormonale prikkels (o.a. onderzoeken vanuit de Földi Clinic in Duitsland). Het exacte mechanisme wordt nog onderzocht.

Momenten waarop klachten vaak beginnen of verergeren
In de praktijk zien artsen dat lipoedeem regelmatig ontstaat of duidelijker wordt tijdens bepaalde levensfases:

  • Puberteit: ongeveer 40% van de vrouwen merkt de eerste symptomen in de adolescentie.
  • Zwangerschap: bij 15–20% van de vrouwen kunnen klachten ontstaan of verergeren tijdens of na een zwangerschap.
  • Overgang (menopauze): hormonale schommelingen kunnen ook in deze fase invloed hebben op het verloop van lipoedeem. Het exacte verband wordt nog verder onderzocht.

 

Schildklierhormonen: mogelijk verband
Recent onderzoek (o.a. Phlebology, 2021) suggereert een mogelijke associatie tussen lipoedeem en schildklierafwijkingen. Vrouwen met lipoedeem lijken statistisch vaker schildklierproblemen te hebben, maar het is nog niet duidelijk of dit direct met elkaar samenhangt. Ook hier is meer onderzoek nodig.

Heb je vragen over de rol van hormonen bij jouw klachten?
Tijdens een consult kijken we naar jouw situatie en geven we een persoonlijk advies, passend bij jouw klachten en levensfase.

Lipoedeem, vetophoping of overgewicht?
Herken het verschil

Erfelijke aanleg en genetische factoren

Lipoedeem komt vaak voor binnen families. Dit is één van de sterkste aanwijzingen dat erfelijke aanleg een belangrijke rol speelt. Tegelijk is nog niet precies bekend welke genen hierbij betrokken zijn. Het onderzoek naar de genetische oorzaak van lipoedeem is nog volop in ontwikkeling.

Lipoedeem komt vaak voor in families
Uit epidemiologisch onderzoek (o.a. gepubliceerd in het British Journal of Dermatology, 2019) blijkt dat lipoedeem opvallend vaak binnen families voorkomt. In deze studie werd onder andere gevonden dat:

  • 64% van de vrouwen met lipoedeem familieleden heeft met vergelijkbare klachten
  • in ongeveer 80% van de gevallen de aandoening wordt doorgegeven van moeder op dochter
  • zussen van vrouwen met lipoedeem een 5 tot 7 keer verhoogd risico hebben om het ook te ontwikkelen

 

Wat weten we over genetische aanleg?
Onderzoekers hebben nog geen “één lipoedeem-gen” gevonden. Het lijkt te gaan om een combinatie van meerdere genetische factoren. Studies (o.a. vanuit het University Medical Center Hamburg-Eppendorf) suggereren dat genetische aanleg invloed kan hebben op:

  • gevoeligheid voor hormonale veranderingen
  • de manier waarop vetcellen zich ontwikkelen en verdelen
  • het functioneren van het lymfestelsel
  • de structuur en doorlaatbaarheid van bloedvaten

 

Belangrijk om te weten: erfelijke aanleg betekent niet dat lipoedeem onvermijdelijk is. Het vergroot de kans, maar ook hormonale triggers en andere factoren kunnen invloed hebben op het ontstaan en beloop.

Epigenetica: een nieuw onderzoeksgebied
Nieuw onderzoek richt zich ook op epigenetica. Dit gaat over hoe omgevingsfactoren genactiviteit kunnen beïnvloeden, zonder dat het DNA zelf verandert. Dit veld staat nog in de kinderschoenen, maar kan in de toekomst mogelijk helpen om beter te begrijpen waarom lipoedeem bij de één wel ontstaat en bij de ander niet.

Risicofactoren en triggers

De exacte oorzaak van lipoedeem is nog niet volledig bekend. Wel zien artsen en onderzoek dat bepaalde factoren de kans op klachten kunnen vergroten of ervoor kunnen zorgen dat klachten sneller verergeren.

Gewichtstoename: geen oorzaak, wél van invloed
Het is belangrijk om te weten dat gewichtstoename lipoedeem niet veroorzaakt. Wel kan extra gewicht de klachten vaak versterken. Onder andere omdat het:

  • het zware gevoel, pijn en zwelling kan verergeren
  • het lastiger maakt om lipoedeem te herkennen en te diagnosticeren
  • de behandeling en het herstel kan beïnvloeden
  • extra impact kan hebben op zelfbeeld en kwaliteit van leven

 

Stress of ingrijpende gebeurtenissen
Sommige cliënten geven aan dat hun klachten voor het eerst begonnen of duidelijker werden na een ingrijpende periode, zoals:

  • emotioneel verlies of trauma
  • een operatie, blessure of lichamelijke gebeurtenis
  • langdurige of intense stress
  • ernstige ziekte of langdurig medicijngebruik

 

Belangrijk: dit zijn vooral klinische observaties en ervaringen van patiënten. Er is nog onvoldoende bewijs dat dit direct lipoedeem veroorzaakt. Meer onderzoek is nodig om dit beter te begrijpen.

Leefstijl: beïnvloedt symptomen, maar veroorzaakt het niet
Leefstijl veroorzaakt geen lipoedeem, maar kan wel invloed hebben op hoe je je voelt. Factoren die klachten kunnen versterken zijn bijvoorbeeld:

  • langdurig zitten of staan
  • te weinig beweging
  • veel zout (meer vocht vasthouden)
  • bepaalde vormen van hormonale anticonceptie

Lipoedeem, vetophoping of overgewicht?
Herken het verschil

Wat lipoedeem niet veroorzaakt

Het is minstens zo belangrijk om te weten wat lipoedeem níet veroorzaakt. Veel vrouwen krijgen (onterecht) het gevoel dat ze iets fout doen, terwijl lipoedeem een medische aandoening is.

Lipoedeem is iets anders dan andere vormen van oedeem
Lipoedeem wordt soms verward met andere aandoeningen die ook zwelling of dikke benen kunnen veroorzaken. Het verschil zit vooral in de oorzaak:

  • Lymfoedeem: ontstaat door een aantoonbaar probleem of beschadiging van het lymfestelsel.
  • Veneus oedeem: wordt veroorzaakt door problemen met de bloedcirculatie (bijvoorbeeld spataderen of veneuze insufficiëntie).
  • Gewichtsgerelateerde zwelling: hangt samen met overgewicht en neemt vaak af bij gewichtsverlies.

 

Mythes en misverstanden
Lipoedeem wordt niet veroorzaakt door:

  • luiheid of gebrek aan wilskracht
  • te veel eten of een “slecht dieet”
  • te weinig beweging (al kan beweging wél klachten verminderen)
  • alleen psychologische factoren

 

Deze misverstanden, vaak gebaseerd op vooroordelen over gewicht, kunnen leiden tot schuldgevoelens en zorgen ervoor dat mensen langer rondlopen zonder de juiste hulp.

Herken je dit of ervaar je stigma? Bij Lipology Clinic bieden we niet alleen medische expertise, maar ook persoonlijke begeleiding met begrip voor de lichamelijke én emotionele impact. Neem gerust contact met ons op.

Toekomstperspectieven in Lipoedeem onderzoek

Het onderzoek naar de oorzaken van lipoedeem evolueert voortdurend, met veelbelovende ontwikkelingen in verschillende onderzoeksrichtingen.

Genetisch Onderzoek: Doorbraken in Zicht

  • Genoomwijde associatiestudies (GWAS) zijn gaande om specifieke genen te identificeren
  • Ontwikkeling van mogelijke genetische tests voor risicobeoordeling
  • Onderzoek naar gepersonaliseerde behandelingsbenaderingen gebaseerd op genetische profielen

 

Hormonaal Onderzoek: Nieuwe Inzichten

  • Verfijning van ons begrip van hormonale mechanismen via moleculair onderzoek
  • Klinische trials naar hormonale interventies
  • Ontwikkeling van mogelijk preventieve strategieën voor risicogroepen

 

Lymfatisch Systeem: Innovatieve Benaderingen

  • Geavanceerd onderzoek naar lymfatische dysfunctie met nieuwe beeldvormingstechnieken
  • Ontwikkeling van innovatieve behandelingsmethoden gericht op lymfedrainage
  • Onderzoek naar regeneratieve therapieën voor het lymfatische systeem 

De rol van vroege herkenning

Bij Lipology benadrukken we, op basis van klinisch onderzoek, hoe belangrijk het is om lipoedeem vroeg te herkennen. Onderzoek laat zien dat vroege herkenning en de juiste begeleiding kunnen helpen om klachten beter onder controle te houden.

Studies wijzen erop dat:

  • vroege interventie de progressie mogelijk kan vertragen
  • passende behandeling de kwaliteit van leven merkbaar kan verbeteren (onder andere gemeten met gevalideerde kwaliteit-van-leven vragenlijsten)
  • meer inzicht in de onderliggende factoren helpt bij het verder verbeteren van behandelingen en therapieën

Wat kun je doen tegen lipoedeem?

Een gezonde leefstijl met voldoende beweging en goede voeding is belangrijk om te voorkomen dat lipoedeem verder toeneemt. Tegelijk is het goed om te weten dat afvallen meestal weinig tot geen invloed heeft op het lipoedeemvet dat al aanwezig is.

Liposuctie kan bij lipoedeem wél goede resultaten geven en klachten helpen verminderen. Lees onze antwoorden op de meestgestelde vragen over lipoedeem of neem contact op met Lipology Clinic voor meer informatie over de mogelijkheden.

Lipoedeem en de overgang
Het verschil tussen een huidallergie en een huidirritatie
Behandeling bij lipoedeem: wanneer liposuctie een optie is

Als klachten blijven bestaan of verergeren, ook wanneer je gezond leeft en doet wat je zelf kunt, kan liposuctie een passende vervolgstap zijn. Het doel is om klachten te verminderen, verdere beperkingen te voorkomen en de kwaliteit van leven te verbeteren.

Bij Lipology Clinic behandelen we lipoedeem met tumescente liposuctie. Dit is een lymfe-sparende techniek die wordt aanbevolen in de Nederlandse lipoedeemrichtlijn. Met deze methode kan het afwijkende lipoedeemvet duurzaam worden verminderd, wat vaak leidt tot minder pijn, meer bewegingsvrijheid en een beter dagelijks functioneren.

Ben je benieuwd wat wij voor jou kunnen betekenen? Plan gerust een consult voor persoonlijk advies.

Dit zeggen
onze cliënten.

Waardering 0 van 5

“Afgelopen jaar 2 behandelingen gehad bij dermatoloog Halk voor mijn lipoedeem. Tot nu toe super tevreden over het resultaat en de zorg die Halk en haar team geboden hebben. Ze gaat deskundig en precies te werk, waardoor ik met vertrouwen de 3e behandeling tegemoet ga.”

Zorgkaart

Zo ziet het behandeltraject eruit

Onze artsen.

Veel gestelde
vragen over Lipoedeem.

Lipoedeem is een aandoening waarbij er plaatselijk vetophopingen ontstaan. Dit vet is vaak pijnlijk en verdwijnt niet of nauwelijks door afvallen. Het lichaam raakt hierdoor uit verhouding met kenmerkend een slank bovenlijf en dikke ledematen; ook wel het ‘two body syndrome’ genoemd.

Lipoedeem komt vooral voor op heupen (zadeltassen), bovenbenen (dijen), onderbenen, aan de binnenkant van de knieën en op de armen. Soms zit het afwijkende vet ook op andere plaatsen, zoals de onderbuik.

Lees hier meer over verschillende types lipoedeem. 

Onder andere deze kenmerken en klachten kunnen erop wijzen dat je lipoedeem hebt:

  • Symmetrische vetophopingen (dus aan twee zijden van het lichaam)
  • Nagenoeg geen verbetering bij afvallen
  • Het vet zit helemaal rondom de benen of armen (wiebelbenen/ blubberbenen)
  • Pijn en/of een zwaar gevoel in de benen
  • De huid is gevoelig bij druk van buitenaf
  • Het vet houdt ineens op bv bij de enkels of polsen (‘cuff sign’)
  • Het vet voelt hobbelig aan
  • De voeten en handen zijn slank
  • Verschil van 2 of 3 kledingmaten tussen boven en onderlijf

Dikke benen kunnen ook andere oorzaken hebben.

Lees hier meer over de kenmerken van lipoedeem en de verschillen met andere aandoeningen waarbij de benen dik kunnen worden.

Het onderscheid tussen ‘normaal’ algemeen overgewicht (obesitas) en lipoedeem is soms lastig. Bij obesitas worden de benen namelijk ook dik en er bestaat nog geen laboratoriumtest om aan te tonen of vet ‘echt’ lipoedeem vet is.

Er wordt gedacht dat van alle vrouwen met toegenomen onderhuids vet op de benen/armen 60% wordt veroorzaakt door obesitas, 20% door lipoedeem en de overige 20% door een combinatie van beide.

Vaak is het dus ook een mengbeeld. 

Bij lymfoedeem hoopt zich weefselvocht op in het onderhuidse weefsel. Het meest kenmerkende verschijnsel van lymfoedeem is zwelling van het ledemaat (inclusief hand of voet) met daarbij vaak een zwaar, vermoeid of strak gevoel. In het beginstadium kun je nog putjes drukken in het vocht (pitting oedeem) in een later stadium niet meer.

De asymmetrie, de mogelijkheid er putjes in te drukken en het meedoen van de voeten/handen zijn duidelijke verschillen met lipoedeem.

 

Meestal ontstaat lipoedeem rond de puberteit. Maar het kan ook op latere leeftijd beginnen, bijvoorbeeld na een zwangerschap of zelfs pas rond de menopauze. Interessant is dat als die vrouwen dan terugblikken, hun lipoedeem vaak toch al eerder blijkt te zijn begonnen. Klachten kunnen namelijk heel geleidelijk aan toe nemen, waarbij er gewenning optreedt.

Lees hier meer over het beloop en de ernst van de klachten.

De oorzaak van lipoedeem is nog onbekend. Wel vermoeden we dat er sprake is van een genetische aanleg, die pas gedurende het leven zichtbaar wordt.  Vaak zie je dus ook andere vrouwen in de familie met dezelfde lichaamsbouw en klachten.

Aangezien klachten vaak beginnen en/of verergeren tijdens hormonale schommelingen (puberteit, zwangerschap, menopauze) spelen hormonen waarschijnlijk ook een rol.

De oorzaak van lipoedeem is nog onbekend. Wel vermoeden we dat er sprake is van een genetische aanleg, die pas gedurende het leven zichtbaar wordt. Vaak zie je dus ook andere vrouwen in de familie met dezelfde lichaamsbouw en klachten.

Lipoedeem vet reageert niet of nauwelijks op afvallen. Heel frustrerend voor patiënten! Toch kan de juiste voeding de klachten wel verbeteren.

Bij lipoedeem gelden de volgende voedingsadviezen:

  • Vermijd snelle/geraffineerde suikers
  • Probeer voedzame, koolhydraatarme voeding te eten
  • Plantaardige koolhydraatarme diëten hebben de voorkeur ten opzichte van dierlijke diëten
  • Vermijd (crash) diëten (jojo-en)

Als je moeite hebt om op basis van deze adviezen een voedingsplan samen te stellen, dan is het zinvol om eens met een diëtiste te praten. Bij voorkeur een diëtiste die kennis heeft over lipoedeem.

Meer over voeding bij lipoedeem

Er zijn vooral indirecte aanwijzingen dat hormonen een rol spelen bij lipoedeem. Zo weten we dat lipoedeem alléén bij vrouwen voorkomt, dat het meestal ontstaat tijdens periodes van hormonale veranderingen (zoals puberteit, zwangerschappen en/of menopauze) en dat lipoedeem verergert bij algehele gewichtstoename.

Het is dus waarschijnlijk dat in ieder geval geslachtshormonen een rol spelen bij lipoedeem. Maar ook hormonen die een bekende rol spelen bij obesitas, zoals schildklierhormonen, groeihormonen, stresshormonen en honger-/verzadigingshormonen kunnen een rol spelen bij lipoedeem.

Over het algemeen neemt de ernst van lipoedeem gedurende het leven toe. Hoe het zich bij een individuele patiënt ontwikkelt is echter niet te voorspellen. Zo kan lipoedeem het hele leven mild blijven maar ook ineens snel toenemen. Vaak rondom hormonale veranderingen of algehele gewichtstoename.

Ook de ernst van de ervaren klachten verschilt enorm tussen patiënten. Zo kan iemand met veel lipoedeem vet soms minder (pijn)klachten voelen dan iemand met weinig lipoedeem vet.

Het enige wat je zelf kunt doen om verergering te voorkomen is je goed houden aan de leefstijladviezen.

Om de communicatie makkelijker te maken wordt het algemene beloop van lipoedeem onderverdeeld in 3 stadia:

  • In stadium 1 de huid lijkt nog glad maar door beginnende verharding (fibrose) voelt het onderhuids vetweefsel aan alsof er een soort piepschuimballetjes onder zitten
  • In stadium 2 ontstaan onderhuidse walnoot tot appel grote deukjes, waarbij de huid een onregelmatig uiterlijk krijgt (matras fenomeen)
  • In stadium 3 worden de deuken groter en duidelijker. Er worden ook misvormende vetophopingen zichtbaar.

 

Deze ‘algemene stadia’ zeggen echter niets over de het individuele beloop en de ervaren hevigheid van de (pijn)klachten! Lees hier meer over het beloop en de ernst van lipoedeem. 

Lipoedeem komt nagenoeg alleen bij vrouwen voor. In de literatuur zijn maar enkele casus van mannen met lipoedeem beschreven. Er wordt mede daardoor gedacht dat een van de oorzaken van lipoedeem waarschijnlijk hormonaal beïnvloed wordt.

Bertlich M, et al. Lipedema in a male patient: report of a rare case – management and review of the literature. GMS Interdiscip Plast Reconstr Surg DGPW. 2021 Sep 22;10:Doc11. 

Lipoedeem is echt iets anders dan algemeen overgewicht (adipositas of obesitas). Er zijn ook een heleboel slanke vrouwen met lipoedeem. Zelfs bij forse vetophopingen op benen en/of armen, kan de romp mager zijn (two-body syndrome).

Gewichtsproblematiek en zelfs eetstoornissen komen regelmatig voor bij lipoedeem patiënten. Zeer waarschijnlijk, omdat afvallen of diëten weinig tot geen effect heeft op het lipoedeem vet. Het is heel belangrijk hier oog voor te hebben! Vooral meisjes in de puberteit zijn hier vatbaar voor.

De behandeling van lipoedeem heeft meerdere onderdelen.

Chirurgische behandeling (liposuctie)
De enige manier om lipoedeem vet te verwijderen is tumescente liposuctie. Lipology Clinic is als expertise kliniek gespecialiseerd in deze geavanceerde behandeling.

Meer liposuctie bij lipoedeem

Conservatieve behandeling
De niet chirurgische behandelingen en adviezen worden gezamenlijk de conservatieve behandeling van lipoedeem genoemd. Denk hierbij aan bewegingsprogramma’s, voedingsplannen, compressietherapie, oedeemtherapie, krachtopbouwende behandelingen, psychologische begeleiding en ondersteuning bij een gezonde leefstijl en het terugwinnen van controle (zelfmanagement).

Dingen die je zelf kunt doen om klachten te verminderen en verergering te voorkomen zijn onderdeel van de conservatieve behandeling van lipoedeem. De richtlijn lipoedeem geeft de volgende adviezen:

  • Vermijd het ontstaan van overgewicht.
  • Volg bij overgewicht een aangepast dieet
  • Zorg voor voldoende lichaamsbeweging
  • Draag overdag zo nodig aangemeten therapeutische elastische kousen (TEK) of lipoedeem compressie broek
  • Doe aan krachttraining om krachtsverlies tegen te gaan
  • Leer vaardigheden om op de juiste manier met je klachten om te gaan (self-management)
  • Zoek hulp als je moeite hebt met bepaalde adviezen. Bv. bij een gespecialiseerde fysiotherapeut, oedeemtherapeut, diëtist, etc.
  • Liposuctie onder tumescente plaatselijke verdoving is de enige aanbevolen manier om het lipoedeem vet te verwijderen. Bezoek hiervoor altijd een gespecialiseerd centrum, zoals Lipology Clinic!

Tumescente liposuctie is een bewezen effectieve behandeling voor lipoedeem. Deze geavanceerde ‘lymfe-sparende’ methode verbetert de storende vetophopingen, de (over)gevoeligheid, de pijnklachten en daarmee de algehele kwaliteit van leven. Ook voorkomt het dat lipoedeem op de behandelde gebieden verergert (1).

Let op: andere (traditionele) liposuctie methoden kunnen de klachten juist verergeren! Laat je dus goed informeren!

1. Sandhofer M, Hanke CW, Habbema L. […] Halk AB. Prevention of Progression of Lipedema With Liposuction Using Tumescent Local Anesthesia: Results of an International Consensus Conference. Dermatol Surg. 2020 Feb;46(2):220-228.

Tumescente liposuctie is een geavanceerde techniek, die geheel onder plaatselijke verdoving wordt uitgevoerd. Er wordt hierbij heel veel vloeistof met verdoving in het te behandelen gebied ingespoten, waardoor het vetweefsel stevig wordt en het vet als het ware verweekt. Hierdoor kan het vet veiliger, makkelijker, mooier en met minder weefselschade (lymfe-sparend) worden verwijderd. Om de behandeling nog meer te verfijnen gebruiken we bij Lipology Clinic dunne trillende (vibrerende) zuigbuisjes (canules).

Om liposuctie veilig (lymfe-sparend) uit te voeren moet de behandeling voldoen aan een aantal strikte voorwaarden1. Dit wordt alleen uitgevoerd in enkele gespecialiseerde centra, zoals Lipology Clinic.

Dit zijn vragen die je zelf aan de arts kunt stellen om te achterhalen of je echt met de juiste techniek te maken hebt:

  • Wordt er écht alléén gebruik gemaakt de plaatselijke verdoving die in de tumescente vloeistof zit?
  • Dus géén narcose, ruggenprik of verdoving via spuitjes of infuus?
  • Gaat het inspuiten van de vloeistof langzaam (bijv. 30 min, vaak langer)?
  • Worden er véle liters vloeistof gebruikt?
  • Laten jullie de vloeistof na het inspuiten langdurig inwerken (i.i.g. 30 min tot langer dan een uur)?
  • Wordt er gebruik gemaakt van dunne, stompe (evt. trillende) canules om het vet mee weg te zuigen?

Bij lipoedeem is het ook belangrijk dat er in het behandelgebied zo veel mogelijk vet wordt weggehaald. Alleen hiermee voorkom je dat de klachten weer terugkomen.

https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/lipoedeem

Omdat de klachten bij de meeste patiënten steeds erger worden en het effect van een tumescente liposuctie blijvend is, heeft het de voorkeur om liposuctie in een vroeg stadium uit te laten voeren.

Tumescente liposuctie geeft vaak veel bewegingsvrijheid terug, waardoor je meer controle en tevredenheid voelt over je lichaam. Ook past kleding weer beter. Dit alles vergroot de kwaliteit van leven.

Medicijnen hebben geen effect tegen lipoedeem. Gebruik van plastabletten kan zelfs extra risico’s opleveren.

Er is nog geen duidelijkheid over de precieze oorzaak van de pijn bij lipoedeem. Wel weten we steeds meer over afwijkingen in het lipoedeem vet, die mogelijk ook de pijn kunnen verklaren, zoals: afwijkingen in lymfe- en kleine bloedvaatjes, toegenomen ontstekingscellen, toename van vetcellen in grootte en aantal, verharding van het weefsel (fibrose), zuurstoftekort (hypoxie) en verhoogde gevoeligheid van zenuwen.

Ook lijkt de pijnbeleving toegenomen bij lipoedeem (allodynie). Hoe dit komt is niet duidelijk.

Tot slot kan er ook nog indirect pijn ontstaan door lipoedeem. Denk hierbij aan knie- en voetklachten, door het toegenomen gewicht op de gewrichten.

Behandeling van de pijn is een belangrijk doel van de gehele behandeling van het lipoedeem. Dingen die je zelf kan doen zijn vooral het volgen van een gezonde leefstijl met voldoende beweging en gezonde voeding. Bij sommigen geeft het dragen van compressie kleding verlichting. 

Tumescente liposuctie onder plaatselijke verdoving heeft in ieder geval bewezen langdurig effect op de pijnklachten bij lipoedeem1. Dit is ook onze ervaring. De meeste patiënten geven na de behandeling aan dat de pijnklachten in het behandelde gebied heel erg afgenomen zijn, waardoor bewegen en het dragen van kleding weer veel makkelijker is geworden.

* Sandhofer M, Hanke CW, Habbema L. […]  Halk AB. Prevention of Progression of Lipedema With Liposuction Using Tumescent Local Anesthesia: Results of an International Consensus Conference. Dermatol Surg. 2020 Feb;46(2):220-228.

Een oorzakelijke rol van deze hormonen bij lipoedeem is nog nooit wetenschappelijk aangetoond. Er zijn daarom ook geen adviezen over het al dan niet starten van bijvoorbeeld de anticonceptiepil of hormoonspiraal bij lipoedeem. Het is wel aan te raden om bij het starten van hormonen goed op te letten of er niet plotseling verergering van het lipoedeem optreedt. Houd je verder vooral ook tijdens hormonale veranderingen (zoals zwangerschappen en menopauze) heel goed aan de leefstijladviezen, om verergering van lipoedeem zo veel mogelijk te voorkomen.

Zo’n 27% tot 36% van de vrouwen met lipoedeem heeft een traag werkende schildklier! Symptomen hiervan zijn o.a. gewichtstoename, vermoeidheid en moeite met koude omgevingen. Deze klachten lijken dus ook op de klachten bij lipoedeem!

Het advies is dan ook om dit laagdrempelig te onderzoeken als er lipoedeem wordt geconstateerd.

Herbst KL, et al. Standard of care for lipedema in the United States. Phlebology. 2021 Dec;36(10):779-796.

Een verhoogd stressniveau (cortisol en adrenaline) kan tot eetbuien leiden en bijdragen aan overgewicht en langdurige ontstekingsreacties., wat beide gelinkt is aan lipoedeem.

Het nemen van voldoende rust, voldoende slaap maar zeker ook voldoende beweging is daarom ook bij lipoedeem heel belangrijk.

Nee. Lipoedeem zélf geeft geen groter risico op hartklachten. Sterker nog: een peervormige vetverdeling zou juist beschermen tegen hart en vaatziekten.

Algemeen overgewicht (obesitas) verhoogt dit risico wel. Aangezien een groot percentage van de lipoedeem patiënten ook algemeen overgewicht ontwikkelt, is volgen van de leefregels heel belangrijk.

Een recente wetenschappelijke studie liet zien dat een hoge bloeddruk bij lipoedeem patiënten vaker voorkomt dan in de gemiddelde bevolking.

De exacte relatie is echter niet helemaal duidelijk. Het lijkt erop dat er een verband is met de gelijktijdige aanwezigheid van algeheel overgewicht, wat in verder gevorderde stadia van lipoedeem ook vaker voorkomt.

Het is daarom belangrijk om altijd te kijken naar je bloeddruk, vooral als je last hebt van algeheel overgewicht.

Bekijk hieronder de kosten:

Download de brochure

Laat jouw e-mailadres achter en download direct daarna de brochure over lipoedeem. Hierin vind je onder andere alles over de behandeling, de resultaten en de kosten.

Inhoud medisch gecontroleerd

Deze pagina is beoordeeld op medische juistheid door Dr. Bakker, arts bij Lipology Clinic. De inhoud wordt regelmatig geactualiseerd volgens de laatste medische inzichten.

Twijfel je of jouw klachten passen bij lipoedeem?

Veel vrouwen herkennen zware of pijnlijke benen, maar weten niet of het lipoedeem is. Met deze korte zelftest (2 minuten) ontdek je vrijblijvend of jouw klachten overeenkomen met lipoedeem. De test is opgesteld door onze specialisten.

100% anoniem · Geen gegevens nodig · Resultaat in 2 minuten